Придавки употребени како именки во германскиот јазик (Substantivierte Adjektive)

Една од особеностите на германскиот јазик е тоа што придавките можат да се употребат како именки. Во таков случај се пишуваат со голема почетна буква и се менуваат според правилата за менување на придавките.

Овие форми се нарекуваат Substantivierte Adjektive, односно придавки употребени како именки. На македонски најчесто ги преведуваме описно: „болниот“, „богатите“, „повредените“, „доброто“ и слично.

Како функционираат?

Основна формула

Член + придавска наставка + придавка употребена како именка

Примери:

• der Kranke – болниот маж
• die Kranke – болната жена
• die Kranken – болните
• der Deutsche – Германецот
• die Deutsche – Германката
• das Gute – доброто
• das Neue – новото

Менување по падежи

Придавките употребени како именки се менуваат исто како обичните придавки.

Со определен член – слабо менување

• Nominativ: der Kranke, die Kranke, das Kleine, die Kranken
• Akkusativ: den Kranken, die Kranke, das Kleine, die Kranken
• Dativ: dem Kranken, der Kranken, dem Kleinen, den Kranken
• Genitiv: des Kranken, der Kranken, des Kleinen, der Kranken

Редоследот во секој ред е: машки род, женски род, среден род и множина.

Со неопределен член – мешано менување

• Nominativ: ein Kranker, eine Kranke, ein Kleines, eine Kranken
• Akkusativ: einen Kranken, eine Kranke, ein Kleines, eine Kranken
• Dativ: einem Kranken, einer Kranken, einem Kleinen, einen Kranken
• Genitiv: eines Kranken, einer Kranken, eines Kleinen, einer Kranken

И тука редоследот е: машки род, женски род, среден род и множина.

Типични значенски групи

Луѓе според одредена особина

• die Reichen – богатите
• die Armen – сиромашните
• die Alten – постарите
• die Jungen – младите
• die Verletzten – повредените
• die Toten – мртвите

Националности

• der Deutsche – Германецот
• die Deutsche – Германката
• die Deutschen – Германците
• ein Franzose / der Franzose – Французин / Французинот; ова е исклучок, но die Französische може да се сретне во апстрактна употреба

Апстрактни поими

• das Gute – доброто
• das Böse – злото
• das Neue – новото
• das Alte – старото

Примери во реченици

• Der Kranke liegt im Bett. – Болниот маж лежи во кревет.
• Die Kranke braucht Hilfe. – На болната жена ѝ треба помош.
• Die Kranken warten im Krankenhaus. – Болните чекаат во болницата.
• Das Gute überwiegt das Böse. – Доброто го надвладува злото.
• Viele Alte leben allein. – Многу постари луѓе живеат сами.
• Die Armen brauchen Unterstützung. – На сиромашните им е потребна поддршка.
• Der Deutsche arbeitet hier seit Jahren. – Германецот работи тука со години.
• Die Deutsche ist meine Kollegin. – Германката е моја колешка.
• Die Deutschen sind pünktlich. – Германците се точни.
• Ich schätze das Neue sehr. – Многу го ценам новото.

Типични грешки

1. Пишување со мала буква: ❌ der kranke; правилно е ✅ der Kranke.
2. Неправилно менување како именка: ❌ ein Kranken; правилно е ✅ ein Kranker.
3. Премногу буквален превод: формата die Wartenden може да се преведе како „оние што чекаат“, а не мора секогаш со една именка.

Вежби за превод

• Богатите им помагаат на сиромашните. – Die Reichen helfen den Armen.
• Доброто често го победува злото. – Das Gute besiegt oft das Böse.
• Повредените лежат на земјата. – Die Verletzten liegen auf dem Boden.
• Многу постари луѓе живеат сами. – Viele Alte leben allein.
• Германците се познати по својата точност. – Die Deutschen sind für ihre Pünktlichkeit berühmt.

Практични чекори

1. Кога ќе видите придавка по член, проверете дали се однесува на лице, група или апстрактен поим.
2. Запомнете дека придавката употребена како именка секогаш се пишува со голема буква.
3. Определете ги родот, бројот и падежот според членот и улогата во реченицата.
4. Вежбајте со парови како der Kranke – die Kranke – die Kranken.
5. Преведувајте цели реченици, бидејќи на македонски истата германска форма често се изразува описно.