Avusturya’da Yakınına Bakım: Sigorta, Emeklilik Süresi ve Destekler 2026

Avusturya’da bakıma muhtaç kişilerin yaklaşık yüzde 75’ine evde aile üyeleri bakıyor. Siz de yakınınıza bakıyorsanız devlet; ücretsiz emeklilik ve sağlık sigortası, bakım izni ve parasal destekler gibi çeşitli imkânlar sunuyor. Aşağıda temel şartları ve 2026 yılı tutarlarını bulabilirsiniz.

Kimler yakın akraba sayılır?

Kurallar, naher Angehöriger yani yakın akraba kavramına dayanır. Bu kapsama şu kişiler girer:

• Eş, hayat arkadaşı, kayıtlı hayat arkadaşı ve bunların çocukları,
• Anne-baba, büyükanne-büyükbaba, evlat edinen, üvey ve koruyucu anne-baba,
• Çocuk, torun, üvey, evlat edinilmiş ve koruyucu aileye verilmiş çocuk,
• Kardeş, kayınvalide, kayınpeder, gelin ve damat.

Pflegekarenz ve Angehörigenbonus için bakım verilen kişiyle aynı hanede yaşamak zorunlu değildir. Bakım dereceleri ve Pflegegeld hakkında ayrıntılar ilgili Pflegegeld kurallarında yer alır.

Bakım sırasında emeklilik sigortası

Yakınına bakan kişiler için iki ayrı kolaylaştırılmış sigorta seçeneği vardır. Her iki durumda da şartlar yerine getirildiğinde primleri federal devlet, yani Bund öder. Bu dönemler emeklilik hesabında Beitragszeiten, yani prim ödeme süresi olarak kabul edilir.

Begünstigte Selbstversicherung

• Bakım verilen kişinin en az 3. derece Pflegegeld alması gerekir.
• Bakım ev ortamında yapılmalıdır.
• Avusturya’da ikamet ve önemli ölçüde bakım yükü bulunmalıdır.
• Zorunlu sigortalı bir işte çalışırken de mümkün olabilir.

Begünstigte Weiterversicherung

• Bakım verilen kişinin en az 3. derece Pflegegeld alması gerekir.
• Bakım ev ortamında yapılmalıdır.
• Yeterli önceki sigortalılık süresi bulunmalıdır.
• Bakımın kişinin tüm çalışma gücünü kapsaması gerekir.

Weiterversicherung için prim matrahı, zorunlu sigortanın sona ermesinden önceki yıla göre belirlenir. 2026’da asgari prim matrahı 1.084,20 avro, azami prim matrahı 8.085,00 avro ve prim oranı yüzde 22,8’dir. Bu primin tamamını Bund karşılar.

Başvuru süresi: 60 sigorta ayı tamamlanmamışsa zorunlu sigortanın bitiminden itibaren altı ay içinde başvurulmalıdır. 60 aydan fazla sigorta süresi varsa başvuru her zaman yapılabilir.

Aynı bakım durumu için aynı anda yalnızca bir kişi bu sigortalılıktan yararlanabilir. Bakım verilen kişinin geçici olarak yatılı bir kuruma alınması, evde bakımın kesildiği anlamına gelmez.

Başvuru Pensionsversicherung kurumuna yapılır. Weiterversicherung için başvuru, en son sigortalı olunan kuruma sunulur.

Bakım veren yakının sağlık sigortası

En az 3. derece Pflegegeld alan bir yakına evde bakan ve çalışma gücünün büyük bölümünü bu bakım için kullanan kişiler bazı durumlarda primsiz ortak sigortadan, yani beitragsfreie Mitversicherung uygulamasından yararlanabilir.

Bu imkân yoksa ve bakım nedeniyle çalışamıyorsanız, sosyal ihtiyaç durumunda primsiz isteğe bağlı sigorta, yani beitragsfreie Selbstversicherung talep edilebilir. Başvuru Avusturya sağlık sigortası kurumu Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK) nezdinde yapılır. Bunun için Avusturya’da ana ikametgâh bulunması gerekir.

Çalışanlar için Pflegekarenz ve Pflegeteilzeit

Çalışanlar, işverenleriyle anlaşarak maaşın tamamen kesildiği bakım iznine, yani Pflegekarenz, veya çalışma süresinin azaltıldığı bakım amaçlı kısmi çalışmaya, yani Pflegeteilzeit, geçebilir. Pflegeteilzeit kapsamında çalışma süresi haftada en fazla 10 saate kadar düşürülebilir.

• Süre bir ile üç ay arasında olmalı ve kesintisiz kullanılmalıdır.
• Genel olarak en az 3. derece Pflegegeld şartı aranır. Reşit olmayanlarda veya demans durumunda 1. derece yeterlidir.
• Başlamadan hemen önce en az üç ay kesintisiz çalışma ilişkisi bulunmalıdır.
• Beşten fazla çalışanı olan işletmelerde en fazla dört haftaya kadar yasal hak bulunur.

Bu dönemde Motivkündigungsschutz adı verilen özel fesih koruması uygulanır. Ayrıca primsiz sağlık ve emeklilik sigortası devam eder ve Abfertigungsanspruch, yani kıdem tazminatı hakkı birikmeye devam eder.

Dikkat: Öncesinde yalnızca düşük gelirli, geringfügig bir işiniz varsa ne Pflegekarenzgeld ne de buna bağlı sigorta hakkı doğar.

Pflegekarenzgeld ne kadar?

Pflegekarenzgeld gelire bağlıdır. İşsizlik yardımına benzer şekilde günlük net gelirin yüzde 55’i üzerinden hesaplanır; ancak aylık geringfügig sınırının altında olamaz. Bu alt sınır 2026’da 551,10 avrodur. Bakmakla yükümlü olunan çocuklar için ek ödeme yapılır. Pflegeteilzeit durumunda ödeme orantılı olarak hesaplanır.

Bir bakım verilen kişi için toplam ödeme süresi en fazla 12 aydır. Hak sahipliği hakkında Sozialministeriumservice (SMS) karar verir.

Başvuru süresi: Başvuru, iznin başlamasından itibaren iki ay içinde yapılırsa ödeme başlangıç tarihinden itibaren verilir. Daha sonra, ancak izin sona ermeden önce başvurulursa ödeme başvuru tarihinden itibaren başlar. İzin sona erdikten sonra yapılan başvurular reddedilir.

Diğer destekler

Angehörigenbonus

• Bakım verilen kişinin en az 4. derece Pflegegeld alması gerekir.
• 2026’da aylık tutar 134,30 avrodur.
• Kolaylaştırılmış emeklilik sigortasından yararlananlara ödeme kural olarak otomatik yapılır.
• Emekliler gibi diğer kişiler başvuru yapabilir. Bunun için en az bir yıldır bakımın çoğunu üstlenmiş olmak ve ortalama aylık net gelirin 1.710,90 avroyu aşmaması gerekir.

Ersatzpflege: geçici bakım desteği

Hastalık, tatil veya başka önemli bir nedenle bakımı geçici olarak sürdüremiyorsanız Ersatzpflege desteği talep edebilirsiniz. Bunun için en az bir yıldır yakının bakımını ağırlıklı olarak sizin üstlenmiş olmanız gerekir.

• Genel olarak en az 3. derece Pflegegeld şartı aranır.
• Demans durumunda veya bakım verilen kişi reşit değilse 1. derece yeterlidir.
• Yıllık azami destek tutarı 1.200 ile 2.200 avro arasındadır.
• Demans durumunda bu tutara 300 avro eklenir.
• Başvuru Sozialministeriumservice kurumuna yapılır.

Bakım kursu desteği

Bakım kursları için, bakım verilen kişi başına yılda en fazla 200 avro destek alınabilir. Bunun için bakım verilen kişinin en az 1. derece Pflegegeld alması gerekir.

Sık sorulan sorular

Emeklilik sigortası kazanırken çalışabilir miyim?

Evet. Begünstigte Selbstversicherung, zorunlu sigortalı bir işte çalışırken de mümkün olabilir. Begünstigte Weiterversicherung için ise tüm çalışma gücünüzün bakıma ayrılması gerekir.

Bakım verilen kişiyle aynı evde yaşamak zorunda mıyım?

Pflegekarenz ve Angehörigenbonus için aynı evde yaşama şartı yoktur. Emeklilik sigortası uygulamalarında ise bakımın ev ortamında yapılması gerekir.

Aynı ebeveyn için iki kişi Pflegekarenz kullanabilir mi?

Evet. Örneğin iki kardeş farklı dönemlerde kişi başına en fazla üç ay izin kullanabilir. Böylece toplam süre en fazla altı aya ulaşabilir.

Pflegegeld kararı hızlandırılabilir mi?

Ani bir bakım ihtiyacı ortaya çıktığında ve Pflegekarenz kullanma niyetinizi bildirmeniz halinde karar süreci kural olarak iki hafta içinde tamamlanır.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Bakım verilen kişinin Pflegegeld derecesini kontrol edin.
2. Bakımın ev ortamında yapıldığını ve bakım yükünün kapsamını belgeleyin.
3. Emeklilik sigortası için Pensionsversicherung’a, sağlık sigortası için ÖGK’ya başvuru şartlarını sorun.
4. Çalışıyorsanız Pflegekarenz veya Pflegeteilzeit için işvereninizle yazılı anlaşma yapın.
5. Pflegekarenzgeld başvurusunu Sozialministeriumservice’e zamanında iletin.
6. Angehörigenbonus, Ersatzpflege ve bakım kursu desteği için gerekli belgeleri hazırlayıp başvuruları ilgili kuruma yapın.

Kurallar ve tutarlar değişebileceğinden, başvuru öncesinde ilgili kurumdan güncel bilgileri doğrulayın. Bu içerik hukuki veya sağlık danışmanlığı değildir.

Kaynak: oesterreich.gv.at