Si llogariten periudhat e sigurimit për pensionin në Austri dhe në shtete të tjera

Nëse keni punuar dhe keni paguar sigurime pensioni në Austri dhe në një shtet tjetër, periudhat e sigurimit zakonisht nuk humbasin. Sipas rregullave evropiane, ato mund të mblidhen për të kontrolluar nëse plotësoni kushtet për pension. Megjithatë, çdo shtet e llogarit dhe e paguan veçmas pjesën që i takon.

Kur mblidhen periudhat e sigurimit?

Për periudhat e sigurimit në Austri dhe në shtetet e tjera të Bashkimit Evropian zbatohen rregullat e 883/2004/EC (VO (EG) Nr. 883/2004). Këto rregulla vlejnë edhe për të gjitha shtetet e ZEE-së dhe për Zvicrën.

Rregullorja koordinon sistemet e sigurimeve shoqërore, por nuk i bashkon ato në një sistem të vetëm. Çdo shtet vazhdon të zbatojë kushtet e veta kombëtare. Për shembull, mund të ndryshojnë:

• periudha minimale e sigurimit e nevojshme për pension, e quajtur Wartezeit;
• mosha e pensionit, Pensionsantrittsalter.

Zusammenrechnung, pra mbledhja e periudhave, përdoret për të përcaktuar të drejtën. Kur një shtet kontrollon nëse e keni plotësuar periudhën minimale sipas rregullave të tij, ai merr parasysh edhe periudhat e sigurimit të fituara në shtetet e tjera.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur në asnjë shtet nuk keni mjaftueshëm periudha më vete, por së bashku ato mjaftojnë për të krijuar të drejtën për pension.

Si llogaritet shuma e pensionit?

Mbledhja e periudhave shërben vetëm për të verifikuar nëse ekziston e drejta për pension. Ajo nuk do të thotë se të gjitha periudhat paguhen nga Austria.

• A ekziston e drejta? Për këtë kontrollohen së bashku periudhat e sigurimit në të gjitha shtetet përkatëse.
• Sa është pensioni austriak? Llogaritet vetëm mbi periudhat dhe bazat e sigurimit në Austri.
• Sa është pensioni nga shteti tjetër? Institucioni i atij shteti e llogarit pjesën e vet sipas periudhave përkatëse.
• Kush paguan? Çdo shtet paguan veçmas pjesën e tij.

Austria nuk rimburson periudhat e sigurimit të fituara jashtë vendit. Nëse krijohet e drejta në të dyja vendet, mund të merrni dy pensione proporcionale, të quajtura Teilpension: një nga Austria dhe një nga shteti tjetër. Secili shtet fillon pagesën kur plotësohet mosha e pensionit që zbatohet atje.

Ku dhe kur dorëzohet kërkesa?

Pensioni i pleqërisë, Alterspension, kërkohet te institucioni i sigurimit pensional që ishte i fundit kompetent:

• në shtetin ku banoni; ose
• në shtetin ku keni fituar për herë të fundit periudhë sigurimi.

Kur dorëzoni kërkesën, duhet të deklaroni se keni fituar periudha sigurimi edhe jashtë vendit. Nuk është e nevojshme të paraqisni një kërkesë të veçantë në çdo shtet. Institucioni ku e dorëzoni kërkesën nis automatikisht procedurën ndërkombëtare për përcaktimin e pensionit, zwischenstaatliches Pensionsfeststellungsverfahren.

Procedurat që përfshijnë disa shtete mund të zgjasin. Në Austri, Pensionsversicherungsanstalt (PVA) organizon edhe ditë këshillimi ndërkombëtar, Internationale Sprechtage.

Çfarë ndodh nëse periudha në një shtet është më e shkurtër se 12 muaj?

Nëse në një shtet keni më pak se 12 muaj periudhë sigurimi pensional, institucioni i atij shteti nuk është i detyruar t’i marrë parasysh periudhat e shteteve të tjera për plotësimin e periudhës minimale.

Në Austri, ky përjashtim nuk zbatohet për pensionet që paguhen nga llogaria pensionale, Pensionskonto, sipas Allgemeines Pensionsgesetz (APG).

Po periudhat në shtetet jashtë BE-së?

Austria ka lidhur marrëveshje për sigurimin pensional me disa shtete jashtë BE-së, ndër të tjera me Serbinë, Bosnjë-Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë, Moldavinë, Turqinë, SHBA-në, Kanadanë dhe Australinë.

Për Mbretërinë e Bashkuar zbatohen rregulla me përmbajtje të njëjtë sipas marrëveshjes së tregtisë dhe bashkëpunimit.

Nëse keni fituar periudha sigurimi në një shtet ku nuk zbatohet rregullorja dhe me të cilin Austria nuk ka marrëveshje, këto periudha nuk merren parasysh.

Pyetje të shpeshta

A duhet të kërkoj pension veçmas në çdo shtet?

Jo. Zakonisht mjafton një kërkesë te institucioni kompetent i sigurimit pensional, nëse deklaroni periudhat e sigurimit jashtë vendit. Ai institucion nis procedurën ndërkombëtare.

A paguan Austria edhe për vitet e punës në shtetin tjetër?

Jo. Austria llogarit dhe paguan vetëm pjesën që lidhet me periudhat e sigurimit në Austri. Për periudhat e fituara në shtetin tjetër paguan institucioni i atij shteti.

A i marr të dy pensionet në të njëjtën kohë?

Jo domosdoshmërisht. Çdo shtet paguan kur arrini moshën e pensionit që zbatohet sipas rregullave të tij, dhe këto mosha mund të jenë të ndryshme.

Çfarë ndodh nëse kam punuar vetëm disa muaj në Austri?

Nëse në një shtet periudha e sigurimit është më e shkurtër se 12 muaj, ai shtet nuk është i detyruar t’i përdorë periudhat e shteteve të tjera për plotësimin e periudhës minimale. Në Austri, kjo nuk prek pensionet nga Pensionskonto sipas APG.

Hapat praktikë

1. Kontrolloni periudhat e sigurimit të regjistruara në Austri dhe në shtetet e tjera ku keni punuar.
2. Identifikoni institucionin ku duhet të dorëzoni kërkesën: në vendin e banimit ose në shtetin ku keni qenë i siguruar për herë të fundit.
3. Kur aplikoni për Alterspension, deklaroni të gjitha periudhat e sigurimit jashtë vendit.
4. Ruani dokumentet e punësimit dhe të sigurimit, në rast se kërkohen për verifikim.
5. Mbani parasysh se procedura ndërkombëtare mund të zgjasë dhe se pagesat mund të fillojnë në data të ndryshme.
6. Për çështje konkrete, kontaktoni Pensionsversicherungsanstalt (PVA) ose kërkoni këshillim profesional. Ky informacion nuk zëvendëson këshillimin juridik apo pensional.

Burimi: oesterreich.gv.at