Avusturya’da Behindertenpass: Kimler alabilir ve ne işe yarar?

Avusturya’da yaşıyor veya düzenli olarak bulunuyorsanız ve sağlık durumunuz nedeniyle kalıcı kısıtlamalarınız varsa Behindertenpass hakkında bilgi sahibi olmanız faydalı olabilir. Bu kart, engellilik durumunu ülke genelinde belgelemeye yarar ve bazı indirimlerden faydalanmanızı sağlayabilir.

Behindertenpass nedir?

Behindertenpass, engellilik durumunu Avusturya genelinde standart şekilde gösteren, fotoğraflı ve banka kartı boyutunda bir kimlik kartıdır. Kart Almanca olarak düzenlenir. Fiziksel, duyusal veya başka türdeki engellilikler bu kapsamda değerlendirilebilir.

Daha önce süresiz olarak verilmiş ve kart formatında olmayan eski Behindertenpass belgeleri de geçerliliğini korur.

Önemli bir ayrım: Behindertenpass, kişinin begünstigte Behinderte statüsünde olduğunu göstermez. Bu, ayrı bir hukuki statüdür ve iki kavram birbirine karıştırılmamalıdır.

Kimler Behindertenpass alabilir?

Genel olarak aşağıdaki iki şartın karşılanması gerekir:

1. Olağan ikamet yeriniz veya konutunuz Avusturya’da olmalıdır.
2. Engellilik dereceniz veya çalışma gücü kaybınızın derecesi (Minderung der Erwerbsfähigkeit) en az yüzde 50 olmalıdır.

Örneğin şu kişiler bu kapsama girebilir:

• begünstigte Behinderte statüsündeki kişiler,
• Pflegegeld veya federal mevzuata dayanan benzer bir yardım alan kişiler,
• erhöhte Familienbeihilfe alan kişiler,
• engellilik, mesleki çalışamazlık, hizmete elverişsizlik veya uzun süreli çalışma gücü kaybı nedeniyle parasal yardım alan kişiler.

Yurt dışında ikamet eden, ancak iş veya özel yaşam nedeniyle Avusturya’da düzenli olarak bulunan kişiler de başvuru yapabilir.

Behindertenpass hangi avantajları sağlar?

Behindertenpass tek başına otomatik olarak parasal yardım hakkı vermez. Kart, engellilik durumunun kanıtlanması sayesinde çeşitli kurum ve kuruluşların indirimlerinden yararlanmayı mümkün kılabilir.

• En az yüzde 50 engellilik derecesi: Behindertenpass düzenlenebilir ve kart gösterildiğinde, örneğin bazı etkinliklerde indirim alınabilir.
• En az yüzde 70 engellilik derecesi: ÖBB trenlerinde yüzde 50 oranında bilet indirimi uygulanır.

Eyaletlere ve belediyelere göre farklı indirimler

Bazı eyaletler kendi engellilik kartlarını düzenleyebilir veya yerel ve bölgesel ulaşım hatlarında indirim sunabilir. Yaşadığınız eyaletteki imkanları Sozialministeriumservice (SMS) kurumunun ilgili eyalet bürosundan veya eyalet yönetiminden öğrenebilirsiniz.

Viyana’da ayrıca Mobilpass bulunur. Daha önce Sozialpass olarak adlandırılan bu kart, örneğin sosyal yardım, kira yardımı veya asgari emeklilik alan kişilere verilebilir. Wiener Linien ulaşımı, şehir kütüphaneleri ve yüzme havuzları gibi alanlarda indirim sağlayabilir.

Düşük gelir durumunda bağlantılı muafiyetler

Aşağıdaki muafiyetler doğrudan Behindertenpass’a bağlı değildir; genellikle düşük gelir şartlarına dayanır:

• Rezeptgebühr ve e-card Serviceentgelt: Muafiyet için yetkili sağlık sigortası kurumuna başvurulabilir.
• ORF-Beitrag: Muafiyet talep edilebilir. Bununla bağlantılı olarak Strom-Sozialtarif, telefon katkısı ve EAG giderleri için de muafiyet söz konusu olabilir.

Engelli çocuğu olan aileler açısından ayrıca emeklilik sigortasında ücretsiz kendi sigortalılığı, gelir vergisinde olağanüstü giderler, engelli çocuğun ek masrafları için vergi indirimi ve motorlu taşıt vergisi muafiyeti gibi konular gündeme gelebilir.

Başvuru nereye ve nasıl yapılır?

Yetkili makam, Sozialministeriumservice kurumunun ilgili eyalet bürosudur: Landesstelle des Sozialministeriumservice.

Başvuru için genellikle şu belgeler gerekir:

• Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses başvuru formu,
• pasaport fotoğrafı şartlarını karşılayan bir fotoğraf; mevcut resmi kayıtlarda fotoğrafınız yoksa,
• kararlar, mahkeme belgeleri veya hastalık geçmişi ve tıbbi raporlar gibi ayrıntılı sağlık belgeleri.

Başvuruyla birlikte ek kayıtlar, yani Zusatzeintragungen, da talep edilebilir. Bu ek kayıtlar için Almanca, İngilizce ve Fransızca formlar mevcuttur.

Engellilik derecesi nasıl belirlenir?

Engellilik derecesini belirleyen bir kararınız veya mahkeme belgeniz yoksa, durumunuz Sozialministeriumservice doktoru tarafından değerlendirilir.

Mümkün olduğu durumlarda kişisel muayene yapılmaz; sunulan tıbbi raporlar ve uzman görüşleri, Einschätzungsverordnung adı verilen sınıflandırma yönetmeliğine göre incelenir. Bu nedenle belgelerin ayrıntılı, güncel ve sağlık durumunuzu açıkça gösterir nitelikte olması önemlidir.

Başvuru reddedilirse ne yapılabilir?

Sozialministeriumservice başvuruyu reddederse, kararın tebliğ edilmesinden itibaren altı hafta içinde Bundesverwaltungsgericht kurumuna itiraz, yani Beschwerde, yapılabilir.

İtiraz sürecine ilişkin kurallar, Bundesbehindertengesetz (BBG) yasasının 40. ve 47. paragrafları arasındaki bölümde düzenlenmiştir.

Sık sorulan sorular

Behindertenpass ile para yardımı alabilir miyim?

Hayır. Kart tek başına parasal yardım hakkı vermez. Esas amacı engellilik durumunu belgelemek ve belirli indirimlerden yararlanmayı sağlamaktır.

Yurt dışında yaşıyor, ancak Avusturya’da çalışıyorsam başvurabilir miyim?

İş veya özel yaşam nedeniyle Avusturya’da düzenli olarak bulunuyorsanız başvuru hakkınız olabilir. Başvurunun somut durumunu ilgili Landesstelle des Sozialministeriumservice ile netleştirmeniz gerekir.

Eski kağıt formatındaki Behindertenpass hâlâ geçerli mi?

Süresiz olarak düzenlenmişse, kart formatında olmasa bile geçerlidir.

ÖBB indirimi için engellilik derecesi kaç olmalıdır?

ÖBB trenlerinde yüzde 50 bilet indirimi için engellilik derecesinin en az yüzde 70 olması gerekir.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. İkamet veya düzenli bulunma durumunuzun başvuru şartlarına uyup uymadığını kontrol edin.
2. Güncel tıbbi raporları, hastalık geçmişini ve mevcut kararları bir araya getirin.
3. Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses formunu doldurun.
4. Gerekliyse pasaport fotoğrafınızı ve talep ettiğiniz Zusatzeintragungen belgelerini ekleyin.
5. Başvuruyu bağlı olduğunuz Landesstelle des Sozialministeriumservice kurumuna iletin.
6. Karar olumsuzsa, tebliğ tarihinden itibaren altı haftalık itiraz süresini kaçırmayın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki veya tıbbi danışmanlık yerine geçmez. Güncel şartları başvuru öncesinde Sozialministeriumservice veya diğer yetkili kurumlarla doğrulayın.

Kaynak: oesterreich.gv.at