Работа од странство за австриски работодавач: даночни стапици во 2026 година

Многу лица живеат надвор од Австрија, а работат за австриски работодавач и дел од работата ја извршуваат од дома. Во таков случај важно е да се утврди која држава има право да го оданочува приходот и на што треба да внимавате при австриската даночна пријава.

Накратко

• Ако живеете во странство и работите во Австрија, по правило имате ограничена даночна обврска во Австрија: се оданочува само приходот од Австрија.
• Во договорот за избегнување двојно оданочување меѓу Австрија и државата на живеење можеби нема посебно правило за прекугранични работници. Австрија обично може да го оданочува приходот според местото каде што се извршува работата.
• Основното правило на договорите е дека платата се оданочува таму каде што работата фактички се извршува. Затоа е важно од каде работите на далечина.
• При доброволна пријава во 2026 година може да се примени годишен Hinzurechnungsbetrag од 11.077 евра, кој под одредени услови може да се избегне.
• Telearbeitspauschale може да изнесува најмногу 300 евра годишно без данок.

Кој се смета за прекуграничен работник?

Прекуграничен работник (Grenzgänger) е лице кое живее во една држава, а како вработен обично секојдневно патува во друга држава за да работи. Лицата кои доаѓаат од странство во Австрија често се опишуваат како „inbound“ прекугранични работници.

Важно е да се разликува даночниот поим од австриската дозвола за престој „Grenzgänger“ (Aufenthaltsbewilligung). Таа се однесува само на државјани на трети земји, односно лица кои не се државјани на ЕУ, ЕЕП или Швајцарија. Даночните правила, сепак, може да важат и за други лица.

Каде се оданочува приходот ако живеете во странство?

Ако немате живеалиште во Австрија, вообичаено сте ограничено даночно обврзани (beschränkt steuerpflichtig). Тоа значи дека во Австрија се зема предвид само приходот што потекнува од Австрија, а не приходите од други држави.

За прекугранични работници постојат посебни договорни правила со Германија, Италија и Лихтенштајн, според кои може да оданочува државата на живеење. Такво посебно правило не постои во секој договор. Затоа Австрија вообичаено може да го оданочува приходот како држава во која се врши работата, додека двојното оданочување се избегнува со методите предвидени во соодветниот договор.

Внимавајте на ноќевањето

Ако во работните денови барем делумно ноќевате во Австрија, по шест месеци може да создадете вообичаено место на престој (gewöhnlicher Aufenthalt). Тогаш може да станете неограничено даночно обврзани во Австрија.

Зошто е важно од каде работите?

Основното правило на договорите за избегнување двојно оданочување (Doppelbesteuerungsabkommen, DBA) е дека платата се оданочува во државата каде што вработениот фактички ја извршува работата. Државата на живеење потоа треба да го ослободи приходот од данок или да го пресмета данокот платен во странство.

Токму тука се појавува главната стапица кај далечинската работа: деновите работени од домот во друга држава може даночно да се третираат поинаку од деновите поминати на работа во Австрија. Договорите меѓу државите се разликуваат, па кај конкретен случај треба стручно да се утврди применливото правило.

Ако другата држава има право да оданочува, пријавувањето и плаќањето данок се вршат според нејзините правила. Вработениот и работодавачот треба да се погрижат за правилното постапување; австриската даночна служба не може да го реши даночното прашање во другата држава.

Како се плаќа австрискиот данок?

Австрискиот работодавач обично го задржува данокот на плата (Lohnsteuer) при исплатата и директно го уплаќа до даночната служба. Пресметката во основа се врши на ист начин како и кај другите вработени во Австрија.

И при ограничена даночна обврска може да постои обврска за пријава на данокот на вработените (Arbeitnehmerveranlagung). Можно е и доброволно поднесување за да се признаат трошоците (Werbungskosten). Во тој случај, сепак, на даночната основа се додава годишен износ:

• 2024: 10.486 евра
• 2025: 10.888 евра
• 2026: 11.077 евра

Ако доброволната пријава би довела до дополнително плаќање данок, може да ја повлечете, под услов да не постои причина поради која пријавата е задолжителна.

Кога може да изберете неограничена даночна обврска?

Државјаните на ЕУ/ЕЕП кои немаат живеалиште во Австрија, но најголемиот дел од приходот го остваруваат таму, може во пријавата да изберат неограничена даночна обврска.

Условот е најмалку 90 проценти од приходот да потекнува од Австрија или странскиот приход годишно да не ја надминува даночно ослободената граница (tarifmäßige Steuerfreigrenze):

• 2024: 12.816 евра
• 2025: 13.308 евра
• 2026: 13.539 евра

И во овој случај се оданочува само австрискиот приход, но не се применува Hinzurechnungsbetrag. Дополнително може да ги користите личните олеснувања, како Familienbonus Plus, олеснувањето за едноработничко домаќинство, олеснувањето за самохран родител и олеснувањето за плаќање издршка, како и вонредните трошоци.

Telearbeitspauschale: колкав износ може да добиете без данок?

Од 2025 година, поранешниот Homeoffice-Pauschale се нарекува Telearbeitspauschale. За далечинска работа се смета редовната работа од сопствениот дом или од друго место што не му припаѓа на работодавачот, вклучително и coworking канцеларија.

• Паушал од работодавачот: најмногу 300 евра годишно, односно 3 евра дневно за најмногу 100 дена. Услов е договор за далечинска работа.
• Ергономски мебел: најмногу 300 евра, ако во годината сте имале најмалку 26 дена далечинска работа.

На пример, ако работодавачот исплати 1 евро дневно за 100 дена далечинска работа, односно вкупно 100 евра, преостанатите 200 евра автоматски може да се појават како трошок во пријавата ако деновите се внесени во платниот лист (Lohnzettel).

За користење на олеснувањето е потребен договор со работодавачот за далечинска работа (Telearbeitsvereinbarung). Правилата за социјално осигурување се разгледуваат одделно од даночните правила.

Често поставувани прашања

Дали е потребна дозвола Grenzgänger?

Оваа дозвола за престој се однесува само на државјани на трети земји. Таксата за поднесување барање изнесува 218 евра.

Што ако не се согласувам со даночното решение?

Во рок од еден месец од доставувањето на решението може да поднесете жалба (Beschwerde) до даночната служба. За жалбата одлучува Сојузниот финансиски суд.

Како се поднесува даночната пријава?

Пријавата може да се поднесе електронски преку системот FinanzOnline, по пошта или лично во надлежната даночна служба.

Може ли да го користам Telearbeitspauschale ако работам од друга држава?

Условите се редовна далечинска работа од домот или од друго место што не му припаѓа на работодавачот, како и договор за далечинска работа. Договорот за избегнување двојно оданочување одредува во која држава се оданочуваат деновите работени од странство.

Практични чекори

1. Запишувајте во кои денови работите во Австрија, а во кои денови од странство.
2. Проверете го договорот за избегнување двојно оданочување меѓу Австрија и државата во која живеете.
3. Побарајте од работодавачот писмен договор за далечинска работа (Telearbeitsvereinbarung).
4. Проверете дали деновите на далечинска работа се внесени во Lohnzettel.
5. Пред поднесување на Arbeitnehmerveranlagung, проверете дали за вас се применува Hinzurechnungsbetrag или дали ги исполнувате условите за неограничена даночна обврска.
6. Кај редовна работа од странство побарајте совет од даночен советник или друг квалификуван стручњак, бидејќи даночните и правилата за социјално осигурување не се исти.

Напомена: Овој текст е подготвен врз основа на јавно достапни извори и не претставува даночен, правен или друг професионален совет. Користењето е на сопствен ризик. За конкретен случај обратете се кај даночен советник, адвокат или друг релевантен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at