Avusturya’da komşu anlaşmazlıkları: gürültü, çit, ağaçlar ve duman

Avusturya’da komşularla birlikte yaşamak; yüksek sesli bir parti, sınırı aşan dallar, duman çıkaran bir mangal veya eski bir çit nedeniyle zaman zaman sorunlara yol açabilir. Avusturya hukuku bazı rahatsızlıkların tolere edilmesini öngörür; ancak bunun da sınırları vardır ve şikâyet için düzenli yollar bulunur.

Kısa özet

• 22.00 ile 06.00 arasında kanunda belirlenmiş mutlak bir gece sessizliği yoktur; gürültü her olayda ayrı değerlendirilir.
• Genel olarak mahkemeye başvurmadan önce anlaşmazlığı mahkeme dışında çözmeye çalışmanız gerekir.
• Arsanıza taşan dalları, masrafları size ait olmak üzere, usulüne uygun şekilde kesebilirsiniz. Sınırı aşan daldaki meyveleri de toplayabilirsiniz.
• Çit, kural olarak, sokağa ana giriş yönünden bakıldığında sağ tarafta kurulmalıdır.
• Doğrudan arsanıza yönlendirilen duman her durumda yasaktır.

Ortak ölçüt: yerel teamüle uygunluk

Gürültü, duman, koku, ışık ve ağaçlarla ilgili komşuluk rahatsızlıklarının çoğunda iki koşul önemlidir. Unterlassungsklage yani rahatsızlığın sona erdirilmesi davası, şu iki şart birlikte gerçekleştiğinde gündeme gelebilir:

• Rahatsızlık, yerel teamülde kabul edilen ölçüyü (ortsübliches Maß) aşmalıdır.
• Rahatsızlık, arsanın yerel teamüle uygun kullanımını önemli ölçüde kısıtlamalıdır.

Neyin yerel teamüle uygun olduğu bölgesel koşullara bağlıdır ve her olay ayrı incelenir. Bir köyde alışılmış olan durum, şehirdeki bir konut bölgesinde aynı şekilde kabul edilmeyebilir. Son olarak hukuki hakkınızın bulunup bulunmadığına mahkeme karar verir.

Gürültü ne zaman rahatsız edici sayılır?

Yalnızca gece değil, gündüz de uygunsuz şekilde rahatsız edici gürültü yapılmamalıdır. Özellikle gece, pazar günleri ve resmî tatiller gibi olağan dinlenme zamanlarında değerlendirme daha sıkıdır.

Önemli bir yanlış anlaşılma şudur: 22.00 ile 06.00 arasında kanunda belirlenmiş mutlak bir gece sessizliği yoktur. Bu saatlerde de gürültünün uygunsuz olup olmadığı olayın koşullarına göre değerlendirilir. Uygulamadaki değerlendirmeyi genellikle polis olay yerinde yapar.

Çim biçme ve diğer gürültülü faaliyetlerin saatleri belediyeler tarafından düzenlenebilir. Bu nedenle kurallar belediyeden belediyeye değişebilir.

Köpek havlaması

Köpek havlaması, kural olarak, tolere edilmelidir. Ancak havlama “uygunsuz” bir düzeye ulaşırsa durum idari bir ihlal oluşturabilir ve Sicherheitsbehörde nezdinde şikâyette bulunabilirsiniz.

Ağaçlar, çalılar ve sınırı aşan dallar

Komşunun ağaçlarının oluşturduğu gölge, kural olarak tolere edilmelidir. Ağaç dallarının kaldırılmasını ancak rahatsızlık yerel teamülde kabul edilen ölçüyü aşıyor, arsanın kullanımını önemli ölçüde kısıtlıyor ve ayrıca makul şekilde katlanılamaz hâle geliyorsa talep edebilirsiniz. Bitki federal veya eyalet düzeyinde koruma altındaysa istisna söz konusu olabilir.

Ağaç sahibi, kural olarak, sınırı aşan dalları veya kökleri kesmek zorunda değildir. Buna karşılık siz, kendi arsanızdaki sınırı aşan dalları ve kökleri kesebilirsiniz. Bu hak Überhangsrecht olarak adlandırılır.

• Sınırı aşan dalların genel olarak kesilmesi: Masrafları siz karşılarsınız.
• Tehlike bulunması: Örneğin çürümüş veya düşme ihtimali olan bir dal varsa, ağacın sahibi masrafların yarısını üstlenir.

Kesim usulüne uygun yapılmalı ve bitkiye mümkün olduğunca zarar verilmemelidir. Sınırı aşan dalda yetişen meyveleri toplayabilirsiniz.

Sınır ağacı (Grenzbaum)

Ağaç gövdesi hangi arsanın içinden çıkıyorsa ağaç, kural olarak o arsanın sahibine aittir. Gövde tam olarak arsa sınırında duruyorsa ağaç ortak mülkiyettir. Bu durumda komşulardan hiçbiri diğerinin onayı olmadan ağacı kestiremez.

Çit: Kim yapmalı ve bakımını kim üstlenmeli?

Genel Medeni Kanun’un (ABGB) 858. maddesi, kural olarak her arsa sahibinin arsasının sağ tarafında bir sınırlandırma yapmasını öngörür. Sağ taraf, sokağa ana giriş yönünden bakılarak belirlenir. Çitin türü yerel teamüle göre belirlenir.

Komşu arsaların girişleri farklı yönlerdeyse kanun bu durumu ayrıntılı olarak düzenlemez; genellikle tarafların birlikte anlaşması gerekir. Arka çit için kanunda özel bir zorunluluk yoktur.

• Çit veya çit bitkisi, üzerinde bulunduğu arsanın sahibine aittir ve bakım masraflarını bu kişi karşılar.
• Çiti onarmak kural olarak zorunlu değildir. Ancak komşu zarar görecekse veya yerel yapı kuralları onarım öngörüyorsa durum farklı olabilir.
• Ortak çitte iki taraf da kendi yarısını kullanabilir ve bakım masraflarına orantılı şekilde katılır.

Duman, koku, ışık ve arsanıza düşen nesneler

Duman, ısı, koku ve gazlar belirli bir ölçüye kadar tolere edilmelidir. Ancak rahatsızlık yerel teamülde kabul edilen ölçüyü aşıyor ve arsanın kullanımını önemli ölçüde kısıtlıyorsa Unterlassungsklage açılması gündeme gelebilir. Doğrudan arsanıza yönlendirilen duman, komşunun bunun için özel bir hakkı bulunmadıkça her durumda yasaktır.

Komşunun ışıkları da kural olarak tolere edilmelidir. Ancak ışık uykunuzu önemli ölçüde bozacak kadar güçlüyse dava açılabilir.

Dallar, taşlar, çatıdan kayan kar, toprak ve toplar gibi katı nesneler kural olarak komşu arsanın üzerine geçemez.

Nereye başvurmalı ve hangi sırayı izlemeli?

1. Komşuyla konuşun: Öncelikle sorunu doğrudan ve sakin biçimde komşunuzla görüşmeniz önerilir.
2. Mahkeme dışı uzlaşma deneyin: Bir Schlichtungsstelle, arabulucu veya mahkeme yoluyla ön uzlaşma olan prätorischer Vergleich kullanılabilir. Genel olarak bundan sonra mahkemeye başvurabilirsiniz.
3. Gürültü nedeniyle şikâyet edin: Polise, ilçe idaresine (Bezirkshauptmannschaft) veya Magistrat ya da belediye makamlarına başvurabilirsiniz.
4. Rahatsızlığın sona erdirilmesi davası açın: Gerekli şartlar oluşuyorsa mahkemede Unterlassungsklage açılabilir.

Kişinin kendi başına müdahale ederek sorunu çözmesi yalnızca mahkeme kararının çok geç kalacağı durumlarda ve çok dar sınırlar içinde mümkündür. Aksi hâlde bu müdahale cezalandırılabilir.

Komşu işletme söz konusuysa

Bir komşu işletmeye karşı genellikle Unterlassungsklage açılamaz. Bunun yerine Gewerbebehörde yani ticaret ve işletme makamına şikâyette bulunabilirsiniz. İşletme, makamın belirlediği şartları ihlal ediyorsa dava açılması da mümkün olabilir.

Sık sorulan sorular

Komşum gece gürültü yaparsa polisi arayabilir miyim?

Evet. Gürültü idari bir ihlal olabilir ve polis olay yerinde gürültünün uygunsuz olup olmadığını değerlendirir.

Komşum ortak sınırdaki ağacı kesebilir mi?

Hayır. Sınır ağacı ortak mülkiyettir; kesilmesi için diğer tarafın onayı gerekir.

Komşumun kedisinin arsamdan geçmesini yasaklayabilir miyim?

Kural olarak hayır. Kediyi kapalı tutma zorunluluğu yoktur ve kedinin geçişi genellikle tolere edilmelidir.

Komşumun inşaatına itiraz edebilir miyim?

Yalnızca inşaat kurallarına, örneğin eyaletlere göre değişen mesafe kurallarına uyulmasını talep edebilirsiniz. Bir Bauverhandlung yani inşaat duruşmasına davet edilirseniz katılmanız önerilir.

Pratik olarak ne yapabilirsiniz?

1. Sorunun tarihini, saatini, süresini ve etkisini not edin; mümkünse fotoğraf veya video gibi kanıtları saklayın.
2. Komşunuzla öncelikle yazılı veya sözlü olarak sakin biçimde görüşün.
3. Gürültü, çim biçme veya yerel sessizlik saatleri için belediyenizin kurallarını kontrol edin.
4. Uzlaşma sağlanamazsa uygun bir Schlichtungsstelle veya arabulucuya başvurun.
5. Gürültü devam ederse polis, Bezirkshauptmannschaft, Magistrat veya belediye makamlarıyla iletişime geçin.
6. Ağaç, çit veya mülkiyet sınırı konusunda işlem yapmadan önce, gerektiğinde bir avukattan hukuki görüş alın.

Uyarı: Bu yazı, internette bulunan kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Kullanım sorumluluğu size aittir. Uzman desteğine ihtiyacınız varsa avukata, hukuk uzmanına veya konuyla ilgili yetkili bir kuruma başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at