Avusturya’da yaşlı bakım evi: 2026’da masraflar, ödeme ve harçlık

Bir aile üyesinin evde, mobil sosyal hizmetlerle de yeterince bakılamadığı durumlarda yaşlı veya bakım evine (Alten- und Pflegeheim) taşınma gündeme gelebilir. Bu yazıda kabul sürecini, masrafların nasıl ödendiğini ve sakine ne kadar para kaldığını 2026 yılı için özetliyoruz.

Kişi ne zaman yaşlı bakım evine taşınabilir?

Yaş ilerledikçe bakım veya sürekli desteğe ihtiyaç duyma ihtimali artar. Evde bakım mümkün olduğu sürece birçok kişi mobil sosyal hizmetlerden yararlanır. Ancak bu hizmetler bakım ihtiyacını karşılayamaz hâle gelirse yaşlı veya bakım evine taşınmak mümkün olabilir.

Kabulün temel ilkesi gönüllülük ilkesidir (Prinzip der Freiwilligkeit). Hiç kimse açık ve net rızası olmadan bir bakımevine kabul edilemez.

Yaşlı bakım evine kabul süreci

Başvuru, kuruma bağlı olarak yazılı şekilde yapılır. Genellikle şu belgeler istenir:

• kişisel belgeler,
• bakım ihtiyacını gösteren belgeler; örneğin doktor raporları,
• mali durumu gösteren belgeler.

Gerekli adımları önceden ilgili kurumun yönetiminden (Heimverwaltung) öğrenmek faydalıdır. Örnek bir bakım evi sözleşmesi (Musterheimvertrag) de indirilebilir.

Yaşlı bakım evinin masrafı ne kadar?

Avusturya’da bütün kurumlar için geçerli tek bir fiyat yoktur. Masraflar özellikle şu unsurlara göre değişir:

• bakım evinin bulunduğu eyalet,
• kurumun kamuya veya özel bir işletmeciye ait olması.

Birçok kurumda ücret iki bölümden oluşur: bir temel ücret ve bakım ihtiyacının seviyesine göre belirlenen bir ek ücret. Ek ücret çoğunlukla kişinin Pflegegeld seviyesine bağlıdır. Bu nedenle kesin tutar için doğrudan ilgili bakım evinden bilgi alınmalıdır.

Masrafları kim öder?

Finansman genellikle aşamalı olarak işler:

1. Öncelikle sakinin kendi geliri kullanılır. Buna Pflegegeld, emekli aylığı veya başka bir düzenli gelir ve diğer gelirler dahildir.
2. Bu gelirler masrafların tamamını karşılamazsa, belirli koşullar altında eyaletin sosyal yardımı veya asgari geçim desteği (Sozialhilfe/Mindestsicherung) aradaki farkı karşılayabilir. Uygulama, ilgili eyaletin sosyal yardım uygulama yasasında (Sozialhilfeausführungsgesetz) belirtilen şartlara bağlıdır.

Sakine ne kadar harçlık kalır?

Sozialhilfe masraflara katkıda bulunuyorsa, sakinin elinde aylık harçlık (Taschengeld) olarak şu miktarlar kalır:

• Emekli aylığı: özel ödemeler (Sonderzahlungen) dâhil olmak üzere yüzde 20’si,
• Pflegegeld: 3. bakım seviyesine ait Pflegegeld tutarının yüzde 10’u.

Mal varlığına başvurulabilir mi? Pflegeregress’in kaldırılması

1 Ocak 2018’den beri sosyal yardım kapsamında bakım masraflarını karşılamak için kişinin mal varlığına başvurulması yasaktır (Verbot des Pflegeregresses). Bu yasak şu kişileri kapsar:

• bakım kurumunda yaşayan kişiyi,
• yakınlarını,
• mirasçılarını,
• kişiden hediye almış olanları.

Düzenleme Avusturya Genel Sosyal Sigorta Yasası’nda (ASVG) yer alır ve Avusturya’nın tamamında geçerlidir. 1 Ocak 2018’den beri bu tür geri ödeme talepleri ileri sürülemez; devam eden işlemler sona erdirilmiş ve buna aykırı eyalet düzenlemeleri geçerliliğini kaybetmiştir.

Geçici bakım ve kısa süreli konaklama seçenekleri

Alten- und Pflegeheim her zaman kalıcı bir çözüm olmak zorunda değildir. Üç geçici seçenek bulunur:

• Geçiş bakımı (Übergangspflege): yalnızca bakım ihtiyacı devam ettiği sürece; örneğin hastaneden sonra rehabilitasyon döneminde.
• Kısa süreli bakım (Kurzzeitpflege): bakım sağlayan yakının sağlık veya iş nedeniyle geçici olarak bakım veremediği durumlarda.
• Tatil döneminde bakım (Urlaubspflege): bakım veren yakınların tatil süresince desteklenmesi ve rahatlatılması için.

Geçici yerleştirme söz konusuysa, konutun mümkünse hemen bırakılmaması önerilir.

Uygun bakım evi nasıl seçilir?

Ulusal Kalite Sertifikası (Nationales Qualitätszertifikat für Alten- und Pflegeheime, NQZ), sakinlerin yaşam kalitesini sürekli iyileştirmeye çalışan bakım evlerine verilebilir. Bunun için kurumda bir kalite yönetim sisteminin bulunması ve öz değerlendirme yapılması gerekir.

“Wohnen im Altenheim” adlı yayın ücret karşılığında sipariş edilebilir. Yayın, bakım evi seçerken dikkat edilecek noktaların yanı sıra masrafları ve sakinlerin तथा yakınlarının haklarını ele alır.

Sık sorulan sorular

Bir kişi zorunlu olarak yaşlı bakım evine yerleştirilebilir mi?

Hayır. Kabul gönüllülük esasına dayanır ve açık rıza gerekir.

Çocuklar ebeveynlerinin bakım evi masraflarını ödemek zorunda mı?

Sozialhilfe kapsamında, 1 Ocak 2018’den beri bakım masrafları için yakınların mal varlığına başvurulması yasaktır.

Sozialhilfe de ödeme yaparsa sakine ne kadar para kalır?

Özel ödemeler dâhil emekli aylığının yüzde 20’si ve 3. bakım seviyesine ait Pflegegeld tutarının yüzde 10’u kalır.

Her bakım evinin ücreti aynı mı?

Hayır. Ücret, eyalete ve kurumun kamuya mı yoksa özel bir işletmeciye mi ait olduğuna göre değişir.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Öncelikle evde bakım ve mobil sosyal hizmetlerin bakım ihtiyacını karşılayıp karşılamadığını değerlendirin.
2. Uygun Alten- und Pflegeheim kurumlarıyla ve Heimverwaltung ile iletişime geçin.
3. Kabul şartlarını, beklenen masrafları ve Musterheimvertrag’ı isteyin.
4. Kişisel belgeleri, doktor raporlarını ve gelir-mal varlığı belgelerini hazırlayın.
5. Pflegegeld ve emekli aylığı gelirlerinin masraflara nasıl dâhil edileceğini sorun.
6. Gelirler yetersizse ilgili eyalette Sozialhilfe/Mindestsicherung başvurusu için hangi belgelerin gerektiğini öğrenin.
7. Geçici bakım düşünülüyorsa Übergangspflege, Kurzzeitpflege ve Urlaubspflege seçeneklerini ayrıca karşılaştırın.
8. Bakım evinin NQZ sertifikasına sahip olup olmadığını ve sakinlerin haklarıyla ilgili bilgileri kontrol edin.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, mali veya sağlık danışmanlığı yerine geçmez. Güncel ve kişisel durumunuza uygun bilgi için ilgili kurumla veya yetkili bir uzmanla görüşün.

Kaynak: oesterreich.gv.at