Partneriteti i regjistruar në Austri: krijimi, kushtet dhe zgjidhja

Përditësuar: 2026-10-26

Në Austri, krahas martesës, një marrëdhënie afatgjatë mund të formalizohet edhe si eingetragene Partnerschaft (partneritet i regjistruar). Ky udhëzues përmbledh rregullat e përditësuara në vitin 2026 për krijimin, kushtet, zgjidhjen dhe ndryshimin e mbiemrit.

Çfarë është eingetragene Partnerschaft?

Partneriteti i regjistruar është një bashkëjetesë e menduar të jetë e qëndrueshme dhe që krijon të drejta e detyrime të ndërsjella. Në Austri, atë mund ta krijojnë dy persona pavarësisht gjinisë së tyre.

Baza ligjore është eingetragene Partnerschaft-Gesetz (EPG).

Martesa dhe partneriteti i regjistruar nuk mund të shndërrohen drejtpërdrejt nga njëri në tjetrin. Nëse një çift dëshiron të kalojë nga martesa në partneritet të regjistruar ose anasjelltas, lidhja ekzistuese duhet fillimisht të zgjidhet nga gjykata.

Kush mund të krijojë partneritet të regjistruar?

Kushtet kryesore janë:

mosha madhore (Volljährigkeit);
aftësia për të krijuar partneritet (Partnerschaftsfähigkeit);
asnjëra palë nuk duhet të jetë e martuar;
asnjëra palë nuk duhet të ketë një partneritet tjetër të regjistruar;
palët nuk duhet të jenë të afërm në vijë të drejtë ose të afërm anësorë deri në shkallën e katërt;
nuk duhet të ekzistojë marrëdhënie birësimi (Adoptivverhältnis) mes tyre.

Në rrethin e të afërmve të ndaluar përfshihen, për shembull, prindërit dhe fëmijët, gjyshërit dhe nipërit, vëllezërit e motrat, xhaxhallarët, hallat, dajat, tezet dhe kushërinjtë. Këtu përfshihen edhe gjysmëvëllezërit dhe gjysmëmotrat.

Një partneritet i regjistruar i krijuar nën detyrim dënohet nga gjykata në Austri.

Si krijohet partneriteti i regjistruar?

Procedura zhvillohet në dy hapa:

Procedura paraprake: para krijimit të partneritetit zhvillohet një seancë gojore. Duke marrë parasysh dokumentet e dorëzuara, verifikohet nëse palët kanë të drejtë ta krijojnë partneritetin. Për këtë hartohet procesverbal.
Dita e krijimit: të dyja palët duhet të paraqiten njëkohësisht dhe personalisht në Standesamt (zyra e gjendjes civile). Nëpunësi i gjendjes civile i pyet veçmas dhe me radhë nëse dëshirojnë ta krijojnë partneritetin. Pas përgjigjeve pohuese, ai deklaron se palët janë bërë partnerë në mënyrë të ligjshme.

Zakonisht marrin pjesë dy dëshmitarë. Me kërkesë, mund të jetë i pranishëm vetëm një dëshmitar ose procedura mund të zhvillohet edhe pa dëshmitarë. Partneriteti krijohet kur hartohet procesverbali.

ceremonia mund të zhvillohet edhe jashtë ambienteve të Standesamt, nëse vendi është i përshtatshëm dhe dinjitoz për këtë rast.

Dokumentet dhe kostot

Dokumentet e nevojshme janë të njëjta me ato që kërkohen për njoftimin e martesës (Anmeldung zur Eheschließung). Për kostot konkrete duhet të informoheni pranë Standesamt, pasi shuma nuk përcaktohet këtu.

Nëse nuk jeni dakord me vendimin e Standesamt, mund të paraqisni ankesë në gjykatën administrative të landit (Landesverwaltungsgericht). Ankesa duhet të dorëzohet brenda katër javësh te autoriteti që ka nxjerrë vendimin.

Si zgjidhet partneriteti i regjistruar?

Partneriteti mund të përfundojë me marrëveshje të përbashkët, me padi gjyqësore ose me vdekjen e njërës palë. Për zgjidhjen është kompetente Bezirksgericht (gjykata e rrethit) në territorin ku ndodhet ose ndodhej vendbanimi i fundit i përbashkët dhe i zakonshëm i palëve.

Zgjidhja me marrëveshje të përbashkët

Palët e paraqesin kërkesën së bashku. Kusht është që të dyja të pranojnë prishjen e pakthyeshme të marrëdhënies dhe të bien dakord për çështjet kryesore.

Bashkëjetesa duhet të ketë përfunduar të paktën para gjashtë muajsh.
Palët duhet të bien dakord për mbështetjen financiare (Unterhalt) dhe kërkesat pasurore.
Nëse kanë fëmijë të mitur të përbashkët, duhet të bien dakord edhe për kujdestarinë (Obsorge), ushqimin e fëmijës dhe të drejtën e kontaktit.

Kërkesa mund të deklarohet gojarisht dhe të regjistrohet në procesverbal gjatë ditës së pritjes së gjykatës (Amtstag). Ekziston edhe një formular i posaçëm. Për procedurën zbatohen rregullat e divorcit me marrëveshje të përbashkët.

Zgjidhja me padi

Kur marrëdhënia është prishur në mënyrë të pakthyeshme për shkak të sjelljes së palës tjetër, mund të paraqitet padi. Kjo nuk është më e mundur nëse pala e dëmtuar e ka falur shkeljen.

Padi për faj: mund të bazohet në shkelje të rënda të detyrimeve, si dhuna fizike ose shkaktimi i vuajtjeve të rënda psikologjike. Padia duhet të paraqitet jo më vonë se gjashtë muaj nga momenti kur pala mori dijeni për shkakun.
Padi për prishje të marrëdhënies: kërkohet që ekonomia e përbashkët familjare të ketë përfunduar të paktën tre vjet më parë.
Zgjidhja mund të kërkohet gjithashtu për shkak të një prishjeje që lidhet me çrregullim mendor, sëmundje mendore ose sëmundje të rëndë infektive.

Padia mund të paraqitet me shkrim ose gojarisht gjatë Amtstag.

Çfarë ndodh me mbiemrin pas zgjidhjes?

Pas zgjidhjes, mbiemri i mëparshëm nuk rikthehet automatikisht. Personi që dëshiron të ndryshojë mbiemrin mund të rimarrë çdo mbiemër që ka mbajtur më parë në mënyrë të ligjshme.

Kërkesa trajtohet nga Standesamt ku është krijuar partneriteti, por mund të dorëzohet në çdo Standesamt në Austri.

Dokumentet mund të përfshijnë:

vërtetimin e regjistrimit të adresës (Bestätigung der Meldung);
certifikatën e lindjes;
certifikatën e partneritetit (Partnerschaftsurkunde);
vendimin ose urdhrin gjyqësor të formës së prerë për zgjidhjen;
dëshminë e shtetësisë;
një dokument identifikimi me fotografi.

Vërtetimi i adresës mund të merret edhe nga regjistri qendror (ZMR).

Fëmijët ruajnë emrin e përcaktuar më parë edhe pas zgjidhjes së partneritetit të prindërve. Nëse ndryshon emri i njërit prind, mund të përcaktohet përsëri edhe emri i fëmijës. Për një fëmijë që ka mbushur 14 vjeç supozohet se mund të vendosë vetë për emrin e tij.

Pyetje të shpeshta

A mund të krijojnë partneritet të regjistruar vetëm çiftet e të njëjtës gjini?

Jo. Në Austri, dy persona mund të krijojnë partneritet të regjistruar pavarësisht gjinisë.

A mund të shndërrohet martesa në partneritet të regjistruar?

Jo. Martesa ekzistuese duhet fillimisht të zgjidhet nga gjykata dhe vetëm më pas mund të krijohet partneriteti i ri.

A nevojiten dëshmitarë?

Zakonisht janë të pranishëm dy dëshmitarë, por me kërkesë mjafton një dëshmitar ose nuk nevojitet asnjë.

A përfundon partneriteti kur vdes njëra palë?

Po. Partneriteti i regjistruar përfundon me vdekjen e njërës palë.

Hapat praktikë

Kontaktoni Standesamt dhe kërkoni listën e dokumenteve për Anmeldung zur Eheschließung.
Sigurohuni që të dyja palët plotësojnë kushtet ligjore dhe caktoni procedurën paraprake.
Për krijimin, paraqituni të dyja palët personalisht dhe në të njëjtën kohë në Standesamt.
Nëse partneriteti ka përfunduar, mblidhni dokumentet dhe kontaktoni Bezirksgericht kompetente.
Në rast marrëveshjeje, përfshini në marrëveshje Unterhalt, pasurinë, Obsorge, ushqimin dhe kontaktet me fëmijët, kur këto çështje janë relevante.
Pas zgjidhjes, aplikoni veçmas për ndryshimin e mbiemrit në Standesamt, nëse dëshironi ta bëni këtë.

Ky informacion është një përmbledhje e burimeve publike dhe nuk zëvendëson këshillimin juridik. Për një rast konkret, drejtohuni te një avokat ose profesionist tjetër i kualifikuar. Burimi: oesterreich.gv.at.