Avusturya’da evlenmek: 2026’da bilinmesi gerekenler

Avusturya’da evlenmeyi planlıyorsanız, işlemlerin Avusturya’da geçerli kurallara göre yürütüldüğünü bilmeniz gerekir. Bu rehberde medeni nikâhın nasıl yapıldığını, kimlerin evlenebileceğini, tanık şartlarını, dini törenin hukuki durumunu ve isim değişikliğinden sonra yapılması gerekenleri bulabilirsiniz.

Kısaca önemli bilgiler

• Avusturya’da yalnızca Standesamt önünde yapılan medeni nikâh hukuken geçerlidir.
• Evlilik 18 yaşından itibaren yapılabilir ve vekil aracılığıyla evlenilemez.
• Evlilik ehliyetini belirleyen tutanak, yani Aufgebot, en fazla altı ay geçerlidir.
• Medeni nikâhta sıfır, bir veya iki tanık bulunabilir.
• Varsayılan mal rejimi mal ayrılığıdır: Gütertrennung.

Avusturya’da kimler evlenebilir?

Genel kural olarak 18 yaşını doldurmuş ve evliliğin anlamını kavrayabilecek durumda olan kişiler evlenebilir. Evlilik kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; “evet” cevabı bizzat evlenecek kişiler tarafından verilmelidir.

1 Ocak 2019’dan beri aynı cinsiyetten çiftler de Avusturya’da evlenebilir.

Aşağıdaki durumlardan biri varsa evlilik engeli, yani Eheverbot, söz konusu olabilir:

• Üstsoy-altsoy arasındaki veya dördüncü dereceye kadar yan soy kapsamındaki kan hısımlığı; örneğin kuzenler arasındaki ilişki.
• Evlat edinme ilişkisi.
• Hâlihazırda devam eden bir evlilik, yani çift evlilik.

Zorla evlendirme suçtur.

Medeni nikâh nerede ve nasıl yapılır?

Evlilik başvurusu herhangi bir Standesamt üzerinden yapılabilir. Bu makam, evlenme ehliyetini inceleyerek halk arasında Aufgebot olarak bilinen tutanağı düzenler. Nikâh töreninin başvurunun yapıldığı makamda gerçekleştirilmesi zorunlu değildir; tören başka bir Standesamt’ta da yapılabilir.

İstisnai olarak, evliliğin önemine uygun ve saygın bir yer olması şartıyla nikâh daire dışında da yapılabilir.

Törende Standesbeamter veya Standesbeamtin, taraflara ayrı ayrı birbirleriyle evlenmek isteyip istemediklerini sorar. Her iki tarafın olumlu cevap vermesinden sonra çiftin hukuken evli olduğunu ilan eder.

Tarafların aynı anda ve şahsen hazır bulunması gerekir. Aufgebot en fazla altı ay geçerli olduğundan, nikâh tarihini zamanında ayarlamak önemlidir.

Tanıklar: Kaç kişi gerekir?

• Tanık sayısı: Sıfır, bir veya iki tanık olabilir.
• Yaş: Tanıkların en az 18 yaşında olması gerekir.
• Kimlik: Resmî fotoğraflı kimlik belgesi sunulmalıdır.
• Dil: Tanık, törenin yapıldığı dili anlamalıdır; aksi durumda tercüman yardımcı olabilir.

Evlenecek kişiler ve tanıklar nikâh günü fotoğraflı kimlik belgelerini ibraz etmelidir.

Dini nikâhın Avusturya’daki durumu

Avusturya’da dini törenin tek başına hukuki geçerliliği yoktur. Bu nedenle dini tören, Standesamt önündeki medeni nikâhın yerini tutmaz.

Katolik tören

Mümkünse en az üç ay önceden ikamet edilen yerdeki cemaate başvurulması önerilir. Nişanlılık eğitimi ve iki reşit tanık gerekebilir.

Protestan tören

İlk görüşmenin yaklaşık altı ay önceden yapılması önerilir. Medeni evlilik belgesi gerekir; tanık zorunlu değildir.

İslami tören

Tören Osztrák Iszlám Hitközség tarafından gerçekleştirilir. Genel olarak öncesinde medeni nikâh yapılmış olması gerekir.

Katolik ve Protestan tarafların evliliğinde, her iki din görevlisinin katılımıyla ortak bir tören yapılması mümkün olabilir.

Evlilikte soyadı seçimi

Evlilik sırasında eşler ortak bir aile adı seçebilir, çift soyadı kullanabilir veya mevcut soyadlarını koruyabilir.

İsim değişikliğinden sonra yapılması gerekenler

İsim değişikliği, Standesamt tarafından doğrudan merkezi adres kayıt sistemine işlenir. Bu nedenle ayrıca Meldezettel üzerinde adres bildirimi değişikliği yapılması gerekmez.

Bununla birlikte aşağıdaki kurumlara ayrıca bildirim yapılması gerekir:

• AMS: Bir yardım alıyorsanız derhâl, en geç bir hafta içinde bildirin.
• Gewerbebehörde (GISA): Dört hafta içinde bildirim yapın.
• Finanzamt: Serbest çalışanlar değişikliği bir ay içinde bildirmelidir.
• Grundbuch: Kayıt başvurusu için 85 Euro başvuru harcı vardır.
• Sağlık sigortası kurumu: İşlem ücretsizdir; yeni e-card otomatik olarak gönderilir.

Çalışanlar için değişikliği sosyal sigortaya genellikle işveren bildirir. Familienbeihilfe alıyorsanız, isim değişikliğini Finanzamt’a derhâl bildirmeniz gerekir.

Evlilikten kısa süre sonra yurt dışına seyahat edecekseniz ve soyadınız değiştiyse yeni pasaport gerekebilir. Pasaport işlemleri hakkında zamanında bilgi alın.

Evlilik hangi hukuki sonuçları doğurur?

Eşlerin ortak konut, sadakat, birbirine saygılı davranma ve karşılıklı yardım yükümlülükleri vardır. Ev işleri, çocukların yetiştirilmesi ve ücretli çalışma, karşılıklı anlaşma ve dengeli paylaşım temelinde yürütülmelidir.

Avusturya’da varsayılan mal rejimi Gütertrennung, yani mal ayrılığıdır. Her eş, evlilikten önce ve evlilik sırasında edindiği malvarlığını korur ve genel olarak kendi borçlarından sorumludur.

Boşanma durumunda birlikte kullanılan mallar ve ortak birikimler paylaşılır. Eşler, evlilikten önce veya evlilik sırasında Ehevertrag adı verilen evlilik sözleşmesiyle farklı bir düzenleme yapabilir.

Sık sorulan sorular

Sadece kilisede veya dini bir törenle evlenmek yeterli mi?

Hayır. Avusturya’da yalnızca Standesamt önünde yapılan medeni nikâh geçerlidir.

Tanık getirmek zorunlu mu?

Hayır. Bir veya iki tanık olabilir; ancak tanık olmadan da medeni nikâh yapılabilir.

Aufgebot ne kadar süre geçerlidir?

Evlilik ehliyetini belirleyen tutanak en fazla altı ay geçerlidir.

Çiftin ortak çocuğu varsa çocuğun soyadı otomatik olarak değişir mi?

Hayır. Çocuğun aile adı evlilik sonrasında otomatik olarak değişmez. İsim, Standesamt üzerinden yeniden belirlenebilir; herhangi bir işlem yapılmazsa önceki isim korunur.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Bir Standesamt seçerek başvuru ve gerekli belgeler hakkında bilgi alın.
2. Aufgebot işlemini başlatın ve altı aylık geçerlilik süresini dikkate alarak nikâh tarihini planlayın.
3. Tanık kullanacaksanız, en fazla iki reşit tanığın fotoğraflı kimliklerini hazırlayın.
4. Dini tören planlıyorsanız ilgili dinî kuruma erken başvurun; bunun medeni nikâhın yerine geçmediğini unutmayın.
5. Soyadı seçimini nikâh öncesinde netleştirin.
6. İsim değişikliğinden sonra AMS, GISA, Finanzamt, sağlık sigortası ve diğer ilgili kurumlara gerekli bildirimleri yapın.
7. Yakın zamanda seyahat edecekseniz pasaportunuzun isim değişikliği nedeniyle yenilenmesi gerekip gerekmediğini kontrol edin.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özel durumunuz varsa Standesamt’a veya yetkili bir hukuk uzmanına başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at