Humbja e dokumenteve, sendet e gjetura dhe vjedhja: çfarë duhet të bëni në Austri?

Humbja e portofolit, vjedhja e patentës së drejtimit ose gjetja e një sendi në rrugë kërkojnë veprime të ndryshme në Austri. Gjëja më e rëndësishme është të kontaktoni institucionin e duhur: Fundbehörde për sendet e humbura dhe të gjetura, ndërsa policinë për vjedhjet.

Humbje apo vjedhje: ku duhet të drejtoheni?

Nëse një send e keni humbur, duhet të bëni njoftimin e humbjes (Verlustanzeige) te zyra përgjegjëse për sendet e gjetura (Fundbehörde). Kjo përgjegjësi u takon komunave:

• zyra e komunës (Gemeindeamt);
• në qytetet me status të veçantë (Statutarstadt), administrata e qytetit (Magistrat);
• në Vjenë, shërbimet e sendeve të gjetura pranë zyrave të rretheve (Magistratische Bezirksämter) ose shërbimi qendror (Zentrale des Fundservice).

Nëse e dini ose dyshoni se sendi është vjedhur, duhet të drejtoheni te policia dhe të bëni kallëzim për vjedhje (Diebstahlsanzeige). Kallëzimi mund të bëhet në çdo komisariat.

Nëse e keni humbur sendin në transportin publik të Vjenës (Wiener Linien), që nga 2 janari 2018 merret me të shërbimi qendror i sendeve të gjetura i MA 48. Numri i kontaktit është +43 1 4000-8091.

Përjashtime: patenta, targat dhe armët

Disa sende nuk raportohen te zyra e komunës. Humbja e tyre duhet të njoftohet unverzüglich, pra pa vonesë:

• Patenta e drejtimit (Führerschein) dhe targa e automjetit (Kennzeichentafel): në polici; patentën mund ta raportoni edhe te autoriteti i patentave.
• Leja e qarkullimit (Zulassungsbescheinigung): mjafton një deklaratë për humbjen në Zulassungsstelle, ku mund të merrni menjëherë një dublikatë pa bërë kallëzim të veçantë.
• Armët e zjarrit dhe eksplozivët: gjithmonë në polici.

Për vjedhjen, njoftimi pa vonesë vlen edhe për kartën e identitetit (Personalausweis) dhe pasaportën (Reisepass). Për sendet e tjera zakonisht nuk ka afat të caktuar.

Sa kushton njoftimi?

Njoftimi vetë është falas. Pagesa mund të kërkohet për procesverbalin ose për një vërtetim.

• Regjistrimi i një njoftimi verbal në procesverbal për humbje: 2,10 euro.
• Vërtetimi për humbje, në përgjithësi: 2,10 euro + 21 euro.
• Vërtetimi për vjedhje, në përgjithësi: 21 euro.
• Vërtetimi i humbjes drejtuar një autoriteti ose personi juridik, për shembull një sigurimi: 2,10 euro.
• Vërtetimi i vjedhjes drejtuar një autoriteti ose personi juridik: falas.

Kërkoni vërtetim vetëm nëse ju nevojitet, për shembull për marrjen e një dublikate ose për të drejtuar automjetin. Nëse e keni, merrni me vete një dokument zyrtar identifikimi me fotografi.

A mund të drejtoni automjetin deri në marrjen e dokumentit të ri?

Po. Në rast humbjeje, nëse kërkoni vërtetimin përkatës, paguani 2,10 euro dhe nuk paguani tarifën prej 21 eurosh. Me këtë vërtetim mund të drejtoni përkohësisht automjetin brenda Austrisë:

• Führerschein: deri në katër javë nga dita e humbjes;
• Zulassungsbescheinigung: deri në një javë;
• Kennzeichentafel, me një targë të përkohshme të ngjashme me origjinalin: deri në një javë.

Kallëzimi i vjedhjes online

Në kushte të caktuara, vjedhja mund të raportohet online. Për këtë nevojiten ID Austria dhe një adresë e vlefshme e regjistruar në Austri. Gjithashtu duhet të plotësohen këto kushte:

• kallëzimi bëhet kundër një autori të panjohur;
• ju jeni vetë viktima ose personi i dëmtuar;
• vepra ka ndodhur në Austri;
• nuk ka gjurmë ose pikënisje për hetim;
• nuk është përfshirë asnjë person tjetër.

Çfarë duhet të bëni nëse gjeni një send?

Personi që gjen sendin e humbur ose të harruar të dikujt tjetër duhet, në parim, ta kthejë atë. Nëse vlera e sendit është mbi 10 euro dhe pronari nuk dihet, duhet të bëni njoftimin e sendit të gjetur (Fundanzeige) dhe ta dorëzoni te Fundbehörde. Edhe dokumentet në emër të një personi duhet të dorëzohen.

Në Vjenë, sendet mund të dorëzohen te zyrat e rretheve, në bashki, në çdo qendër grumbullimi mbetjesh (Mistplatz) dhe në shumë kuti të posaçme Fundbox pranë komisariateve. Fundbox-et mund të përdoren edhe jashtë orarit të shërbimit.

Armët duhet t'i dorëzohen policisë. Nëse gjeni materiale ushtarake, mos i prekni; njoftoni menjëherë policinë ose ushtrinë. Sendet e dorëzuara mund të kërkohen në gjithë Austrinë përmes bazës së të dhënave fundamt.gv.at.

Shpërblimi për gjetësin dhe e drejta e pronësisë

Gjetësi mund të ketë të drejtë për shpërblim (Finderlohn). Shuma varet nëse sendi është humbur apo harruar:

• send i humbur, për shembull një portofol i lënë në rrugë: 10% e vlerës dhe 5% për pjesën mbi 2.000 euro;
• send i harruar, për shembull një çadër e lënë në tren: 5% e vlerës dhe 2,5% për pjesën mbi 2.000 euro.

Nuk ka të drejtë për shpërblim personi që banon ose punon në vendin ku u gjet sendi, për shembull një punonjës hoteli.

Nëse pronari nuk paraqitet, sendi i kalon gjetësit pas një viti. Për sende me vlerë deri në 100 euro, kjo ndodh pas gjashtë muajsh.

Pyetje të shpeshta

A mund ta raportoj një portofol të humbur në polici?

Për sendet e humbura dhe të gjetura përgjegjëse janë komunat, jo policia. Nëse dyshoni për vjedhje, atëherë duhet të drejtoheni te policia.

A duhet vërtetim për sigurimin?

Po, nëse sigurimi kërkon dokument. Kur vërtetimi i vjedhjes i drejtohet një personi juridik, për shembull një kompanie sigurimi, ai është falas.

Deri kur mund ta kërkoj sendin e gjetur?

Për sende me vlerë deri në 100 euro, kërkesa duhet të bëhet brenda gjashtë javësh pas përfundimit të gjashtë muajve. Për sende me vlerë mbi 100 euro, afati është dy muaj nga njoftimi. Më pas kërkesa parashkruhet.

Çfarë ndodh me dokumentet e armëmbajtjes?

Pas humbjes ose vjedhjes, vërtetimi zëvendëson dokumentin për 14 ditë nga njoftimi ose deri në lëshimin e dokumentit të ri, nëse kjo ndodh më herët.

Hapat praktikë

1. Përcaktoni nëse sendi është humbur apo është vjedhur.
2. Për humbje, kontaktoni Gemeindeamt, Magistrat ose Fundservice; për vjedhje, policinë.
3. Raportoni menjëherë humbjen e patentës, targave, armëve, eksplozivëve, Personalausweis-it ose Reisepass-it.
4. Kërkoni vërtetim vetëm nëse ju duhet për dublikatë, sigurim ose drejtim të përkohshëm.
5. Nëse gjeni një send me vlerë mbi 10 euro ose një dokument në emër të dikujt, bëni Fundanzeige dhe dorëzojeni te autoriteti përkatës.

Informacioni bazohet në burimet e oesterreich.gv.at dhe nuk zëvendëson këshillimin juridik profesional.