Avusturya’da evli olmayan ebeveynlerde babalığın tanınması ve ortak velayet

Çocuğun doğduğu tarihte ebeveynler evli değilse, Avusturya’da babalık hukuken otomatik olarak kurulmaz. Babanın ayrıca Vaterschaftsanerkenntnis adı verilen babalık tanıma beyanında bulunması gerekir. Ortak velayet, yani gemeinsame Obsorge, ancak belirli şartlar yerine getirildikten sonra düzenlenebilir.

Kısaca en önemli bilgiler

• Evli olmayan ebeveynlerde baba ile çocuk arasındaki hukuki ilişki, babalığın tanınmasıyla kurulur.
• Vaterschaftsanerkenntnis için bir son tarih yoktur; işlem doğumdan önce de yapılabilir.
• Babalığın tanınması temel olarak ücretsizdir. Ancak noter işlemleri gibi belge düzenleme masrafları çıkabilir.
• Çocuğun doğumunda Obsorge, yani velayet, otomatik olarak yalnızca anneye aittir.
• Ortak velayet, herhangi bir Avusturya nüfus müdürlüğünde talep edilebilir.
• Anne ve çocuk, babalık tanımasının öğrenilmesinden itibaren iki yıl içinde mahkemede itiraz edebilir.

Babalığın tanınması neden önemlidir?

Ebeveynler evli değilse doğum sırasında babalık hukuken belirlenmiş sayılmaz. Babalık tanınmadığı veya mahkeme tarafından tespit edilmediği sürece baba, çocuğun Geburtsurkunde adlı doğum belgesine kaydedilemez.

Babalığın belirlenmesi, diğer hususların yanı sıra şu hak ve ödemeler için önemlidir:

• çocuk nafakası (Unterhalt),
• çocuğun yasal miras hakkı,
• çocuk bakım ödeneğine (Kinderbetreuungsgeld) bağlı ek ödeme (Zuschuss).

Babalık nerede tanınabilir?

Babanın şahsen başvurması ve ülke içinde düzenlenen resmi bir belgeyi veya tasdikli bir belgeyi imzalaması gerekir. İşlem Avusturya’da aşağıdaki yerlerden herhangi birinde yapılabilir:

• Standesamt: nüfus müdürlüğü,
• Kinder- und Jugendhilfeträger: çocuk ve gençlik hizmetleri kurumu; ilçe makamında (Bezirkshauptmannschaft) veya statü sahibi şehirlerde Magistrat bünyesinde,
• Bezirksgericht: ilçe mahkemesi,
• Notar: noter.

Viyana’da ilgili çocuk ve gençlik hizmetleri kurumu MA 11’dir. İlçe mahkemesinde genellikle çocuğun, doğumdan önce ise annenin mutad ikamet yerindeki mahkeme yetkilidir. Yurt dışında işlem yapılacaksa Avusturya büyükelçiliği veya konsolosluğu yetkilidir.

Babalık tanıması, belge veya tasdikli kopyası çocuğun doğum yerindeki Standesamt’a ulaştığında hüküm doğurur. Standesamt’ta aynı anda babalığın tanınması, doğumun kaydedilmesi ve velayet düzenlemesi de yapılabilir.

Ne zaman yapılabilir ve ne kadar tutar?

İşlem çoğunlukla doğum bildirimi (Anzeige der Geburt) sırasında yapılır. Ancak bunun için bir son tarih bulunmaz. Babalık tanıması doğumdan önce de mümkündür. Bu seçenek, babanın daha sonra uzun süre yurt dışında bulunması veya ciddi bir hastalık nedeniyle şahsen başvuramaması ihtimalinde yararlı olabilir.

Babalığın tanınması temel olarak ücretsizdir. Buna karşılık noter ücreti gibi belge düzenleme masrafları ayrıca alınabilir.

Hangi belgeler gerekir?

Baba açısından genellikle şu belgeler istenir:

• resmi fotoğraflı kimlik,
• doğum belgesi,
• vatandaşlık belgesi; Avusturya vatandaşı olmayan kişiler için pasaport veya başka bir vatandaşlık belgesi ile fotoğraflı kimlik,
• Meldezettel veya yurt dışındaki ikamet yerini gösteren belge.

İkamet bilgisi, Merkezi İkamet Sicili’nden (ZMR) de sorgulanabilir. Babalık doğumdan önce tanınacaksa annenin belgeleri ve Eltern-Kind-Pass da gerekir. Doğumdan sonra ise çocuğun doğum belgesi sunulur.

Yabancı dilde belgeler asıl olarak ve Avusturya’da tasdik edilmiş tercümeleriyle sunulmalıdır. Bazı durumlarda Apostille de gerekebilir.

Evli olmayan ebeveynlerde ortak velayet

Obsorge; çocuğun bakımı, eğitimi, yasal temsili ve malvarlığının yönetimini kapsar. Ebeveynler evli değilse velayet başlangıçta yalnızca anneye aittir.

Ortak velayet için şu şartlar aranır:

1. Baba babalığı tanımış olmalıdır.
2. Velayet daha önce mahkeme tarafından düzenlenmemiş olmalıdır.
3. Anne ve baba aynı anda ve şahsen Standesamt görevlisinin önüne çıkmalıdır.
4. Her iki ebeveyn de işlemin hukuki sonuçları hakkında bilgilendirilmelidir.

Ortak velayet beyanı yalnızca bir kez yapılabilir ve doğum yerinden bağımsız olarak Avusturya’daki herhangi bir Standesamt’ta verilebilir.

Çocuğun soyadı nasıl belirlenir?

Çocuğun soyadını, velayet hakkına sahip olan kişi veya kişiler belirler. Tek başına velayet annedeyse kararı anne verir; ortak velayette iki ebeveyn birlikte karar verir.

Seçenekler şunlardır:

• ebeveynlerden birinin soyadı,
• çok parçalı bir soyadının bir bölümü,
• iki soyadından oluşturulan ve en fazla iki parçadan oluşan, tireli çift soyadı.

Babanın soyadı, ancak geçerli bir babalık tanıması yapıldıktan sonra çocuğa verilebilir. Kimse karar vermezse çocuk annenin soyadını taşır.

Örneğin annenin soyadı Daniela Schneider-Huber ise ve annenin soyadı seçilirse çocuk Schneider-Huber, Schneider veya Huber soyadını taşıyabilir.

Sık sorulan sorular

Baba çocuğu tanımayı kabul etmezse ne olur?

Bu durumda çocuk adına, genellikle anne veya çocuk koruma kurumu aracılığıyla, babalığın tespit edilmesi için Bezirksgericht’e başvurulabilir. Delil olarak DNA testi veya kan testi kullanılabilir. Mahkeme yoluyla babalık tespiti için bir son tarih yoktur.

Mahkeme yoluyla babalık tespiti ücretli midir?

Mahkeme harcı alınmaz. Ancak bilirkişi raporu ve babalık testi masraf doğurabilir. Bu masraflar için Verfahrenshilfe adı verilen adli yardım talep edilebilir.

Anne babalık tanımasına itiraz edebilir mi?

Evet. Anne ve çocuk, babalık tanımasını öğrendikleri tarihten itibaren iki yıl içinde mahkemede itiraz edebilir. Çocuk açısından bu süre, reşit olmayana kadar işlemeye başlamaz.

Anne başka biriyle evliyse ne olur?

Bu durumda özel bir tanıma şekli olan nitelikli babalık tanıması gerekir. Anne, babalık tanımasında bulunan erkeği baba olarak belirtmeli ve annenin eşi buna onay vermelidir.

Uygulamada izlenecek adımlar

1. Gerekli kimlik, doğum, vatandaşlık ve ikamet belgelerini hazırlayın.
2. Belgelerin yabancı dilde olması halinde Avusturya’da tasdik edilmiş tercümelerini ve gerekiyorsa Apostille’yi temin edin.
3. Babalık doğumdan önce tanınacaksa annenin belgelerini ve Eltern-Kind-Pass’ı da hazırlayın.
4. Bir Standesamt, Kinder- und Jugendhilfeträger, Bezirksgericht veya Notar’dan randevu ve gerekli belge listesini teyit edin.
5. Babanın şahsen başvurarak Vaterschaftsanerkenntnis belgesini imzalamasını sağlayın.
6. Ortak velayet isteniyorsa anne ve baba birlikte Standesamt’a giderek gemeinsame Obsorge beyanında bulunsun.
7. Çocuğun soyadını belirleyin ve doğum kaydıyla birlikte ilgili kuruma bildirin.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özel durumlarda bir avukata veya ilgili resmi kuruma başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at