Prawo do wizerunku, usunięcia treści i ochrona danych w Austrii w 2026 roku

Zdjęcie przedstawiające Ciebie w internecie, kamera skierowana na sąsiednie okna albo stary artykuł pojawiający się po wpisaniu Twojego nazwiska mogą naruszać prawa osobiste i przepisy o ochronie danych. W Austrii obowiązują zasady dotyczące między innymi wizerunku, usuwania wyników wyszukiwania oraz monitoringu wizyjnego.

Najważniejsze informacje w skrócie

• Zdjęcie przedstawiające daną osobę nie może być publicznie rozpowszechniane, jeśli narusza jej uzasadnione interesy (Recht am eigenen Bild).
• Można poprosić wyszukiwarkę, taką jak Google, Bing lub Yahoo, aby określone linki nie pojawiały się po wyszukiwaniu imienia i nazwiska.
• Wyszukiwarka musi odpowiedzieć najpóźniej w ciągu miesiąca. Termin może zostać przedłużony o kolejne dwa miesiące.
• Nagrania z prywatnej kamery mogą być co do zasady przechowywane najwyżej 72 godziny.
• W sprawach dotyczących praw autorskich, niezależnie od wartości sporu, właściwy jest sąd krajowy (Landesgericht).

Co oznacza prawo do własnego wizerunku?

Prawo do wizerunku (Recht am eigenen Bild) jest prawem osobistym, podobnie jak prawo do nazwiska. Oznacza to, że zdjęcie przedstawiające daną osobę nie może zostać publicznie udostępnione, jeżeli narusza jej uzasadnione interesy. W niektórych sytuacjach znaczenie mogą mieć także interesy bliskiego członka rodziny.

Ocena, czy publikacja jest dozwolona, opiera się na obiektywnych kryteriach. Liczy się nie tylko samo zdjęcie, lecz także podpis, tekst towarzyszący oraz cały kontekst publikacji. Wykorzystanie zdjęcia osoby bez jej zgody w celach reklamowych zazwyczaj narusza jej interesy.

Ponieważ przed publikacją trudno zawsze jednoznacznie ocenić, czy fotografia narusza czyjeś prawa, najbezpieczniej jest wcześniej uzyskać zgodę osoby przedstawionej na zdjęciu.

Co zrobić, gdy w internecie znajdziesz niechciane zdjęcie?

Pierwszym krokiem powinien być kontakt z operatorem strony i żądanie usunięcia zdjęcia. Możliwe są także następujące działania:

1. wezwanie operatora strony do usunięcia materiału,
2. zgłoszenie zdjęcia administratorowi portalu społecznościowego,
3. zabezpieczenie dowodów, na przykład za pomocą zrzutów ekranu,
4. kontakt z organizacją Internet Ombudsstelle.

Jeżeli operator nie spełni żądania, znaczenie ma to, kto wykonał zdjęcie:

• Zdjęcie wykonała inna osoba: można domagać się zaniechania (Unterlassungsanspruch), jeśli publikacja narusza uzasadnione interesy osoby przedstawionej.
• Zdjęcie wykonałeś Ty: przysługuje bezwarunkowe roszczenie o zaniechanie oraz dalsze roszczenia wynikające z prawa autorskiego, przede wszystkim odszkodowanie.

W obu przypadkach wniesienie pozwu na podstawie prawa autorskiego wymaga ustanowienia adwokata, choć czasami wystarczające może okazać się wcześniejsze pismo adwokackie. Platforma „Mein Bild im Netz” prowadzona przez Internet Ombudsstelle przy wsparciu Arbeiterkammer udziela bezpłatnych informacji o możliwościach działania w przypadku niechcianych zdjęć lub filmów.

Usunięcie wyniku z wyszukiwarki i prawo do bycia zapomnianym

Obywatele Unii Europejskiej mogą zwrócić się do wyszukiwarki o usunięcie linków prowadzących do treści, które naruszają ich prawa osobiste. Prawo to jest często określane jako prawo do bycia zapomnianym (Recht auf Vergessenwerden).

Usunięcie wyniku z wyszukiwarki nie oznacza usunięcia oryginalnej strony. Treść nadal może znajdować się na stronie internetowej, ale będzie trudniejsza do znalezienia. Aby usunąć ją ze źródła, trzeba skontaktować się z właścicielem strony. Jego dane zwykle znajdują się w zakładce Impressum.

Wniosek można skierować bezpośrednio do wyszukiwarki na podstawie art. 17 unijnego ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (DSGVO) oraz austriackiej ustawy o ochronie danych (DSG).

• Bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 1 miesiąca: wyszukiwarka powinna poinformować o usunięciu wyniku albo pisemnie uzasadnić odmowę.
• Dodatkowe 2 miesiące: termin może zostać przedłużony, jeśli wymaga tego złożoność sprawy lub liczba otrzymanych wniosków.

Jeśli wyszukiwarka odmówi albo w ogóle nie odpowie, można następnie złożyć skargę do organu ochrony danych (Datenschutzbehörde). Prawo do usunięcia wyniku może być ograniczone, gdy chodzi o osobę publiczną, a interes publiczny w dostępie do informacji wyraźnie przeważa.

Publikowanie zdjęć innych osób

Zdjęcie można publicznie udostępnić tylko za zgodą autora lub właściciela praw. Naruszeniem może być między innymi przesłanie fotografii na publiczną stronę, do ogłoszenia sprzedaży albo na portal społecznościowy. Nie ma decydującego znaczenia, czy publikacja ma prywatny cel ani czy ktokolwiek faktycznie ją zobaczył.

Udostępnianie w niepublicznej, zamkniętej grupie, na przykład wśród rodziny lub bliskich przyjaciół, jest co do zasady dozwolone, jeśli nie służy celom biznesowym. Zdjęcia dostępne w internecie bez znaku copyright (©) również nie mogą być automatycznie wykorzystywane bez zgody. W przypadku zdjęć na licencji Creative Commons zakres dozwolonego użycia określa konkretna licencja.

Jeżeli otrzymasz ostrzeżenie dotyczące naruszenia praw (Abmahnung), nie ignoruj go, ponieważ sprawa może trafić do sądu. Internet Ombudsstelle może wystąpić jako pozasądowy mediator.

Kamery przy budynku, drony i kamery samochodowe

Nagranie wideo jest daną osobową, jeżeli można rozpoznać znajdujące się na nim osoby. Monitoring prowadzony przez osobę prywatną jest dozwolony tylko w ograniczonym zakresie:

• kamera może obejmować wyłącznie niezbędny czas i obszar,
• nie może filmować sąsiedniego budynku, działki ani mieszkania,
• monitoring musi być oznaczony, na przykład tabliczką lub naklejką,
• nagrania należy regularnie usuwać; co do zasady akceptowalny jest okres przechowywania najwyżej 72 godziny.

W budynku wielorodzinnym monitoring części wspólnych wymaga zgody wszystkich właścicieli lokali. Wynajmujący nie może rejestrować drzwi mieszkania najemcy. Dronem nie wolno obserwować prywatnej posesji innych osób ani przestrzeni publicznej.

W przypadku kamer samochodowych (Dashcam) nie ma jeszcze orzeczenia najwyższego sądu. Jednak zwykłe ustawienia takich kamer zazwyczaj bezprawnie naruszają prawa innych uczestników ruchu do ochrony danych.

Jak zapobiegać naruszeniom prywatności?

• Nie podawaj imienia i nazwiska, adresu, daty urodzenia ani numeru telefonu, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne.
• Sprawdź ustawienia prywatności w portalach społecznościowych.
• Używaj haseł mających co najmniej osiem znaków, złożonych z liter, cyfr i znaków specjalnych.
• Pamiętaj, że dane opublikowane w internecie często są później trudne albo niemożliwe do całkowitego usunięcia.

Najczęstsze pytania

Czy potrzebuję zgody, aby opublikować zdjęcie innej osoby?

Najbezpieczniej zawsze poprosić osobę przedstawioną na zdjęciu o zgodę, ponieważ przed publikacją trudno jednoznacznie ocenić, czy fotografia narusza jej interesy.

Czy po usunięciu linku przez Google treść znika z internetu?

Nie. Treść pozostaje na oryginalnej stronie, ale trudniej ją znaleźć. O usunięcie ze strony źródłowej trzeba poprosić jej właściciela.

Do którego sądu należy sprawa dotycząca praw autorskich?

Niezależnie od wartości sporu właściwy jest sąd krajowy (Landesgericht).

Czy prywatną kamerę trzeba zgłosić organowi ochrony danych?

Nie. Datenschutzbehörde nie wydaje również wcześniejszych opinii w takich sprawach. To osoba obsługująca kamerę musi samodzielnie ocenić, czy monitoring jest zgodny z prawem.

Praktyczne kroki

1. Zapisz adres strony, datę, godzinę i wykonaj zrzuty ekranu materiału.
2. Skontaktuj się z operatorem strony lub platformą społecznościową i zażądaj usunięcia treści.
3. Jeśli problem dotyczy wyniku wyszukiwania, złóż wniosek bezpośrednio do wyszukiwarki na podstawie art. 17 DSGVO i DSG.
4. Jeżeli nie otrzymasz odpowiedzi w ciągu miesiąca albo wniosek zostanie odrzucony, skontaktuj się z Datenschutzbehörde.
5. W sprawie zdjęć, filmów lub praw autorskich możesz zwrócić się do Internet Ombudsstelle, a w razie potrzeby skorzystać z pomocy adwokata.

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. W przypadku konkretnego sporu warto skonsultować się z adwokatem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.

Źródło: oesterreich.gv.at