Avusturya’da 2026’da kişisel iflas: borç yapılandırma süreci

Borçlarınızı artık düzenli olarak ödeyemiyorsanız, Avusturya’da gerçek kişiler için mahkeme yoluyla bir çözüm bulunabilir. Halk arasında Privatkonkurs olarak bilinen Schuldenregulierungsverfahren, dürüst borçlulara mali açıdan yeniden başlama imkânı sunar ve 1995’ten beri uygulanmaktadır.

Kısaca:

• Süreç, işletme işletmeyen ve ödeme aczinde bulunan gerçek kişiler içindir.
• Yetkili mahkeme, olağan ikamet yerinizdeki Bezirksgericht’tir.
• Zahlungsplan kapsamında taksitlendirme en fazla yedi yıl sürebilir.
• 16 Temmuz 2026’dan sonra tüketiciler için Abschöpfungsverfahren kapsamındaki devir süresi kural olarak beş yıldır.
• Devlet tarafından tanınan borç danışmanlığı ücretsizdir.

Kişisel iflas nedir ve kimler başvurabilir?

Schuldenregulierungsverfahren, işletme faaliyetinde bulunmayan ve ödeme aczine düşen gerçek kişiler için uygulanan bir mahkeme iflas sürecidir. Başvuruyu borçlunun kendisi veya alacaklılardan biri başlatabilir.

Gerçek kişiler için zorunlu bir başvuru süresi yoktur. Ödeme aczi durumunda geçerli olan 60 günlük başvuru süresi yalnızca işletme sahiplerini ilgilendirir.

Borçlanmaya yol açabilecek yaygın nedenler şunlardır:

• Gelir ve giderlerin takip edilememesi,
• Kişinin mali ödeme gücünü olduğundan yüksek değerlendirmesi,
• Düşük veya düzensiz hane geliri,
• Kefalet (Bürgschaft) nedeniyle doğan yükümlülükler,
• Hastalık, kaza, boşanma veya ölüm gibi beklenmedik olaylar.

İlk adım: mahkeme dışı anlaşma ve borç danışmanlığı

Mahkemeye başvurmadan önce außergerichtlicher Ausgleich denen mahkeme dışı anlaşma denenebilir; ancak bu zorunlu değildir. Böyle bir anlaşma ancak ilgili tüm alacaklıların açıkça onay vermesiyle kurulabilir. Hiçbir alacaklı anlaşmaya katılmaya zorlanamaz. Anlaşmanın yazılı yapılması tavsiye edilir.

Alacaklılar, ödemelerin düzenli yapılması karşılığında kalan borçtan vazgeçerse kefiller de, açıkça farklı bir hüküm kararlaştırılmadıkça, vazgeçilen miktar ölçüsünde serbest kalır.

Devlet tarafından tanınan borç danışmanlığı hizmetleri (Schuldenberatung) ücretsiz yardım sağlar ve borçluyu mahkeme önünde de temsil edebilir. Bu kuruluşlar, üzerinde “Staatlich anerkannte Schuldenberatung” yazan federal arma ile tanınır. Kredi aracılık kuruluşları gibi diğer hizmet sağlayıcılar ücret karşılığında danışmanlık verir. Borç danışmanlıkları mali destek sağlamaz ve kefil olmaz.

Süreç nerede ve nasıl başlatılır?

Başvuru, zorunlu resmi form (Formblatt) kullanılarak Bezirksgericht’e yapılır. Form indirilebilir; ayrıca mahkemelerde ve borç danışmanlıklarında bulunur. PDF olarak çevrim içi gönderilebilir veya mahkemede sözlü olarak tutanağa geçirilebilir.

Genel süreç şu şekildedir:

1. Yasal şartlar yerine geliyorsa mahkeme kararıyla süreç açılır.
2. Bilgiler iflas sicilinde (Insolvenzdatei) yayımlanır.
3. Birkaç hafta sonra ilk duruşma (Tagsatzung) yapılır ve bildirilen alacaklar incelenir.

Önemli: Davet edildiğiniz duruşmalara şahsen katılmanız gerekir. Aksi hâlde usule ilişkin dezavantajlarla karşılaşabilirsiniz. Süreç birkaç ay sürebilir.

Masraflar: avanslı veya avanssız başvuru

Süreç iki şekilde başlatılabilir:

• Kostenvorschuss ile: Borçlu, mahkemenin belirlediği süre içinde en azından başlangıç masraflarını öder.
• Kostenvorschuss olmadan: Daha sıkı şekil şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

Belirtilen masraflar:

• Başlangıç masrafları: 100 ile 1.000 avro arasında,
• Insolvenzverwalter için asgari ücret: 1.000 avro.

Her iki durumda da § 185 IO uyarınca Vermögensverzeichnis, yani malvarlığı beyanı gerekir. Avans olmadan başvuruda ayrıca bir Zahlungsplan’ın kabul edilmesi için başvuru yapılmalı, planın uygulanabilirliği makul biçimde kanıtlanmalı ve plan kurulamazsa Abschöpfungsverfahren’ın başlatılması da talep edilmelidir. Borçluların çoğu avansı ödeyebilecek durumda değildir.

Süreç nasıl sonuçlanabilir?

Sanierungsplan

Sanierungsplan kapsamında en az yüzde 20’lik bir kota ödenmesi gerekir. Süre genellikle iki yıldır; işletme sahibi olmayan kişiler için en fazla beş yıl olabilir.

Zahlungsplan

Zahlungsplan kapsamında kota, gelecek üç yıllık gelire karşılık gelecek şekilde belirlenir. Ödemeler taksitlerle en fazla yedi yıl içinde yapılabilir.

Abschöpfungsverfahren

Abschöpfungsverfahren kapsamında önceden belirlenmiş bir kota yoktur ve alacaklıların onayı gerekmez. Gelirinizin haczedilebilir kısmı bir Treuhänder’e devredilir. Ayrıca uygun bir işte çalışmanız veya iş aramanız gerekir.

Tüketiciler bakımından önceki üç yıllık geri ödeme planına (Tilgungsplan) ilişkin kurallar 16 Temmuz 2026’da yürürlükten kalkmıştır. Bu tarihten sonra kural olarak beş yıllık devir süresi uygulanır. Sürenin sonunda mahkeme, kalan borçtan kurtulmaya (Restschuldbefreiung) karar verir. Yükümlülüklerin kusurlu biçimde ihlal edilmesi hâlinde süreç zamanından önce sona erdirilebilir ve borçlar devam edebilir.

Sanierungsplan ve Zahlungsplan için alacaklıların gerekli çoğunluğunun onayı ve mahkemenin tasdiki gerekir. Bu planlar tamamlandığında ödenmemiş kalan kısımdan kurtulabilirsiniz. Abschöpfungsverfahren için ise alacaklı onayı aranmaz.

Sözleşmeler ve iflas sicili

Süreç açıldıktan sonra bazı hukuki işlemleri geçerli biçimde yapamazsınız. Bununla birlikte mevcut sözleşmeler kural olarak yürürlükte kalır. Önceki bazı malvarlığı işlemlerine, olayın koşullarına göre geriye dönük on yıla kadar itiraz edilebilir.

Insolvenzdatei ücretsiz olarak incelenebilir ve herkesin erişimine açıktır. Bilgiler genellikle süreç sona erdikten sonra bir yıl daha görünür kalır.

Eşinizin borçlarından kural olarak sorumlu değilsiniz. Ancak bir sözleşmeyle, örneğin kredi sözleşmesini imzalayarak, sorumluluk üstlenmişseniz veya borç evin günlük ihtiyaçlarına ilişkinse durum farklı olabilir.

Sık sorulan sorular

Gerçek kişi olarak kişisel iflas başvurusu yapmak zorunlu mu?

Hayır. Gerçek kişiler için başvuru zorunluluğu veya başvuru süresi bulunmaz.

2026’da Abschöpfungsverfahren ne kadar sürer?

Tüketiciler için 16 Temmuz 2026’dan sonra devir süresi kural olarak beş yıldır.

Alacaklıların onayı gerekir mi?

Sanierungsplan ve Zahlungsplan için gerekir. Abschöpfungsverfahren için gerekmez.

Borç danışmanlığı ücretsiz mi?

Devlet tarafından tanınan borç danışmanlığı hizmetlerinde ücretsizdir.

Uygulanacak pratik adımlar

1. Gelirlerinizi, giderlerinizi, borçlarınızı ve alacaklılarınızı eksiksiz listeleyin.
2. “Staatlich anerkannte Schuldenberatung” ibaresine sahip ücretsiz bir Schuldenberatung kuruluşuna başvurun.
3. Mahkeme dışı anlaşma seçeneğini değerlendirin ve mümkünse tüm anlaşmaları yazılı hâle getirin.
4. Gerekli Formblatt’ı hazırlayın ve olağan ikamet yerinizdeki Bezirksgericht’e sunun.
5. Vermögensverzeichnis’i doldurun; avans ödeyemiyorsanız avanssız başvuru için gereken ek talepleri de ekleyin.
6. Tagsatzung ve diğer mahkeme duruşmalarına şahsen katılın.
7. Seçilen planın veya Abschöpfungsverfahren’ın şartlarına uyun; gelir ve çalışma yükümlülüklerini ihlal etmeyin.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata, hukuk uzmanına veya devlet tarafından tanınan Schuldenberatung kuruluşuna başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at