حقوق مالی و تعهدات ازدواج در اتریش؛ آنچه در سال ۲۰۲۶ باید بدانید
ازدواج در اتریش فقط آغاز یک زندگی مشترک نیست؛ بلکه حقوق و تعهدات قانونی مشخصی درباره اموال، حمایت مالی، خانه مشترک و همکاری میان زوجین ایجاد می‌کند. این مقاله مقررات معتبر از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ را به‌طور خلاصه توضیح می‌دهد.
خلاصه مهم‌ترین نکات
- نظام قانونی اموال در اتریش تفکیک اموال (Gütertrennung) است؛ یعنی هر شخص اصولاً مالک اموال خودش باقی می‌ماند.
- در زمان طلاق، اموالی که مشترکاً استفاده می‌شوند و پس‌اندازهای مشترک، در صورت درخواست، تقسیم می‌شوند.
- زوجین اصولاً باید با یکدیگر زندگی کنند، وفادار باشند و از هم حمایت کنند.
- همسری که به‌تنهایی امور خانه را انجام می‌دهد، حق دریافت نفقه دارد.
- با قرارداد ازدواج (Ehevertrag) می‌توان درباره برخی قواعد توافق متفاوتی کرد؛ برای بعضی موضوعات، سند رسمی دفتر اسناد رسمی لازم است.
ازدواج چه تعهداتی ایجاد می‌کند؟
با ازدواج، میان زوجین تعهدات زیر ایجاد می‌شود:
- برقراری یک زندگی مشترک کامل، به‌ویژه زندگی در خانه مشترک؛
- وفاداری؛
- رفتار محترمانه و شایسته با یکدیگر (anständige Begegnung)؛
- کمک و حمایت متقابل.
این تعهدات را می‌توان در دادگاه پیگیری کرد؛ برای نمونه، با طرح دعوا برای بازگرداندن زندگی مشترک. با این حال، نمی‌توان اجرای اجباری (Exekution) را برای وادار کردن شخص به انجام این تعهدات اعمال کرد. نقض این وظایف ممکن است در طلاق مبتنی بر تقصیر (streitige Scheidung) اهمیت داشته باشد؛ در این نوع طلاق، دادگاه تقصیر هر یک از طرفین را بررسی می‌کند.
زوجین همچنین باید در سرپرستی و مراقبت از فرزند ناتنی (Obsorge) به یکدیگر کمک کنند. اگر شرایط ایجاب کند، ناپدری یا نامادری می‌تواند در امور روزمره، نماینده والد کودک باشد.
اگر یکی از زوجین خانه مشترک را ترک کند چه می‌شود؟
قاعده کلی این است که زوجین با یکدیگر زندگی کنند. اگر یکی از طرفین برخلاف خواست دیگری خانه را ترک کند، این اقدام ممکن است در طلاق مبتنی بر تقصیر علیه او مطرح شود.
استثنا زمانی است که ادامه زندگی مشترک منطقی یا قابل‌انتظار نباشد؛ به‌ویژه در صورت تهدید جسمی. یک دلیل مهم شخصی، مانند مراقبت از یکی از بستگان در محل دورتر، نیز می‌تواند موجه باشد. در چنین شرایطی، شخص می‌تواند موقتاً در محل دیگری زندگی کند.
برای جلوگیری از پیامدهای بعدی، می‌توان از دادگاه درخواست صدور تصمیم درباره قانونی بودن ترک خانه کرد. دادگاه در یک روند غیرترافعی (Außerstreitverfahren) تصمیم می‌گیرد که آیا ترک خانه موجه بوده است یا نه. اگر چنین تصمیمی صادر شود، این اقدام دیگر نمی‌تواند در طلاق مبتنی بر تقصیر به‌عنوان تقصیر شخص مطرح شود.
چه کسی در دوران ازدواج حق نفقه دارد؟
نفقه (Unterhalt) یکی از موضوعات اصلی حقوق زوجین است:
- همسری که به‌تنهایی خانه‌داری می‌کند: حق نفقه دارد و می‌تواند، در صورت درخواست، تمام یا بخشی از آن را به‌صورت پول دریافت کند؛ مگر اینکه منابع مالی موجود بسیار محدود باشد.
- همسری که به دلایل پزشکی نمی‌تواند کار کند یا امور خانه را انجام دهد: حق نفقه دارد.
- پس از پایان زندگی در خانه مشترک: اصل حق مطالبه نفقه معمولاً باقی می‌ماند.
- پس از طلاق: امکان مطالبه نفقه به نوع طلاق، از جمله طلاق توافقی یا طلاق مبتنی بر تقصیر، بستگی دارد.
خانه‌داری، تربیت فرزند و کار چگونه تقسیم می‌شوند؟
کارهای خانه، تربیت فرزندان و کار درآمدزا باید با توافق طرفین و به‌صورت متعادل تقسیم شوند. در این تصمیم‌گیری باید فشار کاری و منافع کودکان نیز در نظر گرفته شود. قاعده کلی این است که هر دو نفر در امور خانه مشارکت کنند. اگر فقط یکی از زوجین شاغل باشد، دیگری می‌تواند به‌تنهایی امور خانه را بر عهده بگیرد.
اگر یکی از زوجین تغییر مهمی مانند شروع به کار را در نظر داشته باشد، باید درباره تأثیر آن بر زندگی مشترک با توافق دو طرف تصمیم‌گیری شود.
همسر، در صورتی که انجام آن با توجه به شرایط زندگی و عرف رابطه قابل‌انتظار باشد و توافق دیگری وجود نداشته باشد، اصولاً باید در فعالیت درآمدزای همسر خود همکاری کند. در مقابل، برای این همکاری باید جبران مناسب پرداخت شود. میزان آن به نوع و مدت کار بستگی دارد.
تفکیک اموال در اتریش چگونه است؟
نظام قانونی اموال در اتریش تفکیک اموال (Gütertrennung) است. این قاعده درباره زوج‌های دارای مشارکت مدنی ثبت‌شده نیز اعمال می‌شود. هر شخص مالک اموالی باقی می‌ماند که پیش از ازدواج داشته یا در طول ازدواج به دست آورده است. هرکس اصولاً اموال خود را اداره می‌کند و فقط مسئول بدهی‌های خودش است.
در زمان طلاق، موارد زیر در صورت درخواست تقسیم می‌شوند:
- اموال مورد استفاده مشترک (Gebrauchsvermögen): مانند خانه‌ای که مشترکاً استفاده می‌شود، وسایل خانه و خودروها؛
- پس‌اندازهای مشترک: پولی که زوجین به‌طور مشترک پس‌انداز کرده‌اند.
موارد زیر، مگر اینکه توافق دیگری وجود داشته باشد، معمولاً تقسیم نمی‌شوند:
- وسایل شخصی؛
- ابزار کار و سهم در شرکت؛
- هدایا و ارث.
قاعده ویژه درباره خانه
اگر یکی از زوجین خانه را پیش از ازدواج داشته باشد اما هر دو از آن استفاده کرده باشند، این خانه نیز می‌تواند در تقسیم اموال وارد شود؛ البته در صورتی که درباره آن توافق رسمی نزد دفتر اسناد رسمی وجود داشته باشد یا نیاز ویژه‌ای مطرح باشد، مانند زمانی که فرزند مشترک تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
در قرارداد ازدواج چه چیزهایی را می‌توان تعیین کرد؟
در قرارداد ازدواج (Ehevertrag) می‌توان از قواعد قانونی فاصله گرفت؛ برای مثال، می‌توان نظام مشارکت در اموال (Gütergemeinschaft) را تعیین کرد. این قرارداد می‌تواند درباره اموال، نفقه و نحوه تقسیم دارایی‌ها در زمان طلاق مقرراتی داشته باشد. قرارداد ازدواج را می‌توان پیش از ازدواج یا در طول ازدواج منعقد کرد.
الزامات شکلی
- برای توافق درباره تقسیم پس‌اندازهای مشترک یا خانه زوجین، سند رسمی دفتر اسناد رسمی (Notariatsakt) لازم است.
- برای سایر اموال مورد استفاده، شکل کتبی کافی است.
محدودیت‌های قرارداد
- توافق درباره حضانت یا نفقه فرزندان مشترک فقط یک اعلام قصد است و الزام‌آور نیست.
- صرف‌نظر کردن کامل و متقابل از نفقه در دوران ازدواج مجاز نیست.
- صرف‌نظر کردن از نفقه پس از طلاق فقط زمانی معتبر است که برخلاف اخلاق حسنه نباشد.
پرسش‌های متداول
آیا هر چیزی که در دوران ازدواج خریداری شود، خودکار مشترک است؟
خیر. به دلیل نظام تفکیک اموال، مالک اصولاً همان شخصی است که مال را به دست آورده است. با این حال، در زمان طلاق، اموال مورد استفاده مشترک و پس‌اندازهای مشترک، در صورت درخواست، تقسیم می‌شوند.
آیا انتخاب نام خانوادگی مشترک اجباری است؟
خیر. زوجین می‌توانند نام خانوادگی مشترک انتخاب کنند، نام خانوادگی دوگانه داشته باشند یا نام‌های جداگانه خود را حفظ کنند.
آیا مسئول بدهی‌های همسرم هستم؟
قاعده کلی این است که هر شخص فقط مسئول بدهی‌های خودش است.
چه زمانی می‌توان قرارداد ازدواج بست؟
این قرارداد را می‌توان پیش از ازدواج یا در هر زمان در طول ازدواج منعقد کرد. بهتر است مفاد آن به‌طور منظم بررسی و در صورت تغییر شرایط به‌روزرسانی شود.
مراحل عملی پیشنهادی
- پیش از ازدواج یا هنگام تغییر مهم در زندگی، درباره مالکیت اموال، خانه، پس‌اندازها و بدهی‌ها با هم توافق شفاف داشته باشید.
- اگر قصد تنظیم Ehevertrag دارید، مشخص کنید کدام بخش‌ها به سند رسمی Notariatsakt نیاز دارند.
- اسناد مالکیت، قراردادهای وام، مدارک پس‌انداز و توافق‌های کتبی را نگهداری کنید.
- در صورت ترک خانه مشترک به دلیل تهدید یا دلیل مهم شخصی، درباره درخواست تصمیم دادگاه در روند Außerstreitverfahren مشاوره حقوقی بگیرید.
- برای بررسی حقوق نفقه، تقسیم اموال یا اعتبار قرارداد، با وکیل یا متخصص حقوق خانواده در اتریش مشورت کنید.
توجه: این مطلب بر اساس منابع موجود در اینترنت تهیه شده و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. استفاده از آن بر عهده خود فرد است. برای دریافت مشاوره تخصصی، با وکیل، متخصص حقوقی یا سایر متخصصان مرتبط مشورت کنید.
منبع: oesterreich.gv.at