Präteritum dhe Perfekt i foljeve të përziera në gjermanisht

Në gjuhën gjermane, foljet e përziera (Mischverben) formojnë një grup të vogël të veçantë. Ato quhen “të përziera” sepse në Präteritum tema e foljes ndryshon, si te foljet e forta, ndërsa mbaresa është ajo e foljeve të dobëta, pra -te.
Në formën Perfekt, këto folje përdorin gjithmonë foljen ndihmëse haben, me përjashtim të rennen, e cila shpreh lëvizje dhe përdor sein. Meqë janë pak në numër, ia vlen t’i mësoni së bashku, pasi shfaqen shpesh në tekstet e përditshme.
Lista e plotë e foljeve të përziera
| Shqip | Infinitiv | Präteritum | Perfekt |
|---|---|---|---|
| të sjellësh | bringen | brachte | hat gebracht |
| të mendosh | denken | dachte | hat gedacht |
| të njohësh | kennen | kannte | hat gekannt |
| të quash | nennen | nannte | hat genannt |
| të vraposh | rennen | rannte | ist gerannt |
| të dërgosh | senden | sandte / sendete | hat gesandt / gesendet |
| të kthesh / të drejtohesh | wenden | wandte / wendete | hat gewandt / gewendet |
| të dish | wissen | wusste | hat gewusst |
| të kalosh kohë | verbringen | verbrachte | hat verbracht |
Präteritum – fjali shembull
- Er brachte das Buch zurück. – Ai e ktheu librin.
- Ich dachte an dich. – Mendova për ty.
- Wir kannten ihn schon lange. – Ne e njihnim prej kohësh.
- Sie nannte ihn einen Freund. – Ajo e quajti mik.
- Der Junge rannte nach Hause. – Djali vrapoi për në shtëpi.
- Er sandte einen Brief. – Ai dërgoi një letër.
- Sie wandte sich an den Lehrer. – Ajo iu drejtua mësuesit.
- Ich wusste die Antwort nicht. – Nuk e dija përgjigjen.
Perfekt – fjali shembull
- Er hat das Buch zurückgebracht. – Ai e ka kthyer librin.
- Ich habe an dich gedacht. – Kam menduar për ty.
- Wir haben ihn schon lange gekannt. – Ne e kemi njohur prej kohësh.
- Sie hat ihn einen Freund genannt. – Ajo e ka quajtur mik.
- Der Junge ist schnell nach Hause gerannt. – Djali ka vrapuar shpejt për në shtëpi.
- Er hat einen Brief gesandt. – Ai ka dërguar një letër.
- Sie hat sich an den Lehrer gewandt. – Ajo i është drejtuar mësuesit.
- Ich habe die Antwort nicht gewusst. – Nuk e kam ditur përgjigjen.
Ushtrim me fjali
- Nuk e dija përgjigjen. – Ich wusste die Antwort nicht.
- Ne e njihnim prej kohësh. – Wir kannten ihn schon lange.
- Ai dërgoi një letër. – Er sandte einen Brief.
- Mendova për ty. – Ich dachte an dich.
- Djali vrapoi për në shtëpi. – Der Junge rannte nach Hause.
- Ai e ktheu librin. – Er brachte das Buch zurück.
- Ajo iu drejtua mësuesit. – Sie wandte sich an den Lehrer.
- Ajo e quajti mik. – Sie nannte ihn einen Freund.
- Ne kemi menduar shpesh për këtë. – Wir haben schon oft daran gedacht.
- Ne nuk e kemi njohur. – Wir haben ihn nicht gekannt.
Përmbledhje
- Grupi i vogël i foljeve të përziera duhet mësuar veçmas.
- Në Präteritum, tema ndryshon, por foljet marrin mbaresën -te.
- Në Perfekt përdoret pothuajse gjithmonë haben. Përjashtim është rennen → ist gerannt.
- Këto folje përdoren shumë shpesh, ndaj ia vlen të mësohet përmendësh tabela.
Hapat praktikë
- Mësoni fillimisht infinitivin, formën e Präteritum dhe formën e Perfekt së bashku.
- Përsëritni veçanërisht ndryshimet e temës: denken – dachte – hat gedacht dhe wissen – wusste – hat gewusst.
- Formoni fjali të shkurtra me secilën folje në të dyja kohët.
- Mbani mend përjashtimin: rennen përdor sein në Perfekt.