Avusturya’da kendi görüntünüz üzerindeki hak, silme hakkı ve veri koruma: 2026 rehberi

İnternette yayınlanan bir fotoğraf, komşunun penceresini gören bir kamera veya adınızı aradığınızda hâlâ ilk sıralarda çıkan eski bir haber, Avusturya’da çeşitli hukuki hakları gündeme getirebilir. Aşağıda fotoğraf hakkı, arama sonuçlarından silme, telif hakkı ve video gözetimiyle ilgili temel bilgileri bulabilirsiniz.

Kısaca bilmeniz gerekenler

• Bir kişinin fotoğrafı, meşru menfaatlerini ihlal ediyorsa kamuya açık biçimde yayınlanamaz. Bu hak Recht am eigenen Bild olarak adlandırılır.
• Google, Bing veya Yahoo gibi arama motorlarından, adınız arandığında belirli bağlantıları göstermemelerini isteyebilirsiniz.
• Arama motoru en geç bir ay içinde yanıt vermelidir. Gerekirse bu süre iki ay daha uzatılabilir.
• Özel kişilere ait kameraların kayıtları için genellikle en fazla 72 saatlik saklama süresi kabul edilebilir.
• Telif hakkı davalarında, dava değerinden bağımsız olarak Landesgericht yetkilidir.

Kendi görüntünüz üzerindeki hak nedir?

Recht am eigenen Bild, isim hakkına benzer bir kişilik hakkıdır. Temel ilke, bir kişinin fotoğrafının, kişinin veya bazı durumlarda yakın bir akrabasının meşru menfaatlerini ihlal edecek şekilde kamuya sunulamamasıdır.

Bir yayının hukuka uygun olup olmadığı objektif ölçütlerle değerlendirilir. Yalnızca fotoğrafın kendisi değil, fotoğrafın alt yazısı, eşlik eden metin ve bütün bağlam da dikkate alınır. Bir kişinin fotoğrafının izinsiz olarak reklam amacıyla kullanılması genellikle ilgili kişinin menfaatlerini ihlal eder.

Bir görüntünün önceden ihlal oluşturup oluşturmayacağını değerlendirmek zor olabileceğinden, yayınlamadan önce ilgili kişiden mutlaka izin alınması en güvenli yoldur.

İnternette istemediğiniz bir fotoğrafı bulursanız

İlk adım, web sitesinin işletmecisinden fotoğrafı kaldırmasını istemektir. Bunun yanında şu adımları atabilirsiniz:

1. Web sitesinin işletmecisine silme talebi gönderin.
2. Fotoğrafı ilgili sosyal medya platformuna bildirin.
3. Ekran görüntüleri alarak kanıtları saklayın.
4. Internet Ombudsstelle ile iletişime geçin.

İşletmeci talebinizi yerine getirmezse, durumun niteliğine göre farklı talepler söz konusu olabilir:

• Fotoğrafı başka biri çektiyse: Yayın meşru menfaatlerinizi ihlal ediyorsa, yayının durdurulmasını isteme hakkı (Unterlassungsanspruch) doğabilir.
• Fotoğrafı siz çektiyseniz: Kesin nitelikte bir durdurma talebinin yanı sıra, telif hakkı yasasından kaynaklanan başta tazminat olmak üzere başka talepler de ileri sürülebilir.

Her iki durumda da telif hakkı yasasına dayalı dava açmak için avukat görevlendirilmesi gerekir. Ancak bazı durumlarda bir avukat mektubu yeterli olabilir. Internet Ombudsstelle tarafından sunulan ve Arbeiterkammer desteğine sahip “Mein Bild im Netz” platformu, istemediğiniz bir fotoğraf veya videoyla karşılaştığınızda seçenekler hakkında ücretsiz bilgi verir.

Arama sonuçlarından silme: silme hakkı nasıl işler?

Avrupa Birliği vatandaşları, kişilik haklarını ihlal eden içeriklere ilişkin bağlantıların gösterilmemesi için arama motorlarına başvurabilir. Bu hak çoğu zaman “unutulma hakkı” (Recht auf Vergessenwerden) olarak da anılır.

Arama sonucundan silme, içeriğin bulunduğu asıl web sitesini etkilemez. İçerik orada kalır; yalnızca bulunması zorlaşır. İçeriğin asıl sayfadan kaldırılmasını istiyorsanız, genellikle Impressum bölümünde iletişim bilgileri bulunan site sahibine başvurmanız gerekir.

Başvuru, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’nün (DSGVO) 17. maddesine ve Avusturya Veri Koruma Yasası’na (DSG) dayanarak doğrudan arama motoruna gönderilebilir.

Yanıt süreleri

• En kısa sürede ve en geç 1 ay içinde: Arama motoru bağlantıyı kaldırdığını bildirmeli veya neden kaldırmadığını yazılı olarak açıklamalıdır.
• İki ay daha: Talep karmaşıksa veya başvuru sayısı fazlaysa süre uzatılabilir.

Arama motoru talebi reddederse veya hiç yanıt vermezse, bundan sonra Datenschutzbehörde nezdinde şikâyette bulunabilirsiniz. İlgili kişi kamuya mal olmuş biriyse ve kamuoyunun bilgiye yönelik üstün bir menfaati varsa, silme hakkı sınırlanabilir.

Başkalarının fotoğraflarını ne zaman yükleyebilirsiniz?

Bir fotoğrafı kamuya açık şekilde erişilebilir hâle getirmek için kural olarak fotoğrafçının veya hak sahibinin izni gerekir. Örneğin bir fotoğrafı herkese açık bir web sitesine, satış ilanına veya sosyal medya hesabına yüklemek ihlal oluşturabilir. Paylaşımın özel amaçlı olup olmaması ve fotoğrafı gerçekten birinin görüp görmemesi bu durumu tek başına değiştirmez.

Kapalı bir grupta, örneğin aile veya yakın arkadaşlar arasında, ticari amaç bulunmadığı sürece paylaşım temel olarak mümkün olabilir. Üzerinde telif işareti (©) bulunmayan ve internette serbestçe görülebilen fotoğraflar da izinsiz kullanılamaz. Creative Commons lisanslı fotoğraflarda ise hangi kullanımların serbest olduğunu lisans koşulları belirler.

Bir ihlal nedeniyle Abmahnung alırsanız bunu görmezden gelmeyin; aksi hâlde mahkeme süreci başlayabilir. Internet Ombudsstelle, mahkeme dışı uzlaştırma kapsamında arabuluculuk yapabilir.

Konut çevresinde kameralar, dronlar ve araç kameraları

İnsanlar tanınabilir durumdaysa video kaydı kişisel veri sayılır. Özel kişilerin kullandığı kameralar yalnızca dar sınırlar içinde hukuka uygundur:

• Sadece zorunlu olan süre ve alan izlenmelidir.
• Komşu bina, arsa veya daire kesinlikle filme alınmamalıdır.
• Kamera görünür şekilde işaretlenmelidir; örneğin tabela veya etiket kullanılmalıdır.
• Kayıtlar düzenli olarak silinmelidir; genellikle en fazla 72 saatlik saklama süresi kabul edilebilir.

Apartmanlarda ortak alanların izlenmesi için tüm kat maliklerinin onayı gerekir. Kiralık bir binada ev sahibi, kiracının daire kapısını kayda alamaz. Dronlarla başkalarının özel alanlarını veya kamuya açık alanları gözetlemek yasaktır. Araç kameraları (Dashcam) konusunda henüz en yüksek mahkeme kararı bulunmamaktadır; ancak yaygın ayarlar genellikle diğer yol kullanıcılarının veri koruma haklarını hukuka aykırı biçimde ihlal eder.

Kendinizi önceden nasıl koruyabilirsiniz?

Gerekli olmadıkça adınız, adresiniz, doğum tarihiniz ve telefon numaranız gibi kişisel bilgileri paylaşmayın. Sosyal medya hesaplarının veri koruma ayarlarını kullanın. Harf, rakam ve özel karakterlerden oluşan en az sekiz karakterli şifreler belirleyin. Bir kez internette yayınlanan bilgilerin tamamen kaldırılması çoğu zaman mümkün olmayabilir.

Sık sorulan sorular

Birinin fotoğrafını yüklemeden izin almalı mıyım?

Evet. Fotoğrafın ilgili kişinin meşru menfaatlerini ihlal edip etmediğini önceden değerlendirmek zor olduğundan, her zaman izin istemek en güvenli yaklaşımdır.

Google bağlantıyı silerse içerik de ortadan kalkar mı?

Hayır. İçerik asıl web sitesinde kalır ve yalnızca arama sonuçlarında daha zor bulunur. Asıl sayfanın sahibinden ayrıca silme talep etmeniz gerekir.

Telif hakkı uyuşmazlığında hangi mahkeme yetkilidir?

Dava değerinden bağımsız olarak yetkili mahkeme Landesgericht tir.

Özel kamerayı yetkili makama bildirmek gerekir mi?

Hayır. Datenschutzbehörde önceden görüş vermez. Kamera işletmecisi, uygulamanın hukuka uygun olup olmadığını kendisi değerlendirmelidir.

Uygulanabilecek pratik adımlar

1. İzinsiz fotoğraf, video veya kişisel veri gördüğünüzde ekran görüntüsü alın; URL ve tarihi de kaydedin.
2. İçeriği yayınlayan kişiye veya web sitesi işletmecisine yazılı silme talebi gönderin.
3. Gerekirse sosyal medya platformunun bildirim mekanizmasını kullanın.
4. Arama sonuçlarından kaldırma için ilgili arama motoruna, DSGVO 17. madde ve DSG temelinde başvurun.
5. Yanıt gelmezse veya talep reddedilirse Datenschutzbehörde nezdinde şikâyet seçeneklerini değerlendirin.
6. İçerik sizin çektiğiniz bir fotoğrafsa veya Abmahnung aldıysanız bir avukata başvurun; ayrıca Internet Ombudsstelle üzerinden bilgi alın.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık değildir. Somut durumunuz için avukata veya uygun bir hukuk uzmanına başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at