Avusturya’da ölüm: 2026’da yapılması gerekenler, cenaze ve bildirimler

Bir yakınınızı kaybettiğinizde resmi işlemlerle ilgilenmek zor olabilir. Ancak bazı adımların kısa süre içinde atılması gerekir. Bu rehberde Avusturya’da ölüm sonrası yapılması gerekenleri, cenaze sürecini, resmi bildirimleri ve temel masrafları bulabilirsiniz. Bilgiler geneldir.

Evde veya hastanede ölüm gerçekleştiğinde ilk yapılacaklar

Evde ölüm

Ölüm evde gerçekleştiyse derhal bir doktor çağrılmalıdır. Doktor Totenbeschau adı verilen ölüm muayenesini yapar. Bu işlem tamamlanmadan önce vefat eden kişinin kıyafetleri değiştirilmemeli ve bedeni başka şekilde hareket ettirilmemelidir.

Ayrıca bir cenaze şirketiyle (Bestattungsunternehmen) hemen iletişime geçmek yararlı olur. Çoğu durumda cenaze şirketi ölüm muayenesinin ve resmi bildirimin organize edilmesine de yardımcı olur.

Hastane veya bakım kurumunda ölüm

Hastanede veya bakım evinde yerel doktor ölüm muayenesini yapar. Ölümün Standesamt’a bildirilmesinden kurumun yöneticisi sorumludur. Yakınlar henüz bilgilendirilmediyse kurum onları haberdar eder.

Bu durumda genellikle vefat eden kişinin giydirileceği kıyafetleri getirmeniz gerekir; ayakkabı gerekli değildir.

Doktor, Anzeige des Todes formunu ve bunun içinde yer alan Todesbescheinigung belgesini düzenler. Bu belgeler Standesamt ve cenaze şirketi için gereklidir.

Ölüm nerede ve ne zaman bildirilir?

Ölüm, ölümün gerçekleştiği yerdeki yetkili nüfus ve medeni durum dairesine (Standesamt) en geç takip eden iş gününde bildirilmelidir. Viyana’da bu işlem Viyana’daki Standesamt birimlerinden birinde yapılır. Standesamt, ölümü merkezi medeni durum siciline (ZPR) kaydeder.

Öncelikli bildirim yükümlülüğü hastane yöneticisine veya ölüm muayenesini yapan doktora aittir. Bu kişiler görevli değilse eş, kayıtlı partner, başka bir aile üyesi, ev sahibi veya ölümü bilen başka bir kişi bildirim yapabilir. Uygulamada bu işlemin cenaze şirketi tarafından yapılması daha kolay olabilir.

Gerekli belgeler

• Anzeige des Todes formu,
• bildirim yapan kişinin fotoğraflı kimliği,
• varsa vefat eden kişinin doğum belgesi, vatandaşlık kanıtı, evlilik veya kayıtlı partnerlik belgesi,
• boşanmış kişiler için boşanma kararı,
• yurt dışında ikamet ediliyorsa son ana ikamet adresini gösteren belge.

Belgelerin ücretleri

Sterbeurkunde veya ölümle ilgili sicil örneği (Registerauszug Tod) eş, kayıtlı partner, üstsoy, altsoy ya da hukuki menfaatini kanıtlayan kişiler tarafından talep edilebilir.

• Ölüm bildirimi: ücretsiz
• Sözlü başvuru: ücretsiz
• Yazılı başvuru: 21 avro
• Sicil örneği federal harcı: 11 avro
• Sicil örneği idari ücreti: 2,10 avro
• Sosyal güvenlik için ölüm belgesi: ücretsiz
• ID Austria ile elektronik sicil örneği: ücretsiz

Şahsen başvurulduğunda sicil örneği genellikle hemen düzenlenir. Postayla gönderimde ek masraflar çıkabilir.

Cenaze nasıl organize edilir ve masrafları kim öder?

Avusturya’da cenaze yükümlülüğü (Bestattungspflicht) vardır. Cenazenin ayrıntıları ve süreler eyaletlerin cenaze yasalarıyla düzenlenir; bu nedenle kurallar eyaletten eyalete değişebilir.

Cenaze için bir cenaze şirketi görevlendirilmeli ve bir mezar yeri temin edilmelidir. Başlıca iki seçenek toprağa gömme (mezar veya kripta) ve kremasyondur (urnayla defin). Defin yalnızca izin verilen mezarlıklarda veya urna bahçelerinde yapılabilir.

Belediye mezarlıklarında kural olarak belediyede yaşayan veya orada hayatını kaybeden kişiler gömülür. Başka kişilerin gömülmesi için mezarlık yönetiminin onayı gerekir.

Masraflar cenaze şekline, tabut veya urnaya ve veda törenine göre önemli ölçüde değişir. Yakınlar veya miras masrafları karşılayamıyorsa Sozialbestattung uygulanabilir. Bu durumda masrafları kural olarak eyalet veya belediye karşılar.

Mezar yeri ne kadar süre geçerlidir?

Mezar yeri satın alınmaz; bunun yerine kullanım hakkı elde edilir. Bu hak miras yoluyla geçebilir, ancak satılamaz veya başkasına hediye edilemez.

• Toprak mezar: genellikle 10 yıl
• Taş kapaklı mezar: genellikle 20 yıl
• Kripta veya urna nişi: genellikle 60 yıl

Süre dolduktan sonra çoğu durumda uzatma yapılabilir. Yenileme ücreti belediyeye göre yaklaşık 72,67 ile 363,36 avro arasındadır. Buna yaklaşık 10 avro eyalet idari ücreti eklenir.

Viyana’da ücretler genellikle daha yüksektir. Ayrıca sürenin dolmasıyla ilgili kişiye özel bildirim yapılmaz. Süreyi kontrol etmek ve uzatmak için Friedhöfe Wien’in çevrim içi Digitales Grab hizmeti kullanılabilir.

Hangi kurum ve kuruluşlara haber verilmelidir?

• Emeklilik sigortası: Standesamt ölümü sosyal güvenlik kurumuna kendisi bildirir. Bu gerçekleşmediyse derhal bildirim yapılmalıdır. Emekli aylığı ölüm gününe kadar ödenir; haksız alınan tutarlar geri ödenmelidir.
• Dul ve yetim aylığı: Bunlar için başvuru yapılması gerekir. Başka bir sağlık sigortası yoksa başvuru hızlı yapılmalıdır; çünkü sağlık sigortası hakkı buna bağlı olabilir.
• Sigorta şirketleri: Hayat sigortası için mümkün olan en kısa sürede bildirim yapılması uygundur. Mevcut sigortalar genellikle şekle bağlı olmayan bir yazıyla değiştirilebilir veya sona erdirilebilir.
• Sözleşmeler: Kira, banka, ORF ücreti, elektrik, gaz, telefon, internet, abonelikler ve dernek üyelikleri kontrol edilmelidir.
• Araç: Mirasın temsilcisi, trafik makamını bilgilendirir.

Miras işlemlerinde görevlendirilen noter, aileyi ölüm tespiti görüşmesine (Todesfallaufnahme) davet eder. Vasiyetname, banka hesap bilgileri, sigorta poliçeleri ve cenaze faturaları bu görüşmeye götürülmelidir.

Sık sorulan sorular

Yakın başka bir ülkede ölürse ne yapılır?

Bu durumda ölüm belgesi ölümün gerçekleştiği ülkede düzenlenir. Ölümün Avusturya’da ayrıca bildirilmesi gerekmez; yalnızca cenazenin organize edilmesi gerekir. Ülkeye nakil masrafları çok yüksek olabilir ve nakil ancak masrafların karşılanması güvence altındaysa yapılabilir.

Cenaze masrafları vergiden düşülebilir mi?

Öncelikle masraflar mirastan karşılanmalıdır. Miras yoksa veya yetersizse, cenaze taşı ve mezar taşı dahil olmak üzere en fazla 20.000 avro tutar außergewöhnliche Belastung olarak vergide dikkate alınabilir. Yas kıyafetleri ve mezar bakımı indirilemez.

Kayıtlı olmayan hayat arkadaşının hangi hakları vardır?

Vefat eden kişiyle en az üç yıl ortak hanede yaşamışsa yasal bir vasiyet hakkı bulunabilir. Ancak bu hak ölümden bir yıl sonra sona erer.

Cenaze başka bir ülkede yapılabilir mi?

Evet, cenazenin başka bir ülkede yapılması mümkündür. Önce ölüm Standesamt’a bildirilmelidir. Nakli cenaze şirketi gerçekleştirir ve çok dilli cenaze nakil belgesi (Leichenpass) gerekir.

Pratik olarak şimdi ne yapmalısınız?

1. Evde ölüm olduysa doktoru arayın ve Totenbeschau tamamlanana kadar bedeni hareket ettirmeyin.
2. Hastane veya bakım kurumunda ölüm olduysa kurumun bildirim sürecini ve cenaze şirketini netleştirin.
3. Anzeige des Todes ve Todesbescheinigung belgelerini temin edin.
4. Ölümü en geç takip eden iş gününde yetkili Standesamt’a bildirin veya bu işlemi cenaze şirketine bırakın.
5. Sterbeurkunde ya da Registerauszug Tod için gerekli belgeleri hazırlayın.
6. Cenaze biçimini, mezar yerini ve masrafların nasıl karşılanacağını cenaze şirketiyle görüşün.
7. Emeklilik, sigorta, banka, kira, enerji, iletişim ve abonelik sözleşmelerini kontrol edin.
8. Todesfallaufnahme için vasiyetnameyi, banka ve sigorta bilgilerini ve cenaze faturalarını saklayın.

Not: Bu bilgiler genel amaçlıdır ve hukuki, tıbbi veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Özel durumlarda yetkili makam, noter, avukat veya ilgili uzmanla görüşün. Kaynak: oesterreich.gv.at