Kujdesi për një të afërm në Austri: sigurimi, pensioni dhe mbështetjet në 2026

Në Austri, rreth 75 për qind e personave që kanë nevojë për kujdes përkujdesen në shtëpi nga familjarët e tyre. Nëse kujdeseni për një të afërm, në varësi të kushteve mund të përfitoni sigurim pensional dhe shëndetësor pa pagesë, leje kujdesi, pagesë gjatë lejes dhe mbështetje të tjera financiare.

Shkurtimisht

• Nëse i afërmi merr të paktën Pflegegeld të shkallës 3, mund të jetë i mundur sigurimi pensional i subvencionuar dhe pa pagesë për personin që kujdeset.
• Pflegekarenz ose Pflegeteilzeit mund të zgjasë nga 1 deri në 3 muaj dhe mund të shoqërohet me Pflegekarenzgeld.
• Angehörigenbonus është 134,30 euro në muaj në vitin 2026, kur i afërmi merr të paktën Pflegegeld të shkallës 4.
• Për Ersatzpflege mund të kërkohet deri në 1.200–2.200 euro në vit; në rast demence jepen edhe 300 euro më shumë.
• Për një kurs kujdesi mund të jepen deri në 200 euro në vit për personin që merr kujdes.

Kush konsiderohet i afërm i ngushtë?

Rregullat bazohen në konceptin naher Angehöriger, pra i afërm i ngushtë. Këtu përfshihen:

• bashkëshorti, partneri, partneri i regjistruar dhe fëmijët e tyre;
• prindërit, gjyshërit, prindërit adoptues, njerku ose njerka dhe prindërit kujdestarë;
• fëmijët, nipërit dhe mbesat, fëmijët e njerkut ose njerkës, fëmijët e adoptuar dhe fëmijët në kujdestari;
• vëllezërit, motrat, vjehrri, vjehrra, dhëndri dhe nusja.

Për Pflegekarenz dhe Angehörigenbonus nuk është e domosdoshme të jetoni në të njëjtën banesë me personin që merr kujdes.

Sigurimi pensional gjatë kujdesit

Ekzistojnë dy mundësi të subvencionuara. Në të dyja rastet, kontributet paguhen nga shteti federal, Bund, ndaj nuk keni shpenzime nëse plotësohen kushtet. Këto periudha llogariten si periudha kontributesh, Beitragszeiten, për pensionin.

Begünstigte Selbstversicherung

• Personi që merr kujdes duhet të ketë të paktën Pflegegeld të shkallës 3.
• Kujdesi duhet të kryhet në mjedis shtëpiak në Austri.
• Kërkohet banim në Austri dhe ngarkesë e konsiderueshme nga kujdesi.
• Mund të jetë e mundur edhe krahas një pune me sigurim të detyrueshëm.

Begünstigte Weiterversicherung

• Kërkohet të paktën Pflegegeld i shkallës 3 dhe një periudhë e përshtatshme sigurimi të mëparshëm.
• Kujdesi duhet të zërë të gjithë kapacitetin tuaj të punës.
• Kujdesi duhet të kryhet në mjedis shtëpiak.

Për Weiterversicherung, baza e kontributeve lidhet me vitin para përfundimit të sigurimit të detyrueshëm. Në vitin 2026, baza minimale e kontributeve është 1.084,20 euro, baza maksimale 8.085,00 euro dhe norma e kontributit 22,8 për qind. E gjithë shuma paguhet nga Bund.

Afati për Weiterversicherung: nëse nuk keni 60 muaj sigurimi, kërkesa duhet të bëhet brenda gjashtë muajve nga përfundimi i sigurimit të detyrueshëm. Me më shumë se 60 muaj sigurimi, kërkesa mund të bëhet në çdo kohë.

Për një rast kujdesi, vetëm një person mund të jetë i siguruar në këtë mënyrë. Qëndrimi i përkohshëm i personit në një institucion kujdesi nuk e ndërpret kujdesin në shtëpi.

Kërkesa paraqitet te Pensionsversicherung. Për Weiterversicherung, ajo duhet të paraqitet te institucioni ku keni qenë të siguruar për herë të fundit.

Sigurimi shëndetësor për të afërmin kujdestar

Nëse kujdeseni në shtëpi për një person që merr të paktën Pflegegeld të shkallës 3 dhe kujdesi ju merr pjesën kryesore të kapacitetit të punës, në rrethana të caktuara mund të përfitoni beitragsfreie Mitversicherung, pra bashkësigurim pa pagesë.

Nëse kjo nuk është e mundur dhe nuk mund të punoni për shkak të kujdesit, në rast nevoje sociale mund të kërkoni beitragsfreie Selbstversicherung, sigurim personal pa pagesë. Kërkesa bëhet te Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK). Kusht është banimi kryesor në Austri.

Pflegekarenz dhe Pflegeteilzeit për punëmarrësit

Si punëmarrës, mund të merreni vesh me punëdhënësin për Pflegekarenz, me humbje të plotë të pagës, ose për Pflegeteilzeit, me ulje proporcionale të pagës dhe të orarit deri në një maksimum prej 10 orësh pune në javë.

Rregullat kryesore janë:

• zgjatja është nga 1 deri në 3 muaj dhe merret në mënyrë të pandërprerë;
• zakonisht kërkohet të paktën Pflegegeld i shkallës 3; për një të mitur ose në rast demence mjafton shkalla 1;
• duhet të keni pasur të paktën tre muaj marrëdhënie pune të pandërprerë menjëherë përpara;
• në kompani me më shumë se 5 punonjës ekziston një e drejtë ligjore deri në katër javë.

Gjatë kësaj periudhe punëmarrësi ka Motivkündigungsschutz, pra mbrojtje nga pushimi i motivuar për këtë arsye, si dhe sigurim shëndetësor e pensional pa pagesë. Gjithashtu vazhdon të krijohet e drejta për Abfertigungsanspruch, dëmshpërblimin e përfundimit të marrëdhënies së punës.

Kujdes: nëse më parë keni pasur vetëm një punë me të ardhura të ulëta, geringfügig, nuk përfitoni as Pflegekarenzgeld dhe as sigurimin e lidhur me të.

Sa është Pflegekarenzgeld?

Shuma varet nga të ardhurat. Ajo është e barabartë me përfitimin e papunësisë: 55 për qind e të ardhurave neto ditore, por të paktën kufiri mujor geringfügig, i cili në vitin 2026 është 551,10 euro. Për fëmijët në ngarkim jepet shtesë. Në rastin e Pflegeteilzeit, shuma llogaritet proporcionalisht.

Për një person që merr kujdes, Pflegekarenzgeld paguhet gjithsej për një periudhë maksimale prej 12 muajsh. Për të drejtën vendos Sozialministeriumservice (SMS).

Afati: nëse kërkesa bëhet brenda dy muajve nga fillimi i lejes, pagesa jepet nga dita e fillimit. Nëse kërkesa bëhet më vonë, por para përfundimit të lejes, pagesa fillon nga dita e kërkesës. Një kërkesë e paraqitur pas përfundimit të lejes refuzohet.

Mbështetje të tjera: bonus, kujdes zëvendësues dhe kurse

Angehörigenbonus

Angehörigenbonus është 134,30 euro në muaj në vitin 2026 dhe kërkon të paktën Pflegegeld të shkallës 4. Për personat me sigurim pensional të subvencionuar, bonusi jepet automatikisht.

Persona të tjerë, për shembull pensionistët, duhet të aplikojnë. Kushtet janë që të kenë kryer kujdesin kryesor për të paktën një vit dhe të kenë të ardhura mesatare neto jo më të larta se 1.710,90 euro në muaj.

Ersatzpflege

Për kujdesin zëvendësues mund të kërkohet mbështetje nëse për të paktën një vit keni kryer kryesisht kujdesin për të afërmin dhe pengoheni për shkak të sëmundjes, pushimeve ose një arsyeje tjetër të rëndësishme.

• Kërkohet zakonisht të paktën Pflegegeld i shkallës 3.
• Për personat me demencë ose të miturit mjafton shkalla 1.
• Shuma maksimale vjetore është 1.200–2.200 euro, ndërsa në rast demence shtohen 300 euro.
• Kërkesa paraqitet te Sozialministeriumservice.

Kurse kujdesi

Për një kurs kujdesi mund të përfitoni deri në 200 euro në vit për çdo person që merr kujdes. Kusht është të paktën Pflegegeld i shkallës 1.

Pyetje të shpeshta

A mund të punoj ndërsa fitoj periudhë pensionale nga kujdesi?

Po. Begünstigte Selbstversicherung mund të jetë e mundur krahas një pune me sigurim të detyrueshëm. Për Begünstigte Weiterversicherung, kujdesi duhet të zërë të gjithë kapacitetin tuaj të punës.

A duhet të jetoj me personin që marr në kujdes?

Jo për Pflegekarenz dhe Angehörigenbonus. Për sigurimin pensional, kujdesi duhet të kryhet në mjedis shtëpiak.

A mund të marrin dy persona Pflegekarenz për të njëjtin prind?

Po. Për shembull, dy vëllezër ose motra mund të marrin leje në periudha të ndryshme, deri në tre muaj secili. Në këtë mënyrë mund të arrihen gjithsej deri në gjashtë muaj.

A mund të përshpejtohet vendimi për Pflegegeld?

Në rast nevoje të papritur për kujdes, nëse njoftoni se synoni të merrni Pflegekarenz, autoritetet zakonisht e përfundojnë procedurën brenda dy javësh.

Hapat praktikë

1. Kontrolloni shkallën e Pflegegeld të personit që merr kujdes dhe nëse marrëdhënia juaj hyn te naher Angehöriger.
2. Vlerësoni nëse plotësoni kushtet për begünstigte Selbstversicherung ose begünstigte Weiterversicherung dhe kontaktoni Pensionsversicherung.
3. Nëse nuk jeni të siguruar shëndetësisht, kontrolloni mundësinë e beitragsfreie Mitversicherung ose beitragsfreie Selbstversicherung te ÖGK.
4. Për Pflegekarenz ose Pflegeteilzeit, bisedoni me punëdhënësin dhe respektoni afatet e kërkesës për Pflegekarenzgeld.
5. Për Pflegekarenzgeld, Angehörigenbonus, Ersatzpflege ose kursin e kujdesit, kontrolloni nëse kërkesa bëhet te Sozialministeriumservice apo te institucioni përkatës.
6. Mbani dokumentet për shkallën e Pflegegeld, marrëdhënien e punës, të ardhurat dhe periudhën e kujdesit.

Rregullat dhe shumat mund të varen nga situata individuale. Për këshillim konkret, drejtohuni te institucioni përgjegjës, një këshilltar për çështje sociale ose një profesionist juridik.

Burimi: oesterreich.gv.at