Склучување брак во Австрија: што треба да знаете во 2026 година

Ако живеете во Австрија и планирате свадба, австриските правила важат за секој брак склучен во земјата. Во продолжение се објаснети условите за брак, постапката пред матичар, значењето на црковната церемонија и обврските по промена на презимето.

Накратко

• Во Австрија правно важи само граѓанскиот брак склучен пред матичар; црковната венчавка сама по себе не е доволна.
• Брак може да се склучи од наполнети 18 години, а не е дозволено склучување преку полномошник.
• Записникот за утврдување на способноста за склучување брак (Aufgebot) важи најмногу шест месеци.
• Може да има ниту еден, еден или двајца сведоци.
• Стандардниот имотен режим е одвоен имот (Gütertrennung).

Кој може да склучи брак во Австрија?

По правило, брак може да склучи лице кое наполнило 18 години и е способно да донесе одлука. Тоа значи дека лицето разбира што значи бракот.

Склучувањето брак е строго лично право: никој не може да даде согласност наместо вас. Од 1 јануари 2019 година, во Австрија можат да склучат брак и парови од ист пол.

Брак не може да се склучи ако постои брачна пречка (Eheverbot), како што се:

• крвно сродство по права линија или сродство по странична линија до четврти степен, на пример меѓу братучеди;
• однос на посвојување;
• двоен брак.

Брак склучен под принуда претставува кривично дело.

Каде и како се одвива граѓанската венчавка?

За склучување брак можете да се пријавите во која било матична служба (Standesamt). Таму се изготвува записникот за утврдување на способноста за склучување брак, познат како Aufgebot. Самата венчавка може да се одржи и во друг Standesamt.

По исклучок, венчавката може да се одржи и надвор од службените простории, доколку местото е соодветно и го одразува значењето на бракот.

За време на церемонијата матичарот поединечно ги прашува идните сопружници дали сакаат да склучат брак. По потврдниот одговор, матичарот прогласува дека тие се законски сопружници. Двете лица мора да присуствуваат лично и истовремено.

Бидејќи Aufgebot важи најмногу шест месеци, препорачливо е навреме да резервирате термин.

Сведоци: колку се потребни и кои се условите?

• Број: 0, 1 или 2 сведоци.
• Возраст: најмалку 18 години.
• Идентификација: официјален документ со фотографија.
• Јазик: сведокот мора да го разбира јазикот на церемонијата; во спротивно е потребен преведувач.

На денот на венчавката, и сопружниците и сведоците мора да покажат документ со фотографија.

Црковна венчавка: што треба да знаете?

Црковната церемонија во Австрија нема правно дејство и не ја заменува граѓанската венчавка.

Католичка венчавка

Пријавувањето вообичаено треба да се направи најмалку три месеци однапред во парохијата на местото на живеење. Потребна е подготовка за свршеници, а присуствуваат двајца полнолетни сведоци.

Евангелистичка венчавка

Се препорачува првиот разговор да се одржи околу шест месеци однапред. Потребна е потврда за граѓански брак, а сведок не е задолжителен.

Исламска венчавка

Церемонијата ја спроведува Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich. По правило, претходно мора да биде склучен граѓански брак.

Кога едниот сопружник е католик, а другиот е евангелист, можна е заедничка церемонија со учество на двајцата свештенослужители.

Избор на презиме и обврски по промена на името

При склучувањето брак можете да изберете заедничко семејно презиме, двојно презиме или секој да го задржи своето презиме.

Ако името се промени, Standesamt директно ја внесува промената во централниот регистар на адреси. Затоа не е потребна посебна промена на пријавата за живеалиште (Meldezettel). Сепак, промената мора да ја пријавите на други места:

• AMS, ако примате надоместок: веднаш, а најдоцна во рок од една недела;
• Gewerbebehörde преку GISA: во рок од четири недели;
• Finanzamt, ако сте самовработени: во рок од еден месец;
• Grundbuch, доколку е потребна промена: таксата за поднесок изнесува 85 евра;
• здравственото осигурување: промената е бесплатна, а новата e-card се издава автоматски.

Ако сте вработени, работодавачот ја пријавува промената до социјалното осигурување. Ако примате семеен додаток (Familienbeihilfe), веднаш известете го Finanzamt.

Ако кратко по венчавката патувате во странство и сте го промениле името, ќе ви треба нов пасош. Затоа навреме информирајте се за постапката за издавање пасош.

Како бракот ги менува правата и обврските?

Сопружниците имаат обврски поврзани со заедничкото живеење, верноста, фер однесувањето и заемната помош. За домашните работи, воспитувањето на децата и платената работа треба да се договорат и да се распределат меѓусебно и избалансирано.

Во имотен поглед важи Gütertrennung. Секој го задржува имотот што го стекнал пред и за време на бракот и, по правило, одговара само за сопствените долгови. При развод се делат заеднички користениот имот и заедничките заштеди. Со брачен договор (Ehevertrag) може да се договори поинаков режим, пред или за време на бракот.

Често поставувани прашања

Дали е доволна само црковна венчавка?

Не. Во Австрија правно важи само брак склучен пред матичар.

Дали е задолжително да се има сведок?

Не. Може да има еден или двајца сведоци, но граѓански брак може да се склучи и без сведоци.

Колку долго важи Aufgebot?

Записникот за утврдување на способноста за склучување брак важи најмногу шест месеци.

Ако веќе имаме заедничко дете, дали неговото презиме автоматски се менува?

Не. Презимето на детето може повторно да се утврди во Standesamt. Ако тоа не се направи, детето го задржува дотогашното презиме.

Практични чекори

1. Контактирајте со Standesamt и побарајте информации за потребната документација и слободните термини.
2. Подгответе се за утврдување на способноста за склучување брак и внимавајте Aufgebot да не истече пред церемонијата.
3. Одлучете дали ќе имате сведоци и проверете дали ги исполнуваат условите.
4. Ако планирате црковна венчавка, контактирајте ја соодветната верска заедница навреме, бидејќи условите и роковите се разликуваат.
5. Договорете се за презимето и по венчавката пријавете ја промената кај сите релевантни институции.
6. Ако сте го промениле името, проверете ги пасошот и другите патни документи пред патување.

Напомена: Овој текст е подготвен врз основа на информации достапни на интернет и не претставува правен совет. За конкретен случај обратете се кај адвокат или друг соодветен стручен советник.

Извор: oesterreich.gv.at