Zasiłek dla bezrobotnych w Austrii (Arbeitslosengeld): wysokość, czas trwania i blokady

Jeśli stracisz pracę w Austrii, zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld) może zapewnić podstawę finansową na czas poszukiwania nowego zatrudnienia. To, czy świadczenie przysługuje, jaka będzie jego wysokość i jak długo będzie wypłacane, zależy między innymi od wcześniejszego okresu pracy objętej ubezpieczeniem, wieku oraz sposobu zakończenia stosunku pracy. Poniżej przedstawiamy zasady obowiązujące w 2026 roku.

Najważniejsze informacje:

• Podstawowa kwota wynosi 55 procent dziennego dochodu netto.
• Zasiłek jest co do zasady wypłacany przez 20 tygodni, a przy dłuższym stażu ubezpieczeniowym i wyższym wieku przez 30, 39 albo 52 tygodnie.
• Przy pierwszym wniosku osoba powyżej 25. roku życia musi mieć 52 tygodnie zatrudnienia objętego ubezpieczeniem od bezrobocia w ciągu ostatnich dwóch lat.
• W przypadku samodzielnego rozwiązania umowy zasiłek zwykle nie przysługuje przez pierwsze cztery tygodnie (Sperrfrist).
• Wniosek należy złożyć w AMS najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia.

Kto ma prawo do Arbeitslosengeld?

Zasadniczo zasiłek może otrzymać osoba, która jest bezrobotna, zdolna do pracy i gotowa ją podjąć, pozostaje do dyspozycji pośrednictwa pracy oraz nie wykorzystała jeszcze maksymalnego okresu prawa do świadczenia. W czasie pobierania zasiłku trzeba być zwykle gotowym do podjęcia pracy w wymiarze co najmniej 20 godzin tygodniowo. Istnieją wyjątki, między innymi związane z opieką nad dzieckiem.

Drugim warunkiem jest odpowiednio długi okres zatrudnienia objętego ubezpieczeniem od bezrobocia. Jest to tak zwany okres nabywania uprawnień (Anwartschaft):

• Pierwszy wniosek, powyżej 25. roku życia: 52 tygodnie zatrudnienia w ciągu ostatnich 2 lat.
• Ponowny wniosek: 28 tygodni zatrudnienia w ciągu ostatniego roku.
• Osoba poniżej 25. roku życia, także przy pierwszym wniosku: 26 tygodni zatrudnienia w ciągu ostatniego roku.

Osoby prowadzące działalność na własny rachunek zasadniczo nie są objęte ubezpieczeniem od bezrobocia, ale mogą dobrowolnie przystąpić do systemu. W takim przypadku opłacają miesięczną składkę, wybierając jedną z trzech podstaw wymiaru składki. Z systemu można wystąpić najwcześniej po ośmiu latach.

Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych?

Arbeitslosengeld może składać się z trzech elementów:

• Kwota podstawowa (Grundbetrag): 55 procent dziennego dochodu netto.
• Dodatatek rodzinny (Familienzuschlag): przysługuje, jeśli w istotnym stopniu utrzymujesz określonych członków rodziny, na przykład dziecko uprawnione do dodatku rodzinnego, a przy spełnieniu określonych warunków także małżonka, partnera lub zarejestrowanego partnera.
• Dodatek uzupełniający (Ergänzungsbetrag): jeśli kwota podstawowa jest niższa niż próg dodatku wyrównawczego dla osób samotnych (Ausgleichszulagenrichtsatz), świadczenie może zostać podwyższone do maksymalnie 60 procent dochodu netto. Jeśli przysługuje Familienzuschlag, granica wynosi maksymalnie 80 procent.

Podstawą obliczenia jest zazwyczaj dwanaście ostatnich ostatecznych miesięcznych podstaw wymiaru składek zapisanych w Dachverband der Sozialversicherungsträger. Nie uwzględnia się dwunastu miesięcy bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, ponieważ nadal mogą podlegać korektom. Świadczenia specjalne, czyli 13. i 14. pensja, są uwzględniane ryczałtowo w wysokości jednej szóstej podstawy wymiaru składek.

Dodatek szkoleniowy

Jeśli na zlecenie AMS uczestniczysz w szkoleniu lub przekwalifikowaniu, do zasiłku może zostać wypłacony dzienny dodatek:

• Podstawowy przypadek: 2,67 euro dziennie w 2026 roku.
• Szkolenie trwające dłużej niż 4 miesiące: trzykrotność tej kwoty.
• Szkolenie trwające dłużej niż 12 miesięcy: pięciokrotność tej kwoty.

Kwota dodatku jest co roku dostosowywana.

Jak długo wypłacany jest zasiłek?

Podstawowy okres prawa do świadczenia wynosi 20 tygodni. W określonych sytuacjach może zostać wydłużony:

• 30 tygodni: po 156 tygodniach zatrudnienia objętego ubezpieczeniem, bez ograniczenia wieku.
• 39 tygodni: od 40. roku życia, jeśli w ciągu ostatnich 10 lat zgromadzono 312 tygodni zatrudnienia objętego ubezpieczeniem.
• 52 tygodnie: od 50. roku życia, jeśli w ciągu ostatnich 15 lat zgromadzono 468 tygodni zatrudnienia objętego ubezpieczeniem.
• Do 78 tygodni: po ukończeniu rehabilitacji zawodowej (berufliche Rehabilitation), przy spełnieniu określonych warunków.

W przypadku szkolenia w ramach fundacji pracy (Arbeitsstiftung) okres prawa do zasiłku może zostać wydłużony maksymalnie o trzy albo cztery lata. Po wyczerpaniu Arbeitslosengeld, przy spełnieniu określonych warunków, można ubiegać się o świadczenie kryzysowe (Notstandshilfe).

Blokada, okres oczekiwania i zawieszenie świadczenia

Okres oczekiwania (Sperrfrist)

Jeśli samodzielnie rozwiążesz umowę albo stracisz pracę z własnej winy, przez pierwsze cztery tygodnie po zakończeniu zatrudnienia zasiłek zwykle nie jest wypłacany. Przy wypowiedzeniu przez pracodawcę, jeśli nie nastąpiło ono z powodu zawinionego zachowania pracownika, oraz przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron (einvernehmliche Auflösung) takiego okresu oczekiwania nie ma.

Sperrfrist nie skraca całkowitego okresu prawa do świadczenia, lecz przesuwa początek wypłaty o cztery tygodnie. Z ważnych powodów, na przykład z powodu podjęcia nowej pracy albo poważnych przyczyn zdrowotnych, AMS może częściowo lub całkowicie odstąpić od blokady.

Utrata prawa do świadczenia (Ausschlussfrist)

Jeśli odrzucisz skierowaną przez AMS odpowiednią i możliwą do przyjęcia pracę albo szkolenie, możesz stracić zasiłek na co najmniej sześć tygodni, także przy pierwszej odmowie. Przy kolejnych naruszeniach okres ten może wzrosnąć do ośmiu tygodni. W tym czasie nadal trzeba pozostawać do dyspozycji urzędu.

Zawieszenie wypłaty (Ruhen)

W niektórych okresach świadczenie nie jest wypłacane, ale całkowity okres prawa do zasiłku nie zostaje skrócony. Dotyczy to między innymi:

• okresu pobierania zasiłku chorobowego,
• okresu pobierania świadczenia macierzyńskiego (Wochengeld),
• pobytu za granicą,
• okresu odpowiadającego ekwiwalentowi za niewykorzystany urlop,
• okresu pobierania świadczenia szkoleniowego.

Czy można wyjechać za granicę i pracować podczas pobierania zasiłku?

Podczas pobytu za granicą zasiłek co do zasady nie przysługuje. Z ważnego powodu, na przykład w związku z udokumentowanym poszukiwaniem pracy za granicą, szkoleniem albo pogrzebem bliskiego członka rodziny, można uzyskać zgodę na okres maksymalnie trzech miesięcy. W tym celu należy złożyć w AMS wniosek o odstąpienie od ograniczenia (Nachsichtsansuchen).

Od 1 stycznia zaostrzono zasady dotyczące niewielkiego zatrudnienia dodatkowego (geringfügige Beschäftigung). Nadal jest ono dozwolone między innymi wtedy, gdy osoba wykonywała je już przez co najmniej 26 tygodni równolegle z pracą objętą pełnym ubezpieczeniem i kontynuuje je, albo po 365 dniach pobierania zasiłku przez maksymalnie 26 tygodni.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek?

Wniosek składa się w regionalnym oddziale AMS właściwym dla miejsca zamieszkania — osobiście albo online za pośrednictwem platformy Mein AMS. Należy zrobić to najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia. Wniosek można złożyć także jeszcze przed zakończeniem zatrudnienia.

Jeśli ostatnim dniem pracy jest piątek, wniosek trzeba złożyć najpóźniej w poniedziałek. Zasiłek wypłacany jest z dołu, raz w miesiącu, zwykle około 8. dnia kolejnego miesiąca, na rachunek bankowy albo przekazem pocztowym. Przelew na konto jest wygodniejszy. W okresie pobierania Arbeitslosengeld osoba pozostaje również objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.

Najczęstsze pytania

Czy zasiłek będzie krócej wypłacany, jeśli samodzielnie się zwolnię?

Nie. Czterotygodniowy okres oczekiwania przesuwa początek wypłaty, ale nie skraca całkowitego okresu prawa do świadczenia.

Co zrobić, jeśli nie zgadzam się z ustaloną kwotą?

W ciągu trzech miesięcy od doręczenia informacji można zażądać wydania decyzji administracyjnej (Bescheid). Od decyzji odmownej można złożyć skargę (Beschwerde) w ciągu czterech tygodni.

Czy w okresie Sperrfrist przysługuje ubezpieczenie zdrowotne?

Tak, jeśli wniosek został złożony w terminie, zasadniczo najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia.

Czy można jednocześnie pobierać świadczenie na opiekę nad dzieckiem i Arbeitslosengeld?

Zasadniczo tak, ale tylko wtedy, gdy opieka nad dzieckiem jest udokumentowanie zapewniona przez inną osobę lub placówkę, na przykład żłobek, przedszkole albo członka rodziny, a osoba pobierająca świadczenie pozostaje do dyspozycji rynku pracy bez istotnych ograniczeń.

Praktyczne kroki po utracie pracy

1. Ustal dokładną datę zakończenia zatrudnienia i sprawdź, czy spełniasz wymagany okres ubezpieczenia (Anwartschaft).
2. Złóż wniosek w AMS lub przez Mein AMS najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia.
3. Przygotuj informacje potrzebne do ustalenia wysokości świadczenia, w tym dane dotyczące wcześniejszego zatrudnienia i podstaw wymiaru składek.
4. Poinformuj AMS o sposobie zakończenia umowy, ponieważ samodzielne odejście lub zawiniona utrata pracy mogą skutkować Sperrfrist.
5. Jeśli planujesz wyjazd za granicę, dodatkową pracę albo szkolenie, skonsultuj to z AMS przed rozpoczęciem takiej aktywności.
6. Po otrzymaniu decyzji sprawdź kwotę, okres wypłaty i ewentualne blokady. W razie niezgody pamiętaj o terminach dotyczących Bescheid i Beschwerde.

Uwaga: Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani zawodowej. W indywidualnej sprawie warto skontaktować się bezpośrednio z AMS lub odpowiednim specjalistą.

Źródło: oesterreich.gv.at