Личните заменки во германскиот јазик
Личните заменки (Personalpronomen) во германскиот јазик често ги заменуваат именките. Така се избегнува повторување на истата именка во реченицата.
На пример:
- Der Hund ist hier. Der Hund schläft. (Кучето е тука. Кучето спие.)
- Der Hund ist hier. Er schläft. (Кучето е тука. Тој спие.)
Личните заменки можат да заменуваат луѓе, животни, предмети или поими.
Лични заменки во Nominativ
Во германскиот јазик заменките се менуваат според лицето и бројот. Во Nominativ (именителен падеж) ги имаме следните форми:
- ich = јас
- du = ти
- er = тој, за машки род
- sie = таа, за женски род
- es = тоа, за среден род
- wir = ние
- ihr = вие, множина
- sie = тие
- Sie = Вие, учтива форма; секогаш се пишува со голема буква
Примери:
- Ich lerne Deutsch. (Јас учам германски.)
- Du spielst Fußball. (Ти играш фудбал.)
- Er liest ein Buch. (Тој чита книга.)
- Sie schreibt einen Brief. (Таа пишува писмо.)
- Es regnet. (Врне.)
- Wir gehen ins Kino. (Ние одиме во кино.)
- Ihr habt Hunger. (Вие сте гладни.)
- Sie schlafen. (Тие спијат.)
- Sie sind sehr freundlich. (Вие сте многу љубезни.)
Лични заменки во Akkusativ
Кога заменката е предмет во реченицата, се користи Akkusativ (акузативен, односно предметен падеж).
- mich = мене
- dich = тебе
- ihn = него, машки род
- sie = неа, женски род
- es = него/го или тоа, среден род
- uns = нас
- euch = вас
- sie = нив
- Sie = Вас, учтива форма
Примери:
- Er sieht mich. (Тој ме гледа.)
- Ich kenne dich. (Те познавам.)
- Ich höre ihn. (Го слушам него.)
- Wir besuchen sie. (Ја посетуваме неа.)
- Ich finde es interessant. (Тоа ми е интересно.)
- Sie liebt uns. (Таа нè сака.)
- Wir rufen euch an. (Ќе ви се јавиме.)
- Ich mag sie. (Ги сакам нив.)
- Ich verstehe Sie. (Ве разбирам.)
Лични заменки во Dativ
Кога заменката означува кому или на кого му се случува нешто, се користи Dativ (дативен, односно предметно-индиректен падеж).
- mir = ми, мене
- dir = ти, тебе
- ihm = нему, за машки род
- ihr = нејзе, за женски род
- ihm = нему, за среден род
- uns = нам
- euch = вам
- ihnen = ним
- Ihnen = Вам, учтива форма
Примери:
- Er gibt mir ein Buch. (Тој ми дава книга.)
- Ich sage dir die Wahrheit. (Ќе ти ја кажам вистината.)
- Ich helfe ihm. (Му помагам нему.)
- Ich schenke ihr eine Blume. (Ѝ подарувам цвет.)
- Das gefällt ihm. (Тоа му се допаѓа.)
- Er zeigt uns die Stadt. (Тој ни го покажува градот.)
- Ich erkläre euch die Aufgabe. (Ви ја објаснувам задачата.)
- Ich schreibe ihnen einen Brief. (Им пишувам писмо.)
- Ich danke Ihnen. (Ви благодарам.)
Лични заменки во Genitiv
Genitiv (генитив, односно присвојниот падеж) кај личните заменки ретко се користи во секојдневниот говор. Почесто се среќава во литературни или официјални текстови. За присвојување обично се употребуваат присвојните заменки: mein, dein, sein, ihr, unser, euer, ihr, Ihr.
Формите во Genitiv се:
- meiner = мојот/моето, односно „на мене“
- deiner = твојот/твоето
- seiner = неговиот/неговото, машки род
- ihrer = нејзиниот/нејзиното, женски род
- seiner = неговиот/неговото, среден род
- unser = нашиот/нашето
- euer = вашиот/вашето
- ihrer = нивниот/нивното
- Ihrer = Вашиот/Вашето, учтива форма
Примери со литературен или официјален карактер:
- Ich erinnere mich seiner. (Се сеќавам на него.)
- Ich gedenke ihrer. (Се сеќавам на неа во знак на почит.)
- Wir sind uns dessen sicher. (Сигурни сме во тоа.)
Во секојдневниот германски многу почесто ќе ги слушнете присвојните форми, на пример: mein Buch, dein Haus, ihr Auto.
Важни правила
- Заменката мора да се согласува со именката што ја заменува по род и број:
- der Hund → er
- die Katze → sie
- das Kind → es
- Sie, учтивата форма, секогаш се пишува со голема буква. Во Nominativ е Sie, во Akkusativ исто така Sie, а во Dativ е Ihnen:
- Sie sind freundlich. (Вие сте љубезни.)
- Ich sehe Sie. (Ве гледам.)
- Ich helfe Ihnen. (Ви помагам.)
- Заменката es често се користи за временски услови, состојби и општи тврдења:
- Es regnet. (Врне.)
- Es ist kalt. (Студено е.)
- Es geht mir gut. (Добро сум.)
Целосни реченици за вежбање
- Ich habe Hunger. (Гладен/гладна сум.)
- Du bist müde. (Уморен/уморна си.)
- Er spielt Klavier. (Тој свири пијано.)
- Sie liest ein Buch. (Таа чита книга.)
- Es ist spät. (Доцна е.)
- Wir lernen Deutsch. (Ние учиме германски.)
- Sie arbeiten viel. (Тие работат многу.)
- Sie haben Recht. (Вие сте во право.)
- Kannst du mich hören? (Можеш ли да ме слушнеш?)
- Ich sehe ihn jeden Tag. (Го гледам него секој ден.)
- Sie ruft uns an. (Таа ни се јавува.)
- Er mag euch. (Тој ве сака.)
- Wir besuchen sie morgen. (Утре ќе ги посетиме.)
- Ich verstehe Sie nicht. (Не ве разбирам.)
- Der Lehrer erklärt mir die Aufgabe. (Наставникот ми ја објаснува задачата.)
- Sie gibt dir ein Geschenk. (Таа ти дава подарок.)
- Ich helfe ihm. (Му помагам.)
- Ich schreibe ihr eine Nachricht. (Ѝ пишувам порака.)
- Das gefällt ihm. (Тоа му се допаѓа.)
- Wir zeigen euch die Stadt. (Ви го покажуваме градот.)
- Ich danke Ihnen für alles. (Ви благодарам за сè.)
Целосен преглед на формите
- 1. лице еднина: Nominativ ich, Akkusativ mich, Dativ mir, Genitiv meiner
- 2. лице еднина: Nominativ du, Akkusativ dich, Dativ dir, Genitiv deiner
- 3. лице еднина, машки род: Nominativ er, Akkusativ ihn, Dativ ihm, Genitiv seiner
- 3. лице еднина, женски род: Nominativ sie, Akkusativ sie, Dativ ihr, Genitiv ihrer
- 3. лице еднина, среден род: Nominativ es, Akkusativ es, Dativ ihm, Genitiv seiner
- 1. лице множина: Nominativ wir, Akkusativ uns, Dativ uns, Genitiv unser
- 2. лице множина: Nominativ ihr, Akkusativ euch, Dativ euch, Genitiv euer
- 3. лице множина: Nominativ sie, Akkusativ sie, Dativ ihnen, Genitiv ihrer
- Учтива форма: Nominativ Sie, Akkusativ Sie, Dativ Ihnen, Genitiv Ihrer
Практични чекори за учење
- Научете ги прво формите во Nominativ, па потоа додајте ги Akkusativ и Dativ.
- Вежбајте ја секоја заменка со кратка реченица.
- Запомнете ги паровите ich–mich–mir, du–dich–dir и er–ihn–ihm.
- Обрнете внимание на разликата меѓу малото sie и големото Sie.
- Кога читате или слушате германски, означете ја заменката и утврдете во кој падеж се наоѓа.