Behindertenpass во Австрија: кој може да го добие и за што служи?

Ако живеете во Австрија или редовно престојувате таму и поради здравствената состојба имате трајни ограничувања, вреди да се информирате за Behindertenpass. Оваа картичка на целата територија на Австрија потврдува дека лицето има инвалидност и на повеќе места може да овозможи попусти.

Што е Behindertenpass?

Behindertenpass е личен документ со фотографија кој на единствен начин во цела Австрија потврдува дека лицето живее со инвалидност. Не е важно дали станува збор за телесна, сетилна или друг вид инвалидност.

Документот се издава на германски јазик и во формат на банкарска картичка. Ако претходно сте добиле картичка со неограничена важност која не е во формат на картичка, таа и понатаму важи.

Важно е да се разликува Behindertenpass од статусот begünstigte Behinderte. Behindertenpass не потврдува дека лицето го има овој посебен статус.

Кој може да го добие?

Треба да бидат исполнети два основни услови:

1. Вашето вообичаено престојувалиште или живеалиште е во Австрија.
2. Степенот на инвалидноста или намалувањето на работоспособноста (Minderung der Erwerbsfähigkeit) изнесува најмалку 50%.

Меѓу лицата кои можат да спаѓаат во оваа група се:

• лица со статус begünstigte Behinderte;
• лица кои добиваат додаток за нега (Pflegegeld) или слична помош според федерален закон;
• лица кои добиваат зголемен семеен додаток (erhöhte Familienbeihilfe);
• лица кои поради инвалидност, неспособност за занимање, неспособност за служба или трајна неспособност за работа добиваат парична помош.

Лица кои живеат во странство

И лицата со живеалиште надвор од Австрија можат да поднесат барање ако поради работа или приватниот живот редовно престојуваат во Австрија.

Кои попусти ги овозможува?

Behindertenpass сам по себе не дава право на парична помош. Со покажување на картичката, сепак, може да добиете попусти, на пример на различни настани.

• Најмалку 50% инвалидност: може да се издаде Behindertenpass и да се користат попусти каде што се прифаќа картичката.
• Најмалку 70% инвалидност: следува 50% попуст на билетите кај Австриските сојузни железници (ÖBB).

Покраински картички и локални попусти

Некои покраини издаваат сопствени картички за лица со инвалидност или нудат попусти на локалниот и регионалниот јавен превоз. За достапните можности во вашата покраина информирајте се кај надлежната покраинска канцеларија на Службата на Министерството за социјални работи (Sozialministeriumservice, SMS) или кај покраинската влада.

Во Виена постои и Mobilpass, порано нарекуван Sozialpass. На пример, го добиваат лица кои примаат социјална помош, субвенција за кирија или минимална пензија. Mobilpass овозможува попусти, меѓу другото, на линиите на Wiener Linien, во градските библиотеки и во бањите.

Ослободувања поврзани со ниски приходи

Следните ослободувања не зависат од Behindertenpass, туку од ниските приходи, и затоа треба одделно да се побараат:

• Такса за рецепт (Rezeptgebühr) и надомест за e-card (Serviceentgelt): ослободувањето се бара кај надлежното здравствено осигурување.
• Придонес за ORF (ORF-Beitrag): може да се побара ослободување. Со ова се поврзани и социјалната тарифа за електрична енергија (Strom-Sozialtarif), телефонскиот надомест и ослободувањето од трошоците според EAG.

За семејствата со дете со инвалидност може да бидат важни и други теми: бесплатно доброволно осигурување во пензиското осигурување, вонредни трошоци во данокот на доход, даночен попуст за дополнителните трошоци на детето и ослободување од данокот за моторни возила.

Каде и како се поднесува барањето?

Надлежна е покраинската канцеларија на Sozialministeriumservice, односно Landesstelle des Sozialministeriumservice.

Кон барањето обично се приложуваат:

• барањето за издавање Behindertenpass (Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses);
• фотографија според барањата за фотографија за пасош, ако фотографија веќе не постои во достапните регистри;
• решенија, судски одлуки или детална медицинска документација, како историја на болеста и медицински наоди.

Истовремено може да побарате и дополнителни впишувања (Zusatzeintragungen). Формуларите се достапни на германски, англиски и француски јазик.

Како се утврдува степенот на инвалидност?

Ако немате решение, судска одлука или пресуда со која веќе е утврден степенот на инвалидност, состојбата ја оценува лекар на SMS.

Доколку е можно, не се закажува личен преглед, туку се одлучува врз основа на доставените наоди и стручни мислења, според прописот за проценка (Einschätzungsverordnung). Затоа медицинската документација треба да биде детална и ажурирана.

Што ако барањето биде одбиено?

Ако SMS донесе негативно решение, во рок од шест недели од доставувањето може да поднесете жалба (Beschwerde) до Сојузниот управен суд (Bundesverwaltungsgericht). Правилата се уредени во делот од 40. до 47. параграф од Сојузниот закон за лица со инвалидност (Bundesbehindertengesetz, BBG).

Често поставувани прашања

Дали Behindertenpass носи парична помош?

Не. Картичката сама по себе не дава право на парична помош. Таа ја потврдува инвалидноста и може да овозможи користење попусти.

Дали можам да поднесам барање ако живеам во странство, но работам во Австрија?

Да, лицата со живеалиште во странство можат да поднесат барање ако поради работа или приватниот живот редовно престојуваат во Австрија.

Дали старата хартиена картичка сè уште важи?

Ако е издадена со неограничена важност, таа важи и понатаму, дури и ако не е во формат на банкарска картичка.

Кој степен на инвалидност е потребен за попуст кај ÖBB?

Потребен е степен од најмалку 70%. Во тој случај се добива 50% попуст на билетите за линиите на ÖBB.

Практични чекори

1. Проверете дали имате живеалиште или редовен престој во Австрија и дали степенот на инвалидност или намалувањето на работоспособноста е најмалку 50%.
2. Соберете ги решенијата, судските одлуки и деталните, актуелни медицински наоди.
3. Пополнете го Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses и приложете фотографија доколку е потребно.
4. Поднесете го барањето до надлежната Landesstelle des Sozialministeriumservice.
5. Ако сакате дополнителни впишувања, побарајте ги како Zusatzeintragungen.
6. По добивањето на картичката, проверете кај давателот на услугата кои попусти ги прифаќа. За ÖBB попустот од 50% е потребен степен од најмалку 70%.
7. Ако барањето биде одбиено, внимавајте на рокот од шест недели за поднесување жалба до Bundesverwaltungsgericht.

Извор: oesterreich.gv.at