Coraz więcej pierwszoklasistów nie rozumie nauczycieli. Brak niemieckiego problemem w Wiedniu

Brak wystarczającej znajomości języka niemieckiego staje się coraz większym wyzwaniem w wiedeńskich szkołach podstawowych. Według danych przywołanych przez Heute problem dotyczy dużej części dzieci rozpoczynających naukę.

44,6% pierwszoklasistów ma trudności ze zrozumieniem nauczycieli

Najnowsze statystyki miasta Wiednia wskazują, że 44,6% pierwszoklasistów nie rozumie swoich nauczycieli wystarczająco dobrze z powodu niewystarczającej znajomości języka niemieckiego. Dwa lata wcześniej odsetek ten wynosił 36%.

Szczególnie istotne jest to, że 61% dzieci ze słabą znajomością niemieckiego urodziło się już w Austrii, a 24% z nich ma również austriackie obywatelstwo. Problem nie rozkłada się równomiernie na wszystkie dzielnice Wiednia. W siedmiu dzielnicach ponad połowa pierwszoklasistów należy do kategorii „Außerordentliche” – są to uczniowie, którzy nie znają niemieckiego na poziomie wystarczającym do pełnego udziału w zajęciach.

Przykład z wiedeńskiej szkoły

Jedna z nauczycielek szkoły podstawowej opisała klasę liczącą 22 uczniów. Żadne z dzieci nie mówi po niemiecku jako języku ojczystym. Ponadto troje uczniów nie potrafi jeszcze czytać ani pisać i nie rozpoznaje żadnej litery.

Nauczycielka zwraca uwagę, że wielu rodziców chce pomagać dzieciom, ale sami nie zawsze dobrze rozumieją polecenia i zadania. W innych rodzinach edukacja dziecka jest natomiast w dużej mierze ignorowana, a szkoła nie zajmuje ważnego miejsca.

Znaczenie przedszkola przed rozpoczęciem szkoły

Zgodnie z przedstawionymi informacjami każde dziecko powinno spędzić co najmniej rok w przedszkolu przed rozpoczęciem nauki w szkole. Dyrektor jednej ze szkół podkreśla jednak, że znaczenie ma nie tylko sam pobyt w przedszkolu, lecz także jego charakter i język używany na co dzień.

Jeżeli język niemiecki nie jest odpowiednio obecny w życiu dziecka, przed rozpoczęciem szkoły może ono nie opanować podstaw potrzebnych do nauki. W niektórych przypadkach uczniowie pozostają przez dłuższy czas w statusie AO, czyli jako „Außerordentliche”, ponieważ nadal nie są w stanie nadążyć za klasą.

Trudności odczuwają także nauczyciele i pozostali uczniowie

Niewystarczająca znajomość niemieckiego wpływa nie tylko na dzieci osiągające słabsze wyniki. Szkoły wskazują, że nauczyciele muszą poświęcać dużo czasu uczniom wymagającym dodatkowego wsparcia językowego. Może to również spowalniać rozwój dzieci, które dobrze znają niemiecki.

Przytoczone dane pokazują, że bariera językowa coraz częściej utrudnia rozpoczęcie edukacji. Rozwiązanie problemu wymaga długofalowych działań oraz współpracy szkoły, rodziców i przedszkola.

Co mogą zrobić rodzice?

• Regularnie rozmawiać ze szkołą o postępach dziecka i jego trudnościach ze zrozumieniem zajęć.
• Ustalić, czy dziecko ma status AO i jakie wsparcie językowe jest dostępne w jego szkole.
• W domu ćwiczyć niemiecki w codziennych, prostych sytuacjach oraz wspólnie czytać.
• Wyjaśniać nauczycielom, jeżeli rodzic nie rozumie poleceń lub informacji dotyczących nauki.
• Zadbać o możliwie częsty kontakt dziecka z językiem niemieckim przed rozpoczęciem szkoły i w trakcie pierwszych lat nauki.

Praktyczne kroki

1. Umów rozmowę z wychowawcą lub dyrekcją szkoły.
2. Poproś o jasne wyjaśnienie poziomu językowego dziecka oraz jego statusu edukacyjnego.
3. Zapytaj, jakie dodatkowe możliwości nauki niemieckiego oferuje szkoła.
4. Ustal z nauczycielem kilka konkretnych sposobów wspierania dziecka w domu.
5. Regularnie sprawdzaj postępy i reaguj szybko, jeśli dziecko nadal nie rozumie lekcji.