ورشکستگی شخصی در اتریش در سال ۲۰۲۶؛ روند Schuldenregulierungsverfahren
اگر دیگر نمی‌توانید بدهی‌های خود را به‌طور منظم پرداخت کنید، در اتریش برای اشخاص حقیقی نیز یک راهکار قضایی وجود دارد. این روند با نام Schuldenregulierungsverfahren و در زبان روزمره با عنوان Privatkonkurs شناخته می‌شود و از سال ۱۹۹۵ وجود دارد. هدف آن این است که بدهکاران شایسته فرصت واقعی برای شروع دوباره زندگی مالی خود داشته باشند.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- این روند برای اشخاص حقیقی‌ای است که کسب‌وکاری را اداره نمی‌کنند و ناتوان از پرداخت بدهی هستند.
- دادگاه مسئول، Bezirksgericht محل اقامت معمول شماست.
- در Zahlungsplan، پرداخت اقساطی حداکثر می‌تواند هفت سال طول بکشد.
- برای مصرف‌کنندگان، پس از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶، در Abschöpfungsverfahren معمولاً مهلت واگذاری درآمد پنج سال است.
- مشاوره از سوی خدمات دولتیِ به‌رسمیت‌شناخته‌شده Schuldenberatung رایگان است.
Privatkonkurs چیست و چه کسی می‌تواند درخواست کند؟
Schuldenregulierungsverfahren یک روند ورشکستگی قضایی برای اشخاص حقیقی‌ای است که کسب‌وکاری را اداره نمی‌کنند. درخواست می‌تواند از سوی خود بدهکار یا یکی از طلبکاران ارائه شود.
برای اشخاص حقیقی، مهلت اجباری برای ارائه درخواست وجود ندارد. مهلت ۶۰روزه‌ای که در صورت ناتوانی از پرداخت بدهی مطرح می‌شود، فقط شامل صاحبان کسب‌وکار است.
از دلایل رایج بدهکارشدن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- نداشتن تصویر روشن از درآمدها و هزینه‌ها،
- برآورد بیش از حد توان مالی خود،
- درآمد پایین یا نوسانی خانوار،
- تعهدات ناشی از ضمانت، یعنی Bürgschaft،
- رویدادهای غیرمنتظره مانند بیماری، حادثه، طلاق یا فوت.
گام نخست: توافق خارج از دادگاه و مشاوره بدهی
پیش از مراجعه به دادگاه می‌توان تلاش کرد به یک توافق خارج از دادگاه، یعنی außergerichtlicher Ausgleich، رسید؛ اما این کار اجباری نیست. چنین توافقی فقط زمانی شکل می‌گیرد که همه طلبکاران دخیل صراحتاً موافقت کنند و هیچ‌کس را نمی‌توان مجبور به پذیرش آن کرد. بهتر است توافق به‌صورت کتبی تنظیم شود.
اگر طلبکاران در برابر پرداخت‌های منظم از باقی‌مانده بدهی صرف‌نظر کنند، ضامن‌ها نیز تا همان میزان از تعهد آزاد می‌شوند؛ مگر اینکه صراحتاً توافق دیگری شده باشد.
خدمات دولتیِ به‌رسمیت‌شناخته‌شده مشاوره بدهی، یعنی Schuldenberatung، رایگان هستند و می‌توانند در دادگاه نیز نماینده بدهکار باشند. نشان شناسایی آن‌ها، نشان ملی اتریش با عبارت Staatlich anerkannte Schuldenberatung است. اشخاص یا شرکت‌های دیگری مانند واسطه‌های اعتباری ممکن است در ازای دریافت هزینه مشاوره بدهند. خدمات مشاوره بدهی کمک مالی ارائه نمی‌کنند و ضمانت نیز بر عهده نمی‌گیرند.
روند از کجا و چگونه آغاز می‌شود؟
درخواست باید در Bezirksgericht ارائه شود و استفاده از فرم رسمی، یعنی Formblatt، الزامی است. فرم را می‌توان دانلود کرد یا از دادگاه‌ها و مراکز مشاوره بدهی دریافت کرد. ارسال آنلاین به‌صورت PDF نیز ممکن است؛ همچنین می‌توان درخواست را در دادگاه به‌صورت شفاهی برای ثبت در صورت‌جلسه بیان کرد.
روند کلی معمولاً چنین است:
- اگر شرایط قانونی وجود داشته باشد، دادگاه با صدور تصمیم، روند را آغاز می‌کند.
- اطلاعات پرونده در دفتر ثبت ورشکستگی، یعنی Insolvenzdatei، منتشر می‌شود.
- چند هفته بعد، نخستین جلسه، یعنی Tagsatzung، برگزار می‌شود و مطالبات اعلام‌شده بررسی می‌شوند.
مهم: در جلساتی که برای حضور در آن‌ها احضار می‌شوید، باید شخصاً شرکت کنید؛ در غیر این صورت ممکن است از نظر آیین دادرسی با زیان روبه‌رو شوید. این روند می‌تواند چند ماه طول بکشد.
هزینه‌ها و آغاز روند با یا بدون پیش‌پرداخت
روند به دو شکل می‌تواند آغاز شود:
- mit Kostenvorschuss: بدهکار باید هزینه‌های اولیه را در مهلتی که دادگاه تعیین می‌کند پرداخت کند.
- ohne Kostenvorschuss: در این حالت، رعایت شرایط شکلی سخت‌گیرانه‌تری لازم است.
- هزینه‌های آغاز روند: بین ۱۰۰ تا ۱٬۰۰۰ یورو
- حداقل دستمزد مدیر ورشکستگی، یعنی Insolvenzverwalter: مبلغ ۱٬۰۰۰ یورو
در هر دو حالت باید فهرست دارایی‌ها، یعنی Vermögensverzeichnis nach § 185 IO، ارائه شود. اگر پیش‌پرداخت وجود نداشته باشد، باید هم‌زمان درخواست پذیرش Zahlungsplan را نیز ارائه کنید و به‌طور قابل‌باوری نشان دهید که اجرای آن ممکن است. همچنین اگر این طرح پذیرفته نشود، باید آغاز Abschöpfungsverfahren را درخواست کنید. بیشتر بدهکاران توان پرداخت پیش‌پرداخت را ندارند.
روند چگونه می‌تواند پایان یابد؟
Sanierungsplan
در Sanierungsplan باید دست‌کم سهمی معادل ۲۰ درصد پرداخت شود. این پرداخت معمولاً طی دو سال انجام می‌شود و برای اشخاصی که کسب‌وکار ندارند، می‌تواند حداکثر پنج سال طول بکشد.
Zahlungsplan
در Zahlungsplan سهم پرداختی بر اساس درآمد سه سال آینده تعیین می‌شود و پرداخت اقساطی می‌تواند حداکثر طی هفت سال انجام شود.
Abschöpfungsverfahren
در Abschöpfungsverfahren سهم پرداختی از پیش تعیین نمی‌شود و موافقت طلبکاران لازم نیست. بخش قابل توقیف درآمد باید به یک امین، یعنی Treuhänder، واگذار شود و بدهکار باید شغل مناسبی داشته باشد یا برای یافتن آن تلاش کند.
قواعد قبلیِ طرح بازپرداخت سه‌ساله، یعنی Tilgungsplan، برای مصرف‌کنندگان از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ دیگر اعتبار ندارند؛ بنابراین اصل کلی، مهلت پنج‌ساله است. پس از پایان این مهلت، دادگاه درباره بخشودگی باقی‌مانده بدهی، یعنی Restschuldbefreiung، تصمیم می‌گیرد. اگر بدهکار به‌صورت مقصرانه تعهدات خود را نقض کند، ممکن است روند زودتر پایان یابد و بدهی‌ها باقی بمانند.
برای پذیرش Sanierungsplan و Zahlungsplan، اکثریت لازم طلبکاران باید موافقت کنند و دادگاه نیز آن را تأیید کند. پس از اجرای موفق این طرح‌ها، بدهکار از پرداخت بخش پرداخت‌نشده بدهی آزاد می‌شود.
قراردادها و ثبت اطلاعات در Insolvenzdatei
پس از آغاز روند، برخی معاملات حقوقی را دیگر نمی‌توان به‌طور معتبر انجام داد؛ اما قراردادهای موجود اصولاً پابرجا می‌مانند. برخی معاملات مالی پیشین نیز بسته به شرایط پرونده ممکن است تا ۱۰ سال به گذشته قابل اعتراض باشند.
دسترسی به Insolvenzdatei رایگان و برای همه ممکن است. اطلاعات معمولاً تا یک سال پس از پایان روند قابل مشاهده هستند.
شما اصولاً مسئول بدهی‌های همسر خود نیستید؛ مگر اینکه در قراردادی چنین مسئولیتی را پذیرفته باشید، برای نمونه با امضای قرارداد وام، یا بدهی مربوط به معاملات روزمره خانوار باشد.
پرسش‌های متداول
آیا اشخاص حقیقی مجبورند درخواست Privatkonkurs بدهند؟
خیر. برای اشخاص حقیقی الزام یا مهلت مشخصی برای ارائه درخواست وجود ندارد.
Abschöpfungsverfahren در سال ۲۰۲۶ چقدر طول می‌کشد؟
برای مصرف‌کنندگان، پس از ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶، مهلت واگذاری درآمد معمولاً پنج سال است.
آیا موافقت طلبکاران لازم است؟
برای Sanierungsplan و Zahlungsplan بله؛ برای Abschöpfungsverfahren خیر.
آیا مشاوره بدهی رایگان است؟
مشاوره در خدمات دولتیِ به‌رسمیت‌شناخته‌شده Schuldenberatung رایگان است.
مراحل عملی پیشنهادی
- فهرستی کامل از درآمدها، هزینه‌ها، دارایی‌ها، قراردادها و همه بدهی‌ها تهیه کنید.
- با یک مرکز دارای نشان Staatlich anerkannte Schuldenberatung تماس بگیرید و وضعیت خود را بررسی کنید.
- در صورت امکان، توافق کتبی außergerichtlicher Ausgleich را با همه طلبکاران بررسی کنید.
- اگر توافق خارج از دادگاه ممکن نبود، فرم رسمی Formblatt را آماده و به Bezirksgericht محل اقامت معمول خود ارائه کنید.
- احضاریه‌ها و مهلت‌های دادگاه را جدی بگیرید و در جلسات تعیین‌شده شخصاً حاضر شوید.
- برای انتخاب میان Sanierungsplan، Zahlungsplan و Abschöpfungsverfahren از مشاوره تخصصی استفاده کنید.
توجه: این مطلب جایگزین مشاوره حقوقی نیست. برای بررسی وضعیت فردی خود با یک وکیل، کارشناس حقوقی یا مرکز دولتیِ به‌رسمیت‌شناخته‌شده Schuldenberatung مشورت کنید.
منبع: oesterreich.gv.at