Jak używać konstrukcji zu + bezokolicznik w języku niemieckim

Czym jest zu + Infinitiv? W konstrukcji zu + Infinitiv obok głównego czasownika pojawia się drugi czasownik w formie bezokolicznika (Infinitiv), poprzedzony słówkiem zu. Konstrukcja ta często zastępuje zdanie podrzędne z dass, dzięki czemu zdanie jest krótsze i prostsze.

Przykład:

• Ich hoffe, morgen früher aufzustehen.
  Mam nadzieję, że jutro wstanę wcześniej.
  W zdaniu podrzędnym: Ich hoffe, dass ich morgen früher aufstehe.

Dlaczego używamy tej konstrukcji?

Zastosowanie zu + Infinitiv ma kilka zalet:

• nie trzeba stosować szyku zdania podrzędnego,
• nie trzeba ponownie odmieniać czasownika,
• nie trzeba ponownie podawać podmiotu, jeśli w zdaniu głównym i podrzędnym jest on taki sam.

Kiedy można użyć zu + Infinitiv?

Konstrukcji zu + Infinitiv używamy wtedy, gdy podmiot zdania głównego i podrzędnego jest taki sam.

Przykład:

• Sie behauptet, klug zu sein.
  Twierdzi, że jest mądra.

Jeśli oba zdania mają różne podmioty, należy użyć zdania z dass.

Czasowniki, po których często występuje zu + Infinitiv

• hoffen – mieć nadzieję
• wünschen – życzyć sobie
• versuchen – próbować
• beginnen / anfangen – zaczynać
• aufhören – przestawać, kończyć
• lernen – uczyć się
• vergessen – zapominać
• versprechen – obiecywać
• planen – planować
• sich freuen – cieszyć się

Przykłady:

• Er versucht, weniger Zucker zu essen. – Próbuje jeść mniej cukru.
• Wir planen, im Sommer nach Italien zu fahren. – Planujemy latem pojechać do Włoch.
• Ich habe vergessen, dir zu schreiben. – Zapomniałem(-am) do ciebie napisać.

Po wyrażeniach bezosobowych

W języku niemieckim konstrukcja zu + Infinitiv często występuje po wyrażeniach z es ist ….

Przykłady:

• Es ist leicht, einen Kuchen zu backen. – Łatwo upiec ciasto.
• Es ist schwer, eine neue Sprache zu lernen. – Trudno nauczyć się nowego języka.
• Es ist interessant, alte Bücher zu lesen. – Ciekawie jest czytać stare książki.

Inne konstrukcje bezosobowe

Po tych typowych wyrażeniach również może występować zu + Infinitiv:

• es freut mich … – cieszę się, że …
• es gelingt mir … – udaje mi się …
• es tut mir leid … – przykro mi …
• es gefällt mir … – podoba mi się …
• es macht mir Spaß … – sprawia mi przyjemność …, lubię …

Przykłady:

• Es freut mich, dich hier zu sehen. – Cieszę się, że cię tutaj widzę.
• Es gelingt mir, pünktlich zu sein. – Udaje mi się być punktualnie.
• Es macht mir Spaß, Musik zu hören. – Lubię słuchać muzyki.

Gdzie umieścić zu w zdaniu?

a) Z czasownikiem modalnym

Zu znajduje się między czasownikiem głównym a czasownikiem posiłkowym lub modalnym.

• Ich hoffe, dich morgen sehen zu können.
  Mam nadzieję, że będę mógł/mogła zobaczyć cię jutro.

b) W czasie Perfekt

Zu umieszczamy między imiesłowem Partizip Perfekt a czasownikiem posiłkowym.

• Er behauptet, das Bild schon gesehen zu haben.
  Twierdzi, że już widział ten obraz.

c) Z czasownikami rozdzielnie złożonymi

Zu znajduje się między przedrostkiem a czasownikiem.

• Ich habe beschlossen, das Fenster aufzumachen.
  Postanowiłem(-am) otworzyć okno.
• Sie hofft, die Aufgabe rechtzeitig abzugeben.
  Ma nadzieję oddać zadanie na czas.

Czasowniki, po których nie używamy zu

Po niektórych czasownikach bezokolicznik występuje bez zu:

• czasowniki modalne: können, müssen, sollen, wollen, dürfen, mögen,
• lassen – pozwalać, kazać,
• gehen, kommen, fahren – czasowniki oznaczające ruch,
• bleiben – zostawać,
• lernen, lehren – uczyć się, nauczać,
• hören, sehen, spüren, fühlen – czasowniki wyrażające postrzeganie.

Przykłady:

• Ich kann heute nicht schwimmen. – Nie mogę dziś pływać.
• Er lässt mich arbeiten. – Pozwala mi pracować.
• Wir gehen einkaufen. – Idziemy na zakupy.
• Ich höre ihn lachen. – Słyszę, jak się śmieje.

Podsumowanie

Zu + Infinitiv to jedna z podstawowych konstrukcji w języku niemieckim.

• Używamy jej po czasownikach, wyrażeniach bezosobowych i utrwalonych zwrotach.
• Położenie zu zależy od tego, czy występuje czasownik modalny, forma Perfekt czy czasownik rozdzielnie złożony.
• Po niektórych czasownikach zu nie występuje.

Konstrukcja ta jest bardzo częsta w codziennej komunikacji po niemiecku, dlatego warto poznać ją już na początku nauki i regularnie ćwiczyć.

Praktyczne kroki

1. Naucz się czasowników, po których często występuje zu + Infinitiv.
2. Twórz własne przykłady, zachowując ten sam podmiot w obu częściach zdania.
3. Ćwicz położenie zu z czasownikami modalnymi, w czasie Perfekt i z czasownikami rozdzielnie złożonymi.
4. Zapamiętaj czasowniki, po których używa się bezokolicznika bez zu.