Almancada zu + Infinitiv yapısının kullanımı
zu + Infinitiv nedir? zu + Infinitiv yapısında ana fiile, zu edatı eşliğinde ikinci bir fiilin mastar hâli eklenir. Bu yapı çoğu zaman dass yan cümlesinin yerine geçer ve cümleyi daha kısa ve basit hâle getirir.
Örnek:
- Ich hoffe, morgen früher aufzustehen.
Yarın daha erken kalkmayı umuyorum.
Yan cümleyle: Ich hoffe, dass ich morgen früher aufstehe.
Neden kullanılır?
zu + Infinitiv yapısının avantajları şunlardır:
- Yan cümlelerdeki fiil-sonu kelime dizilişini kullanmak gerekmez.
- Fiili yeniden çekimlemek gerekmez.
- Ana cümle ile yan cümlenin öznesi aynıysa özneyi tekrar yazmak gerekmez.
Ne zaman kullanılabilir?
zu + Infinitiv yalnızca ana cümle ile yan cümlenin öznesi aynıysa kullanılabilir.
Örnek:
- Sie behauptet, klug zu sein.
Zeki olduğunu iddia ediyor.
İki cümlenin öznesi farklıysa dass içeren bir cümle kullanılmalıdır.
zu + Infinitiv yapısını sıkça alan fiiller
- hoffen – umut etmek
- wünschen – dilemek
- versuchen – denemek
- beginnen / anfangen – başlamak
- aufhören – bırakmak, sona erdirmek
- lernen – öğrenmek
- vergessen – unutmak
- versprechen – söz vermek
- planen – planlamak
- sich freuen – sevinmek
Örnekler:
- Er versucht, weniger Zucker zu essen. – Daha az şeker yemeye çalışıyor.
- Wir planen, im Sommer nach Italien zu fahren. – Yazın İtalya'ya gitmeyi planlıyoruz.
- Ich habe vergessen, dir zu schreiben. – Sana yazmayı unuttum.
Kişisiz ifadelerden sonra kullanım
Almancada es ist … yapılarından sonra da zu + Infinitiv sıkça kullanılır.
- Es ist leicht, einen Kuchen zu backen. – Bir kek yapmak kolaydır.
- Es ist schwer, eine neue Sprache zu lernen. – Yeni bir dil öğrenmek zordur.
- Es ist interessant, alte Bücher zu lesen. – Eski kitapları okumak ilginçtir.
Kişisiz kalıplar
Aşağıdaki kalıplardan sonra da genellikle zu + Infinitiv gelir:
- es freut mich … → … beni mutlu ediyor
- es gelingt mir … → … yapmayı başarıyorum
- es tut mir Leid … → … için üzgünüm
- es gefällt mir … → … hoşuma gidiyor
- es macht mir Spaß … → … yapmak hoşuma gidiyor
Örnekler:
- Es freut mich, dich hier zu sehen. – Seni burada görmek beni mutlu ediyor.
- Es gelingt mir, pünktlich zu sein. – Dakik olmayı başarıyorum.
- Es macht mir Spaß, Musik zu hören. – Müzik dinlemek hoşuma gidiyor.
zu'nun cümledeki yeri
Modal yardımcı fiille
zu, ana fiil ile yardımcı fiilin arasına gelir.
- Ich hoffe, dich morgen sehen zu können.
Umarım seni yarın görebilirim.
Perfekt yapısında
zu, Partizip Perfekt ile yardımcı fiilin arasına gelir.
- Er behauptet, das Bild schon gesehen zu haben.
Resmi zaten gördüğünü iddia ediyor.
Ayrılabilen fiillerde
zu, fiil öneki ile fiilin arasına gelir.
- Ich habe beschlossen, das Fenster aufzumachen.
Pencereyi açmaya karar verdim. - Sie hofft, die Aufgabe rechtzeitig abzugeben.
Ödevi zamanında teslim etmeyi umuyor.
Hangi fiillerden sonra zu kullanılmaz?
Bazı fiillerden sonra zu kullanılmaz:
- Modal yardımcı fiiller: können, müssen, sollen, wollen, dürfen, mögen
- lassen – izin vermek, yaptırmak
- Hareket bildiren fiiller: gehen, kommen, fahren
- bleiben – kalmak
- lernen, lehren – öğrenmek, öğretmek
- Algı bildiren fiiller: hören, sehen, spüren, fühlen
Örnekler:
- Ich kann heute nicht schwimmen. – Bugün yüzemem.
- Er lässt mich arbeiten. – Çalışmama izin veriyor.
- Wir gehen einkaufen. – Alışveriş yapmaya gidiyoruz.
- Ich höre ihn lachen. – Onun güldüğünü duyuyorum.
Özet
zu + Infinitiv, Almancanın temel cümle yapılarından biridir.
- Fiillerden, kişisiz ifadelerden ve kalıplaşmış yapılardan sonra kullanılır.
- zu'nun yeri; modal yardımcı fiile, Perfekt yapısına veya ayrılabilen fiile göre değişir.
- Bazı fiillerden sonra zu kullanılmaz.
Bu yapı günlük Almanca iletişimde çok yaygın olduğu için erken öğrenmek ve düzenli olarak pratik yapmak önemlidir.
Pratik adımlar
- Önce hoffen, versuchen, planen gibi zu + Infinitiv alan fiilleri öğrenin.
- Aynı özneye sahip cümleleri dass yapısından zu + Infinitiv yapısına dönüştürün.
- Modal fiiller, ayrılabilen fiiller ve Perfekt yapısında zu'nun yerini ayrı ayrı çalışın.
- können, müssen, gehen, lassen ve algı fiilleriyle kurulan, zu almayan örnekleri tekrar edin.