Martesa në Austri: çfarë duhet të dini në vitin 2026

Nëse jetoni në Austri dhe po planifikoni martesën, duhet të dini se rregullat austriake zbatohen për çdo martesë të lidhur në vend. Më poshtë gjeni informacionet kryesore për kushtet, ceremoninë civile, ceremoninë fetare, dëshmitarët, ndryshimin e emrit dhe pasojat juridike.

Shkurtimisht:

• Në Austri, vetëm martesa civile para nëpunësit të gjendjes civile është e vlefshme juridikisht; ceremonia fetare më vete nuk mjafton.
• Martesa mund të lidhet nga mosha 18 vjeç dhe nuk mund të bëhet përmes përfaqësuesit.
• Procesverbali për aftësinë për martesë, i njohur si Aufgebot, vlen për jo më shumë se gjashtë muaj.
• Mund të ketë zero, një ose dy dëshmitarë.
• Regjimi i parazgjedhur pasuror është ndarja e pasurisë, Gütertrennung.

Kush mund të martohet në Austri?

Në parim, martesën mund ta lidhë çdo person që ka mbushur 18 vjeç dhe është i aftë të marrë vendime. Një person konsiderohet i aftë për vendim kur kupton kuptimin dhe pasojat e martesës.

Martesa është një veprim rreptësisht personal: askush nuk mund të thotë “po” në vendin tuaj. Që nga 1 janari 2019, edhe çiftet e të njëjtit seks mund të martohen në Austri.

Martesa nuk mund të lidhet kur ekziston një pengesë martesore, Eheverbot, për shembull:

• lidhje gjaku në vijë të drejtë ose në vijë anësore deri në shkallën e katërt, për shembull mes kushërinjve;
• marrëdhënie birësimi;
• martesë e dyfishtë.

Martesa e lidhur nën detyrim përbën vepër penale.

Ku dhe si zhvillohet martesa civile?

Mund të regjistroheni për martesë në çdo zyrë të gjendjes civile, Standesamt. Aty përgatitet procesverbali që përcakton aftësinë për martesë, i njohur zakonisht si Aufgebot. Ceremonia mund të zhvillohet edhe në një Standesamt tjetër.

Në raste të veçanta, ceremonia mund të mbahet jashtë zyrës, nëse vendi konsiderohet i përshtatshëm dhe i denjë për rëndësinë e martesës.

Gjatë ceremonisë, nëpunësi i gjendjes civile pyet secilin person veçmas nëse dëshiron të martohet me tjetrin. Pas përgjigjes pohuese, ai deklaron se çiftit i njihet statusi i bashkëshortëve sipas ligjit. Të dy personat duhet të jenë të pranishëm personalisht dhe në të njëjtën kohë.

Meqenëse Aufgebot vlen vetëm për gjashtë muaj, rekomandohet që takimi dhe data e ceremonisë të rezervohen në kohë.

Dëshmitarët: sa nevojiten dhe cilat janë kushtet?

• Numri: zero, një ose dy dëshmitarë;
• Mosha: të paktën 18 vjeç;
• Identifikimi: dokument zyrtar me fotografi;
• Gjuha: duhet të kuptojnë gjuhën e ceremonisë; në të kundërt mund të ndihmojë një përkthyes.

Çifti dhe dëshmitarët duhet të paraqesin dokument identifikimi me fotografi ditën e martesës. Dëshmitari nuk është i detyrueshëm: martesa civile mund të lidhet edhe pa dëshmitarë.

Ceremonia fetare: çfarë duhet të dini?

Ceremonia fetare nuk ka vlefshmëri juridike në Austri dhe nuk e zëvendëson martesën civile.

Ceremonia katolike

Regjistrimi në famulli rekomandohet mundësisht të bëhet të paktën tre muaj përpara në famullinë e vendbanimit. Mund të kërkohet përgatitje për të fejuarit dhe duhen dy dëshmitarë madhorë.

Ceremonia ungjillore

Rekomandohet një bisedë e parë rreth gjashtë muaj përpara. Kërkohet certifikata e martesës civile, ndërsa dëshmitari nuk është i detyrueshëm.

Ceremonia islame

Ceremonia kryhet nga Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich. Në parim, përpara saj duhet të jetë lidhur martesa civile.

Në një martesë të përzier mes një personi katolik dhe një personi ungjillor mund të zhvillohet një ceremoni e përbashkët me pjesëmarrjen e të dy klerikëve.

Zgjedhja e emrit dhe detyrimet pas ndryshimit të tij

Kur martoheni, mund të zgjidhni një mbiemër të përbashkët familjar, të merrni një mbiemër të dyfishtë ose të ruani mbiemrat tuaj.

Nëse emri ndryshon, Standesamt e regjistron drejtpërdrejt ndryshimin në regjistrin qendror të adresave. Për këtë arsye nuk nevojitet ndryshim i veçantë i Meldezettel. Megjithatë, duhet të njoftoni vetë disa institucione:

• AMS, nëse merrni ndonjë përfitim: menjëherë, por jo më vonë se brenda një jave;
• Gewerbebehörde (GISA): brenda katër javësh;
• Finanzamt, nëse jeni i vetëpunësuar: brenda një muaji;
• Grundbuch: tarifa e paraqitjes së kërkesës është 85 euro;
• sigurimi shëndetësor: procedura është pa pagesë dhe e-card e re dërgohet automatikisht.

Nëse jeni i punësuar, punëdhënësi e njofton ndryshimin në sigurimet shoqërore. Nëse merrni Familienbeihilfe, ndryshimin e emrit duhet ta njoftoni menjëherë te Finanzamt.

Nëse do të udhëtoni jashtë vendit menjëherë pas martesës dhe emri juaj ka ndryshuar, do t'ju duhet pasaportë e re. Informohuni në kohë për procedurën e pajisjes me pasaportë.

Çfarë ndryshon juridikisht pas martesës?

Bashkëshortët kanë detyrime të ndërsjella, përfshirë bashkëjetesën, besnikërinë, trajtimin me respekt dhe ndihmën reciproke. Punët e shtëpisë, kujdesi për fëmijët dhe puna e paguar duhet të ndahen në mënyrë të ekuilibruar dhe me mirëkuptim të përbashkët.

Për sa i përket pasurisë, zbatohet në parim ndarja e pasurisë, Gütertrennung. Secili bashkëshort ruan pasurinë e fituar para dhe gjatë martesës dhe, në parim, përgjigjet vetëm për borxhet e veta. Në rast divorci, ndahen pasuria e përdorur bashkërisht dhe kursimet e përbashkëta.

Me një kontratë martesore, Ehevertrag, mund të vendosen rregulla të tjera, para martesës ose gjatë saj.

Pyetje të shpeshta

A mjafton martesa vetëm në kishë ose në një ceremoni fetare?

Jo. Në Austri është e vlefshme vetëm martesa e lidhur para nëpunësit të gjendjes civile.

A është i detyrueshëm dëshmitari?

Jo. Mund të ketë një ose dy dëshmitarë, por martesa civile mund të lidhet edhe pa dëshmitarë.

Sa kohë vlen Aufgebot?

Procesverbali për përcaktimin e aftësisë për martesë vlen jo më shumë se gjashtë muaj.

Nëse kemi tashmë një fëmijë të përbashkët, a ndryshon automatikisht mbiemri i tij?

Jo, jo automatikisht. Mbiemri familjar i fëmijës mund të përcaktohet sërish në Standesamt. Nëse nuk bëhet një përcaktim i ri, fëmija ruan mbiemrin e mëparshëm.

Hapat praktikë

1. Kontaktoni një Standesamt dhe kërkoni informacion për dokumentet e nevojshme.
2. Regjistroni martesën dhe përgatitni Aufgebot.
3. Rezervoni datën dhe vendin e ceremonisë brenda periudhës gjashtëmujore të vlefshmërisë.
4. Vendosni nëse do të keni zero, një ose dy dëshmitarë dhe sigurohuni që ata të kenë dokument identifikimi me fotografi.
5. Nëse planifikoni ceremoni fetare, kontaktoni në kohë famullinë ose komunitetin përkatës.
6. Pas martesës, njoftoni institucionet përkatëse nëse ka ndryshuar emri juaj dhe kontrolloni dokumentet e udhëtimit.

Shënim: Ky informacion bazohet në burime të publikuara në internet dhe nuk përbën këshillim juridik. Për një rast konkret, drejtohuni te një avokat ose specialist i përshtatshëm. Burimi: oesterreich.gv.at.