Behindertenpass në Austri: kush mund ta marrë dhe për çfarë shërben?

Nëse jetoni në Austri ose qëndroni rregullisht atje dhe gjendja juaj shëndetësore ju kufizon për një kohë të gjatë, mund të keni të drejtë të kërkoni Behindertenpass. Ky dokument vërteton në mënyrë të njëtrajtshme në gjithë Austrinë aftësinë e kufizuar dhe mundëson zbritje në disa raste.

Shkurtimisht:

• Behindertenpass është dokument me fotografi, në format karte bankare dhe lëshohet në gjuhën gjermane.
• Jepet kur shkalla e aftësisë së kufizuar (Grad der Behinderung) është të paktën 50 për qind.
• Dokumenti, në vetvete, nuk jep të drejtë për pagesa monetare.
• Me shkallë të aftësisë së kufizuar të paktën 70 për qind, mund të përfitoni 50 për qind zbritje në tarifën e udhëtimit me ÖBB.
• Nëse kërkesa refuzohet, ankimi mund të bëhet brenda gjashtë javësh në Bundesverwaltungsgericht.

Çfarë është Behindertenpass?

Behindertenpass është një dokument identifikimi me fotografi që dëshmon në gjithë territorin e Austrisë se një person jeton me aftësi të kufizuar. Nuk ka rëndësi nëse bëhet fjalë për aftësi të kufizuar fizike, shqisore apo të një lloji tjetër.

Dokumenti lëshohet në gjuhën gjermane dhe ka madhësinë e një karte bankare. Nëse më parë keni marrë një dokument pa afat, i cili nuk është në format karte, ai mbetet i vlefshëm.

Është e rëndësishme të bëhet dallimi mes Behindertenpass dhe statusit begünstigte Behinderte. Behindertenpass nuk vërteton automatikisht se personi i përket grupit të personave me aftësi të kufizuara të privilegjuar sipas këtij statusi. Këto janë dy koncepte të ndryshme.

Kush mund ta marrë?

Duhet të plotësohen dy kushte kryesore:

1. Vendi i zakonshëm i qëndrimit ose vendbanimi juaj është në Austri.
2. Shkalla e aftësisë së kufizuar ose ulja e aftësisë për punë (Minderung der Erwerbsfähigkeit) është të paktën 50 për qind.

Midis personave që mund të përfshihen janë:

• personat me statusin begünstigte Behinderte;
• personat që marrin pagesën e kujdesit (Pflegegeld) ose një përfitim të ngjashëm sipas ligjit federal;
• personat që marrin shtesën e rritur familjare (erhöhte Familienbeihilfe);
• personat që marrin pagesa për shkak të paaftësisë, pamundësisë për punë, pamundësisë për shërbim ose paaftësisë së përhershme për të fituar të ardhura.

Edhe personat që kanë vendbanimin jashtë Austrisë mund ta kërkojnë Behindertenpass nëse, për shkak të punës ose jetës private, qëndrojnë rregullisht në Austri.

Çfarë përfitimesh sjell?

Behindertenpass nuk sjell automatikisht ndihmë monetare. Duke e paraqitur atë, mund të përfitoni zbritje në raste të ndryshme, për shembull në disa aktivitete ose evente.

• Të paktën 50 për qind: lëshohet Behindertenpass dhe mund të përfitohen zbritje kur dokumenti pranohet nga ofruesi.
• Të paktën 70 për qind: përfitoni 50 për qind zbritje në tarifën e udhëtimit në trenat e ÖBB (Österreichische Bundesbahnen).

Karta të land-eve dhe zbritjet lokale

Disa lande lëshojnë karta të tyre për personat me aftësi të kufizuara ose ofrojnë zbritje në linjat lokale dhe rajonale të transportit. Për të mësuar se çfarë është e disponueshme në landin tuaj, drejtojuni zyrës përkatëse të landit të Sozialministeriumservice (SMS) ose qeverisë së landit.

Në Vjenë ekziston edhe Mobilpass, i njohur më parë si Sozialpass. Ai u jepet, ndër të tjerë, personave që marrin ndihmë sociale, subvencion për qiranë ose pension minimal. Mobilpass mundëson zbritje, ndër të tjera, në transportin e Wiener Linien, bibliotekat e qytetit dhe pishinat.

Përjashtime të lidhura me të ardhurat e ulëta

Këto lehtësi nuk lidhen drejtpërdrejt me Behindertenpass, por varen nga të ardhurat e ulëta dhe mund të jenë të rëndësishme edhe për personat me aftësi të kufizuara.

• Pagesa e recetës (Rezeptgebühr) dhe tarifa e shërbimit të e-card (Serviceentgelt): përjashtimi mund të kërkohet pranë siguruesit shëndetësor kompetent.
• Kontributi ORF (ORF-Beitrag): mund të kërkohet përjashtim. Në këtë kuadër lidhen edhe tarifa sociale e energjisë elektrike (Strom-Sozialtarif), subvencioni telefonik dhe përjashtimi nga kostot e EAG.

Familjet që kujdesen për një fëmijë me aftësi të kufizuara mund të kenë edhe çështje të tjera për të shqyrtuar: sigurim vullnetar falas në sigurimin pensional, shpenzime të jashtëzakonshme në tatimin mbi të ardhurat, lehtësi tatimore për kostot shtesë të fëmijës dhe përjashtim nga tatimi i automjetit.

Ku dhe si bëhet kërkesa?

Autoriteti kompetent është zyra e landit e Sozialministeriumservice, e quajtur Landesstelle des Sozialministeriumservice.

Për kërkesën zakonisht duhen:

• formulari Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses;
• një fotografi që plotëson kushtet për fotografitë e pasaportës, nëse fotografia nuk gjendet tashmë në regjistrat ekzistues;
• vendime, aktgjykime ose dokumente të hollësishme mjekësore, si historiku shëndetësor dhe raportet mjekësore.

Së bashku me kërkesën mund të kërkohen edhe shënime plotësuese (Zusatzeintragungen). Formularët për to janë të disponueshëm në gjuhën gjermane, angleze dhe frënge.

Si përcaktohet shkalla e aftësisë së kufizuar?

Nëse nuk keni ende një vendim, aktgjykim ose dokument tjetër që përcakton shkallën e aftësisë së kufizuar, gjendja juaj vlerësohet nga mjeku i SMS-së.

Kur është e mundur, nuk organizohet ekzaminim personal. Vendimi merret mbi bazën e raporteve dhe ekspertizave mjekësore të dorëzuara, sipas rregullores së klasifikimit (Einschätzungsverordnung). Për këtë arsye, dokumentet mjekësore duhet të jenë sa më të hollësishme dhe të përditësuara.

Çfarë bëhet nëse kërkesa refuzohet?

Nëse SMS nxjerr një vendim refuzues, mund të paraqisni ankesë (Beschwerde) në Bundesverwaltungsgericht brenda gjashtë javësh nga dorëzimi i vendimit. Rregullat përkatëse gjenden në §§ 40–47 të ligjit federal për personat me aftësi të kufizuara (Bundesbehindertengesetz, BBG).

Pyetje të shpeshta

A marr para bashkë me Behindertenpass?

Jo. Dokumenti nuk jep në vetvete asnjë përfitim monetar. Ai vërteton aftësinë e kufizuar dhe mundëson përdorimin e disa zbritjeve.

A mund ta kërkoj nëse jetoj jashtë Austrisë, por punoj atje?

Po. Personat me vendbanim jashtë Austrisë mund ta kërkojnë nëse, për shkak të punës ose jetës private, qëndrojnë rregullisht në Austri.

A është ende i vlefshëm dokumenti i vjetër në letër?

Po, nëse është lëshuar pa afat, ai mbetet i vlefshëm edhe nëse nuk është në format karte.

Çfarë shkalle nevojitet për zbritjen në ÖBB?

Nevojitet një shkallë e aftësisë së kufizuar prej të paktën 70 për qind. Në këtë rast aplikohet zbritje prej 50 për qind në udhëtimet me ÖBB.

Hapat praktikë

1. Kontrolloni nëse vendbanimi ose qëndrimi juaj i zakonshëm plotëson kushtet.
2. Mblidhni raportet mjekësore, historikun shëndetësor dhe çdo vendim ose aktgjykim ekzistues.
3. Përgatitni formularin Antrag auf Ausstellung des Behindertenpasses dhe fotografinë, nëse nevojitet.
4. Dorëzojeni kërkesën te Landesstelle des Sozialministeriumservice kompetente për landin tuaj.
5. Informohuni veçmas për zbritjet lokale, Mobilpass-in në Vjenë dhe përjashtimet që lidhen me të ardhurat e ulëta.
6. Nëse merrni refuzim, shqyrtoni mundësinë e paraqitjes së ankesës në Bundesverwaltungsgericht brenda gjashtë javësh.

Shënim: Ky artikull bazohet në informacionet e publikuara në internet dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për këshilla konkrete, drejtojuni një avokati, eksperti juridik, profesionisti shëndetësor ose këshilltari për çështje sociale dhe punësimi.

Burimi: oesterreich.gv.at