Европска здравствена картичка и медицинска помош во странство во 2026 година

Ако сте здравствено осигурени во Австрија и се разболите или доживеете несреќа во странство, многу зависи од тоа во која земја се наоѓате. Во ЕУ важат различни правила од оние во Србија, Турција или други земји во светот. Во продолжение е објаснето што покрива австриското законско здравствено осигурување, а што не.
Накратко
- Европската здравствена осигурителна картичка (Europäische Krankenversicherungskarte, EKVK) вообичаено се наоѓа на задната страна од австриската e-card.
- Во ЕУ, земјите од ЕЕП и Швајцарија, договорните лекари и болници треба да ја прифатат картичката. Ги добивате истите услуги под исти услови како локално осигурените лица.
- Во Турција EKVK не може да се користи. Потребна е потврда за лекување во странство (Auslandskrankenschein).
- Во земја со која Австрија нема договор за социјално осигурување, прво ги плаќате трошоците сами. Потоа може да добиете најмногу 80 проценти надомест според договорната тарифа.
- Трошоците за враќање во Австрија (Rücktransport) не ги покрива ниту еден австриски законски здравствен осигурител.
Што е европската здравствена картичка и каде се наоѓа?
Во Австрија, вообичаено не треба да барате посебна картичка: EKVK се наоѓа на задната страна од e-card. Затоа, кога патувате во ЕУ, земјите од ЕЕП или Швајцарија, понесете ја e-card.
Ако на задната страна, наместо податоци, има ѕвездички, немате важечка EKVK. Истото важи и ако сте ја изгубиле e-card. Во таков случај, од надлежниот здравствен осигурител може да побарате привремена заменска потврда (Bescheinigung).
За прашања поврзани со e-card, информации дава E-Card-Serviceline на телефон +43 (0) 50 124 3311.
Што ви треба во различни земји?
- ЕУ, земји од ЕЕП и Швајцарија: e-card со EKVK на задната страна. Кај договорен лекар или во договорна болница добивате услуги под исти услови како локално осигурените лица.
- Босна и Херцеговина, Црна Гора, Северна Македонија и Србија: EKVK или потврда за лекување во странство. Прво ја покажувате кај локалниот осигурител, кој издава локален документ за лекување.
- Турција: потврда за лекување во странство (Auslandskrankenschein). EKVK не важи.
- Сите други земји: нема договор. Прво плаќате сами, а потоа може да побарате делумен надомест.
Одење на лекар во ЕУ: на што да внимавате?
Во ЕУ, земјите од ЕЕП и Швајцарија, договорните лекари (Vertragsärzte) и договорните болници ја прифаќаат EKVK. Медицинската помош ја добивате под исти услови како граѓаните и осигурените лица на земјата во која се наоѓате.
Во принцип, плаќате само ако според правилата на таа земја и локално осигурените лица би требало да платат.
Можно е лекарот да не ја прифати картичката, да побара плаќање во готово или да одите кај приватен лекар или во приватна болница. Во таков случај побарајте детална сметка на која се наведени:
- видот на лекувањето,
- обемот на лекувањето,
- дијагнозата,
- датумот на лекувањето.
Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Северна Македонија и Турција
Австрија има договори за социјално осигурување со овие земји, а договорите опфаќаат и здравствено осигурување.
Во Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Северна Македонија, EKVK може да се користи, но не директно кај лекарот. Најпрво треба да ја покажете кај локалниот здравствен осигурител, кој издава локален документ за лекување (Behandlungsschein).
Пред патување во Турција, навреме обезбедете потврда за лекување во странство. Обично ја издава работодавачот или надлежниот здравствен осигурител пред поаѓањето. Во Турција потврдата се заменува кај локалниот систем за социјално осигурување со вообичаениот документ за лекување.
Во овие земји услугите се добиваат исклучиво според локалните правила. Она што не е покриено со договорот треба да го платите приватно. Побарајте детална сметка и за тие трошоци, за да може подоцна да ја доставите до надлежниот осигурител.
Колкав надомест добивате ако сами платите?
Во земја со која Австрија нема договор, медицинските и болничките трошоци прво ги плаќате сами. По враќањето, сметката може да ја поднесете според правилата што важат за лекар по сопствен избор (Wahlarzthilfe).
- Лекарски третман: најмногу 80 проценти од износот што осигурителот би го платил кај договорен лекар.
- Болничко лекување во болница без договор: се исплаќа само придонес за трошоци за нега (Pflegekostenzuschuss).
Планирано лекување во друга земја од ЕУ
Според Директивата за прекугранична здравствена заштита (Patientenmobilitätsrichtlinie), во ЕУ, како и во Исланд, Лихтенштајн и Норвешка, може да користите здравствени услуги без претходно одобрение ако ги платите трошоците. Потоа може да добиете надомест, но најмногу до реално платениот износ и само за услуги на кои имате право според австриското право.
- Амбулантно лекување: се надоместуваат 80 проценти од австриската договорна тарифа.
- Одредени третмани, како болничко лекување или особено скап амбулантен третман со напредна технологија, се надоместуваат целосно само со претходно одобрение (Vorabgenehmigung). Без одобрение, за болничко лекување обично се исплаќа само придонес за трошоци за нега.
- Исклучок се докажаните итни случаи кога одобрението не можело да се добие или не можело да се добие навреме.
Овие правила не се однесуваат на долготрајна нега, трансплантација на органи и програмите за вакцинација во заедницата.
Рецепти и враќање во Австрија
Рецепт издаден во Австрија важи во сите земји од ЕУ, како и во Исланд, Лихтенштајн и Норвешка. Бидејќи лекот во друга земја може да има различно име или да не биде достапен, од лекарот може да побарате рецепт за употреба во странство со податоци за активната состојка и дозирањето.
Трошоците за враќање во Австрија не ги покрива австриското законско здравствено осигурување. Пред патување склучете приватно патничко осигурување за болест, несреќа, враќање во земјата и спасување.
Често поставувани прашања
Дали треба посебно да ја побарам европската картичка?
Вообичаено не, бидејќи EKVK се наоѓа на задната страна од e-card. Ако има ѕвездички, побарајте привремена заменска потврда од вашиот осигурител.
Дали картичката важи во Турција?
Не. За Турција е потребна потврда за лекување во странство, која пред поаѓањето ја издава работодавачот или здравствениот осигурител.
Дали осигурителот го плаќа враќањето во Австрија?
Не. Тоа не го покрива ниту еден австриски законски здравствен осигурител. За ова служи приватно патничко осигурување.
Што да направам ако лекарот не ја прифати картичката?
Побарајте детална сметка со видот и обемот на лекувањето, дијагнозата и датумот.
Практични чекори пред патување
- Проверете дали EKVK на задната страна од вашата e-card е важечка и дали наместо податоци нема ѕвездички.
- Ако патувате во Турција, навреме побарајте Auslandskrankenschein.
- За Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Северна Македонија, информирајте се каде се наоѓа локалниот осигурител за да ја регистрирате картичката.
- Склучете приватно патничко осигурување што покрива болест, несреќа, спасување и Rücktransport.
- Чувајте ги сите детални сметки, медицински извештаи и докази за плаќање доколку сте морале сами да ги покриете трошоците.
Напомена: Овој текст е подготвен врз основа на информации достапни на интернет и не претставува советување. Се користи на сопствена одговорност. За стручна помош обратете се кај адвокат, правен, медицински, работноправен или друг соодветен стручњак.
Извор: oesterreich.gv.at