Mandaty drogowe za granicą: kiedy Austria może je wyegzekwować?

Jeśli mieszkasz w Austrii i podróżujesz samochodem po Europie, możesz otrzymać mandat w kraju innym niż ten, w którym mieszkasz. W Unii Europejskiej część kar drogowych może być egzekwowana transgranicznie. Poniżej wyjaśniamy, jak działa ten system w 2026 roku.

Jak zagraniczny urząd ustala właściciela samochodu?

Austria wdrożyła dyrektywę 2015/413/UE, która ułatwia wymianę danych w sprawach wykroczeń zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Jeśli samochód z zagraniczną rejestracją naruszy przepisy, państwo, w którym doszło do wykroczenia, może automatycznie uzyskać dane pojazdu z kraju jego rejestracji.

Na tej podstawie urząd może wysłać między innymi wezwanie do wskazania kierowcy (Lenkererhebung) albo zawiadomienie o uproszczonym mandacie (Anonymverfügung).

Wymiana danych dotyczy między innymi następujących naruszeń:

• przekroczenia prędkości,
• niezapięcia pasa bezpieczeństwa,
• prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu,
• korzystania z telefonu bez zestawu głośnomówiącego.

Warunkiem jest wdrożenie odpowiednich przepisów przez zainteresowane państwa członkowskie.

Czy mandat z Austrii może zostać wyegzekwowany w innym kraju?

Tak, jeśli spełnione są określone warunki. Zgodnie z decyzją ramową 2005/214/WSiSW (Rahmenbeschluss), zmienioną decyzją ramową 2009/299/WSiSW, prawomocna kara pieniężna może być wykonywana w innym państwie Unii Europejskiej od kwoty 70 euro.

Przepisy muszą zostać przyjęte zarówno przez państwo, w którym doszło do wykroczenia, jak i przez państwo, w którym mieszka ukarana osoba. Z wyjątkiem Grecji i Irlandii wszystkie państwa członkowskie wdrożyły tę decyzję ramową.

W Austrii podstawą jest ustawa EU-Verwaltungsstrafvollstreckungsgesetz, która od 2008 roku umożliwia wykonywanie w Austrii kar administracyjnych nałożonych w innych państwach członkowskich. Działa to również w drugą stronę: prawomocny austriacki mandat może zostać przekazany do wykonania w innym państwie.

Od jakiej kwoty mandat może być egzekwowany?

• 70 euro – zasadniczo w relacjach między państwami UE na podstawie decyzji ramowej 2005/214/WSiSW;
• 25 euro – w relacjach między Austrią a Niemcami na podstawie umowy dwustronnej z 1988 roku;
• Austria, Szwajcaria i Liechtenstein – współpraca transgraniczna wynika z umowy policyjnej, która weszła w życie 1 lipca 2017 roku; w przywołanym źródle nie podano minimalnej kwoty.

Przy obliczaniu progu uwzględnia się nie tylko sam mandat, lecz także koszty postępowania (Verfahrenskosten).

Przykład: mandat w wysokości 60 euro i koszty postępowania wynoszące 20 euro dają łącznie 80 euro. Taka należność przekracza próg 70 euro i może zostać wyegzekwowana transgranicznie.

Austria i Niemcy: niższy próg egzekucji

Austria i Niemcy zawarły już w 1988 roku odrębną umowę o pomocy prawnej w sprawach administracyjnych. Dlatego prawomocny mandat drogowy nałożony w jednym z tych państw może być egzekwowany w drugim już od kwoty 25 euro.

Niemieckiego zawiadomienia o karze (Bußgeldbescheid) nie należy ignorować, nawet jeśli kwota jest niższa niż ogólny próg 70 euro obowiązujący w wielu relacjach unijnych.

Gdzie złożyć odwołanie od zagranicznego mandatu?

Postępowanie w sprawie wykroczenia prowadzi państwo, w którym doszło do naruszenia przepisów. Jeśli chcesz złożyć sprzeciw (Einspruch), należy zrobić to w tym państwie, a nie w kraju zamieszkania.

Każde pismo otrzymane po kontroli drogowej lub wysłane pocztą po zakończeniu podróży trzeba dokładnie sprawdzić. Nawet gdy transgraniczna egzekucja nie jest możliwa albo nie zostanie przeprowadzona, mandat może być później wymagany podczas kontroli drogowej w państwie, w którym doszło do wykroczenia.

W razie wątpliwości warto skonsultować sprawę z prawnikiem albo doradcami prawnymi automobilklubów ÖAMTC lub ARBÖ.

Co dzieje się z prawem jazdy zatrzymanym za granicą?

Jeśli masz austriackie prawo jazdy i zostanie ono zatrzymane w innym państwie, w którym nie masz miejsca zamieszkania, zakaz prowadzenia pojazdów (Fahrverbot) co do zasady obowiązuje tylko na terytorium tego państwa. Miejsce zamieszkania oznacza w tym kontekście pobyt trwający co najmniej 6 miesięcy.

W takiej sytuacji możesz co do zasady prowadzić samochód w Austrii i innych państwach, ale ponieważ nie masz przy sobie dokumentu, możesz zostać ukarany za brak prawa jazdy.

Zatrzymany dokument jest zwykle zwracany po upływie okresu zakazu – na wskazany adres albo do organu właściwego dla miejsca zamieszkania. Jeśli austriackie organy dowiedzą się o sprawie, na przykład w związku ze zgłoszeniem utraty dokumentu albo jego przesłaniem do Austrii, mogą również wszcząć postępowanie w sprawie odebrania uprawnień w Austrii. Dotyczy to sytuacji, w których dane wykroczenie skutkowałoby odebraniem prawa jazdy także w Austrii.

Najczęstsze pytania

Czy mandat poniżej 70 euro może zostać wyegzekwowany?

Na poziomie ogólnounijnym próg wynosi 70 euro wraz z kosztami postępowania. Austria i Niemcy stosują jednak szczególną zasadę, zgodnie z którą egzekucja może być możliwa już od 25 euro.

Gdzie odwołać się od mandatu otrzymanego za granicą?

Sprzeciw (Einspruch) należy złożyć w państwie, w którym popełniono wykroczenie, ponieważ tam prowadzone jest postępowanie.

Czy zagraniczny zakaz prowadzenia obowiązuje w Austrii?

Jeżeli nie masz miejsca zamieszkania w państwie, które zatrzymało dokument, zakaz co do zasady dotyczy tylko tego państwa. W Austrii może jednak zostać wszczęte odrębne postępowanie dotyczące uprawnień do kierowania.

Czy międzynarodowe prawo jazdy zastępuje austriackie?

Nie. Międzynarodowe prawo jazdy (internationaler Führerschein) jest ważne wyłącznie razem z krajowym prawem jazdy. Wydają je między innymi ARBÖ, ÖAMTC i VCÖ. Niektóre państwa lub wypożyczalnie samochodów mogą wymagać takiego dokumentu podczas podróży poza EOG.

Co zrobić po otrzymaniu mandatu za granicą?

1. Sprawdź, jaki urząd wystawił dokument, czego dotyczy wykroczenie i jaki jest termin płatności lub wniesienia sprzeciwu.
2. Oblicz całkowitą kwotę, uwzględniając mandat i Verfahrenskosten.
3. Ustal, czy obowiązuje próg 70 euro, czy szczególna zasada, na przykład 25 euro w relacjach między Austrią a Niemcami.
4. Jeśli kwestionujesz mandat, złóż Einspruch w państwie, w którym doszło do wykroczenia.
5. Nie ignoruj pisma: należność może zostać przekazana do wykonania w Austrii albo być dochodzona podczas późniejszej kontroli w państwie wykroczenia.
6. W skomplikowanej sprawie skontaktuj się z prawnikiem, ÖAMTC lub ARBÖ.

Uwaga: informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej. W konkretnej sprawie należy skonsultować się z prawnikiem lub innym właściwym specjalistą.

Źródło: oesterreich.gv.at