خانه سالمندان در اتریش: هزینه، پرداخت و پول توجیبی در سال ۲۰۲۶
اگر یکی از اعضای خانواده دیگر با خدمات اجتماعی سیار نیز نمی‌تواند به‌طور مناسب در خانه مراقبت شود، موضوع انتقال به خانه سالمندان یا خانه مراقبتی (Alten- und Pflegeheim) مطرح می‌شود. این مقاله وضعیت سال ۲۰۲۶ را درباره پذیرش، هزینه‌ها، منابع پرداخت و مبلغی که برای ساکن باقی می‌ماند توضیح می‌دهد.
خلاصه مهم
- پذیرش در خانه سالمندان فقط به‌صورت داوطلبانه و با رضایت صریح شخص امکان‌پذیر است.
- هزینه‌ها ابتدا از درآمد خود ساکن، از جمله مستمری بازنشستگی و کمک‌هزینه مراقبت (Pflegegeld)، پرداخت می‌شود.
- اگر این درآمد کافی نباشد، کمک اجتماعی ایالت (Sozialhilfe) می‌تواند تفاوت هزینه را پوشش دهد.
- در این حالت، هر ماه ۲۰ درصد مستمری بازنشستگی، با احتساب پرداخت‌های ویژه (Sonderzahlungen)، و ۱۰ درصد Pflegegeld مربوط به سطح سوم برای ساکن باقی می‌ماند.
- از ۱ ژانویه ۲۰۱۸ استفاده از دارایی ساکن، بستگان، وارثان یا دریافت‌کنندگان هدیه برای پرداخت هزینه‌های مراقبت ممنوع است.
چه زمانی خانه سالمندان مطرح می‌شود؟
با افزایش سن، احتمال نیاز به مراقبت یا پرستاری بیشتر می‌شود. تا زمانی که امکان‌پذیر باشد، بسیاری از افراد از خدمات اجتماعی سیار برای دریافت مراقبت در خانه استفاده می‌کنند. اگر این خدمات دیگر نتوانند نیازهای مراقبتی را پوشش دهند، انتقال به خانه سالمندان یا خانه مراقبتی می‌تواند یک گزینه باشد.
اصل اساسی پذیرش، اصل داوطلبانه بودن (Prinzip der Freiwilligkeit) است. هیچ‌کس را نمی‌توان بدون رضایت صریح او در چنین مرکزی پذیرش کرد.
چگونه می‌توان در خانه سالمندان پذیرش شد؟
بسته به نهاد اداره‌کننده، ممکن است لازم باشد درخواست کتبی ارائه شود. معمولاً مدارک زیر مورد نیاز است:
- مدارک شناسایی و شخصی؛
- مدارکی که نیاز به مراقبت را ثابت کند، مانند گواهی‌های پزشکی؛
- مدارک مربوط به وضعیت مالی.
بهتر است از مدیریت مرکز (Heimverwaltung) درباره مراحل و مدارک دقیق سؤال کنید. نمونه قرارداد اقامت در خانه سالمندان (Musterheimvertrag) نیز قابل دریافت است.
هزینه خانه سالمندان چقدر است؟
هزینه واحدی برای همه مراکز وجود ندارد. مبلغ پرداختی به عوامل زیر بستگی دارد:
- ایالتی که مرکز در آن قرار دارد؛
- دولتی یا خصوصی بودن مرکز.
در بسیاری از مراکز، هزینه از دو بخش تشکیل می‌شود: یک مبلغ پایه و یک هزینه اضافی که بر اساس میزان نیاز به مراقبت تعیین می‌شود و معمولاً به سطح Pflegegeld ارتباط دارد. مبلغ مشخصی در این راهنما ارائه نمی‌شود؛ بنابراین باید هزینه دقیق را مستقیماً از مرکز مورد نظر بپرسید.
چه کسی هزینه‌ها را پرداخت می‌کند؟
تأمین هزینه معمولاً به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود:
- ابتدا درآمد خود ساکن استفاده می‌شود؛ از جمله Pflegegeld، مستمری بازنشستگی یا مستمری‌های دیگر و سایر درآمدها.
- اگر این مبلغ کل هزینه را پوشش ندهد، کمک اجتماعی یا حداقل تأمین معیشت (Sozialhilfe/Mindestsicherung) می‌تواند تفاوت را پرداخت کند. این موضوع تابع شرایط مقرر در قانون اجرایی کمک اجتماعی ایالت (Sozialhilfeausführungsgesetz) است.
چه مقدار پول توجیبی باقی می‌ماند؟
اگر Sozialhilfe نیز در پرداخت هزینه‌ها مشارکت کند، مبلغی به‌عنوان پول توجیبی (Taschengeld) برای ساکن باقی می‌ماند:
- مستمری بازنشستگی: ۲۰ درصد، با احتساب پرداخت‌های ویژه (Sonderzahlungen).
- Pflegegeld: ۱۰ درصد مبلغ Pflegegeld مربوط به سطح سوم.
آیا می‌توان از دارایی استفاده کرد؟ پایان Pflegeregress
از ۱ ژانویه ۲۰۱۸، استفاده از دارایی برای پرداخت هزینه‌های مراقبت در چارچوب Sozialhilfe ممنوع است. این ممنوعیت شامل موارد زیر می‌شود:
- دارایی شخصی که در مرکز مراقبتی زندگی می‌کند؛
- دارایی بستگان او؛
- دارایی وارثان؛
- دارایی افرادی که از او هدیه دریافت کرده‌اند.
این ممنوعیت در قانون عمومی تأمین اجتماعی (ASVG) آمده و در سراسر اتریش معتبر است. از ۱ ژانویه ۲۰۱۸ دیگر نمی‌توان چنین مطالبه‌ای برای بازپرداخت هزینه‌ها مطرح کرد؛ پرونده‌های در جریان نیز باید مختومه می‌شدند و مقررات ایالتی مغایر اعتبار خود را از دست داده‌اند.
اقامت موقت و گزینه‌های کوتاه‌مدت
خانه سالمندان همیشه به معنای اقامت دائمی نیست. سه شکل اقامت موقت وجود دارد:
- مراقبت انتقالی (Übergangspflege): فقط برای دوره نیاز به مراقبت، برای نمونه پس از بستری شدن در بیمارستان و در دوره توان‌بخشی.
- مراقبت کوتاه‌مدت (Kurzzeitpflege): زمانی که بستگانِ مراقبت‌کننده، مثلاً به دلایل سلامتی یا شغلی، برای مدتی نمی‌توانند مراقبت را انجام دهند.
- مراقبت در زمان تعطیلات (Urlaubspflege): برای کاهش فشار از دوش بستگان مراقبت‌کننده در دوره تعطیلات.
در صورت اقامت موقت، بهتر است فعلاً خانه خود را واگذار نکنید.
چگونه مرکز مناسب را انتخاب کنیم؟
مرکزی که به‌طور منظم برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان تلاش کند، می‌تواند گواهی ملی کیفیت (Nationales Qualitätszertifikat für Alten- und Pflegeheime یا NQZ) دریافت کند. وجود یک سیستم مدیریت کیفیت و انجام خودارزیابی از شرایط این گواهی است.
نشریه‌ای با عنوان Wohnen im Altenheim نیز در ازای پرداخت هزینه قابل سفارش است. این نشریه معیارهایی برای انتخاب مرکز ارائه می‌کند و درباره هزینه‌ها و حقوق ساکنان و بستگان توضیح می‌دهد.
پرسش‌های متداول
آیا کسی مجبور است به خانه سالمندان نقل مکان کند؟
خیر. پذیرش داوطلبانه است و فقط با رضایت صریح شخص امکان‌پذیر است.
آیا فرزندان باید هزینه اقامت والدین خود را پرداخت کنند؟
از ۱ ژانویه ۲۰۱۸، در چارچوب Sozialhilfe استفاده از دارایی بستگان برای پرداخت هزینه‌های مراقبت ممنوع است.
اگر Sozialhilfe نیز هزینه‌ها را پرداخت کند، چه مقدار پول برای ساکن می‌ماند؟
ماهانه ۲۰ درصد مستمری بازنشستگی، با احتساب پرداخت‌های ویژه، به‌علاوه ۱۰ درصد Pflegegeld مربوط به سطح سوم باقی می‌ماند.
آیا هزینه همه خانه‌های سالمندان یکسان است؟
خیر. هزینه به ایالت و دولتی یا خصوصی بودن مرکز بستگی دارد.
گام‌های عملی
- بررسی کنید آیا خدمات اجتماعی سیار هنوز می‌تواند نیازهای مراقبتی فرد را پوشش دهد یا خیر.
- با چند مرکز Alten- und Pflegeheim تماس بگیرید و درباره ظرفیت، هزینه پایه، هزینه اضافی و مدارک لازم سؤال کنید.
- مدارک شخصی، گواهی‌های پزشکی و مدارک درآمد و دارایی را آماده کنید.
- از Heimverwaltung درباره درخواست کتبی و Musterheimvertrag اطلاعات بگیرید.
- در صورت ناکافی بودن درآمد، درباره شرایط درخواست Sozialhilfe/Mindestsicherung از مرجع اجتماعی ایالت سؤال کنید.
- در صورت اقامت موقت، پیش از واگذاری خانه، ماهیت و مدت اقامت را دقیقاً مشخص کنید.
توجه: این مطلب بر اساس اطلاعات منتشرشده در منابع عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی، پزشکی یا تخصصی نیست. برای بررسی وضعیت فردی، با مرجع مسئول، مشاور متخصص یا وکیل مشورت کنید.
منبع: oesterreich.gv.at