Behindertenpass w Austrii: kto może go otrzymać i jakie daje korzyści?

Jeśli mieszkasz w Austrii lub regularnie przebywasz tam z powodu pracy albo życia prywatnego i masz trwałe ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia, warto sprawdzić, czy możesz otrzymać Behindertenpass. Jest to jednolity w całej Austrii dokument potwierdzający niepełnosprawność, który w określonych sytuacjach umożliwia korzystanie ze zniżek.

Najważniejsze informacje

• Behindertenpass jest dokumentem ze zdjęciem, w formacie karty bankowej i wydawanym w języku niemieckim.
• Dokument może zostać wydany, gdy Grad der Behinderung wynosi co najmniej 50 procent.
• Sam Behindertenpass nie uprawnia do świadczeń pieniężnych.
• Przy stopniu niepełnosprawności wynoszącym co najmniej 70 procent przysługuje 50-procentowa zniżka na przejazdy ÖBB.
• W przypadku odmowy można w ciągu sześciu tygodni złożyć skargę do Bundesverwaltungsgericht.

Czym jest Behindertenpass?

Behindertenpass to dokument ze zdjęciem, który jednolicie w całej Austrii potwierdza fakt życia z niepełnosprawnością. Może dotyczyć niepełnosprawności fizycznej, sensorycznej lub innego rodzaju.

Dokument jest wydawany w języku niemieckim jako karta wielkości karty bankowej. Jeśli wcześniej otrzymałeś dokument bezterminowy w starszej, papierowej formie, nadal zachowuje on ważność.

Behindertenpass nie potwierdza jednak statusu begünstigte Behinderte, czyli osoby należącej do grupy uprzywilejowanych pracowników z niepełnosprawnością. Są to dwa odrębne statusy.

Kto może otrzymać dokument?

Co do zasady muszą być spełnione dwa warunki:

1. Twoje miejsce zwykłego pobytu lub miejsce zamieszkania znajduje się w Austrii.
2. Stopień niepełnosprawności albo zmniejszenie zdolności do pracy, czyli Minderung der Erwerbsfähigkeit, wynosi co najmniej 50 procent.

Do tej grupy mogą należeć między innymi:

• osoby ze statusem begünstigte Behinderte,
• osoby otrzymujące zasiłek opiekuńczy Pflegegeld lub podobne świadczenie przyznawane na podstawie przepisów federalnych,
• osoby otrzymujące podwyższony zasiłek rodzinny erhöhte Familienbeihilfe,
• osoby otrzymujące świadczenie pieniężne z powodu niezdolności do pracy, niezdolności zawodowej, niezdolności do służby lub trwałej niezdolności do zarobkowania.

O Behindertenpass mogą ubiegać się także osoby, które mieszkają za granicą, ale regularnie przebywają w Austrii z powodu pracy lub życia prywatnego.

Jakie korzyści daje Behindertenpass?

Dokument sam w sobie nie zapewnia automatycznej wypłaty pieniędzy. Po okazaniu go można jednak otrzymać zniżki, na przykład podczas różnych wydarzeń.

• Co najmniej 50 procent: możliwość otrzymania Behindertenpass oraz korzystania ze zniżek przy jego okazaniu, na przykład na wydarzeniach.
• Co najmniej 70 procent: 50-procentowa zniżka na przejazdy Österreichische Bundesbahnen, czyli ÖBB.

Zniżki regionalne i dokumenty krajów związkowych

Niektóre kraje związkowe wydają własne dokumenty dla osób z niepełnosprawnością albo oferują zniżki w lokalnym i regionalnym transporcie publicznym. Informacji o tym, co obowiązuje w danym regionie, udziela właściwy oddział Sozialministeriumservice (SMS) albo urząd danego kraju związkowego.

W Wiedniu funkcjonuje dodatkowo Mobilpass, wcześniej nazywany Sozialpass. Otrzymują go między innymi osoby korzystające z pomocy społecznej, dopłat do czynszu lub minimalnej emerytury. Dokument może zapewniać zniżki między innymi na przejazdy Wiener Linien, w bibliotekach miejskich i na basenach.

Zwolnienia i ulgi związane z niskim dochodem

Poniższe ulgi nie wynikają bezpośrednio z posiadania Behindertenpass. Są związane przede wszystkim z niskim dochodem, ale mogą mieć znaczenie dla osób z niepełnosprawnością.

• Rezeptgebühr i Serviceentgelt za e-card: zwolnienie można uzyskać po złożeniu wniosku we właściwej kasie ubezpieczenia zdrowotnego.
• ORF-Beitrag: można ubiegać się o zwolnienie z opłaty. Z tym rozwiązaniem związane są również Strom-Sozialtarif, dopłata telefoniczna oraz zwolnienie z kosztów EAG.

Rodziny wychowujące dziecko z niepełnosprawnością mogą mieć także do czynienia z dodatkowymi tematami, takimi jak bezpłatne dobrowolne ubezpieczenie w systemie emerytalnym, nadzwyczajne obciążenia w podatku dochodowym, ulga podatkowa na dodatkowe koszty związane z niepełnosprawnością dziecka oraz zwolnienie z podatku od pojazdów silnikowych.

Gdzie i jak złożyć wniosek?

Właściwym organem jest regionalny oddział Sozialministeriumservice, czyli Landesstelle des Sozialministeriumservice.

Do wniosku należy dołączyć:

• formularz Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses,
• zdjęcie spełniające wymagania dotyczące fotografii paszportowej, jeśli odpowiednie zdjęcie nie znajduje się już w dostępnych rejestrach,
• decyzje, orzeczenia lub szczegółową dokumentację medyczną, na przykład historię choroby i wyniki badań.

Razem z wnioskiem można ubiegać się także o dodatkowe wpisy, czyli Zusatzeintragungen. Formularze dotyczące tych wpisów są dostępne w języku niemieckim, angielskim i francuskim.

Jak ustalany jest stopień niepełnosprawności?

Jeżeli nie masz jeszcze decyzji, orzeczenia sądowego lub innego rozstrzygnięcia określającego stopień niepełnosprawności, stan zdrowia ocenia lekarz SMS.

W miarę możliwości nie przeprowadza się osobistego badania. Ocena opiera się na dostarczonych wynikach badań i opiniach lekarskich oraz na zasadach określonych w Einschätzungsverordnung. Dlatego dokumentacja medyczna powinna być szczegółowa i aktualna.

Co zrobić w przypadku odmowy?

Jeśli SMS wyda decyzję odmowną, od dnia jej doręczenia masz sześć tygodni na wniesienie skargi, czyli Beschwerde, do Bundesverwaltungsgericht. Odpowiednie zasady znajdują się w przepisach od 40. do 47. paragrafu federalnej ustawy o osobach z niepełnosprawnością, czyli Bundesbehindertengesetz (BBG).

Często zadawane pytania

Czy wraz z Behindertenpass otrzymam pieniądze?

Nie. Dokument sam w sobie nie daje prawa do świadczenia pieniężnego. Potwierdza niepełnosprawność i może ułatwiać korzystanie ze zniżek.

Czy mogę złożyć wniosek, jeśli mieszkam za granicą, ale pracuję w Austrii?

Tak. Wniosek mogą złożyć również osoby mieszkające za granicą, jeśli regularnie przebywają w Austrii z powodu pracy lub życia prywatnego.

Czy stary papierowy dokument jest nadal ważny?

Tak, jeżeli został wydany bezterminowo, zachowuje ważność nawet wtedy, gdy nie ma formy karty.

Jaki stopień niepełnosprawności jest potrzebny do zniżki ÖBB?

Co najmniej 70 procent. W takim przypadku przysługuje 50-procentowa zniżka na przejazdy ÖBB.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź, czy masz miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Austrii albo regularnie przebywasz tam z powodu pracy lub życia prywatnego.
2. Zbierz aktualne i szczegółowe wyniki badań, opinie lekarskie, historię choroby oraz posiadane decyzje lub orzeczenia.
3. Skontaktuj się z właściwym regionalnym oddziałem Sozialministeriumservice.
4. Wypełnij Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses i dołącz wymagane zdjęcie oraz dokumentację.
5. Sprawdź, czy potrzebujesz również dodatkowych wpisów Zusatzeintragungen.
6. Po otrzymaniu dokumentu zapytaj w ÖBB, u organizatora wydarzenia oraz w swoim kraju związkowym o dostępne zniżki.
7. Jeśli wniosek zostanie odrzucony, pamiętaj o sześciotygodniowym terminie na wniesienie skargi do Bundesverwaltungsgericht.

Uwaga: Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, medycznej ani administracyjnej. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z właściwym urzędem lub specjalistą.

Źródło: oesterreich.gv.at