ECTS, STEOP dhe Bologna: si funksionon sistemi universitar në Austri

Nëse do të filloni studimet universitare në Austri, së shpejti do të hasni tre shkurtesa të rëndësishme: Bologna, ECTS dhe STEOP. Ato përcaktojnë strukturën e studimeve, mënyrën e matjes së arritjeve dhe kërkesat e semestrit të parë.

Çfarë është procesi Bologna?

Procesi Bologna (Bologna-Prozess) është reforma e arsimit të lartë evropian. Deklarata themeluese u nënshkrua në vitin 1999 nga 29 shtete evropiane. Qëllimi ishte krijimi i një Hapësire Evropiane të Arsimit të Lartë (Europäischer Hochschulraum, EHR), ku studentët, pedagogët dhe studiuesit mund të lëvizin më lehtë dhe programet e studimit të jenë më të qarta e të krahasueshme.

Hapësira Evropiane e Arsimit të Lartë u shpall në vitin 2010, në konferencën jubilare evropiane. Sot në të marrin pjesë 49 shtete evropiane dhe Komisioni Evropian. Përfaqësimi i Rusisë dhe Bjellorusisë u pezullua në prill 2022. Pjesëmarrja është vullnetare: shtetet angazhohen t’i zhvillojnë sistemet e tyre sipas objektivave të përbashkëta.

Elementet kryesore janë:

• diploma të kuptueshme dhe të krahasueshme;
• studime në tri nivele: Bachelor, Master dhe Doktor/PhD;
• sistemi i krediteve ECTS;
• mbështetja e mobilitetit dhe e të mësuarit gjatë gjithë jetës;
• sigurimi i përbashkët evropian i cilësisë.

Çfarë do të thotë ECTS?

ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System) është sistemi evropian për transferimin dhe grumbullimin e krediteve. Në universitetet austriake, lëndët dhe fazat e studimit maten me kredi ECTS (ECTS-Anrechnungspunkte).

ECTS e lehtëson njohjen reciproke të studimeve dhe provimeve brenda Bashkimit Evropian. Kjo është veçanërisht e rëndësishme nëse ndryshoni programin ose institucionin, apo kaloni një semestër jashtë vendit.

Njohja e studimeve të mëparshme

Nëse e keni përvetësuar më parë përmbajtjen e një lënde, mund të kërkoni njohjen e arritjeve të mëparshme (Anerkennung von Lernleistungen). Pas njohjes, nuk duhet ta jepni përsëri provimin përkatës. Njohja nuk bëhet automatikisht, por duhet të kërkohet.

• Studimet e mëparshme në një institucion të njohur të arsimit të lartë, brenda ose jashtë vendit: nuk ka kufi të përcaktuar.
• Shkolla e mesme e përgjithshme ose profesionale, për shembull HAK ose HTL: deri në 60 ECTS.
• Validimi i një kualifikimi profesional ose tjetër, nëse rregullorja e institucionit e lejon: deri në 60 ECTS.
• Dy kategoritë e fundit së bashku: gjithsej deri në 90 ECTS.

Në universitete dhe në institucionet pedagogjike të arsimit të lartë, për njohjen vendos organi përgjegjës për çështjet e studimit. Në Fachhochschule vendos drejtimi i programit. Para një semestri Erasmus mund të kërkoni që paraprakisht të përcaktohet nëse lëndët jashtë vendit do të njihen. Në programet e përbashkëta ndërkufitare (joint programmes), kjo është pjesë e vetë programit.

Çfarë është STEOP?

STEOP (Studieneingangs- und Orientierungsphase) është faza hyrëse dhe orientuese e studimeve. Ajo u drejtohet studentëve të rinj dhe ofron një pasqyrë të përmbajtjeve kryesore të programit.

STEOP është pjesë e çdo programi Bachelor dhe Diplomstudi­um, me përjashtim të universiteteve të artit. Ajo zbatohet edhe për programet e diplomës që ende ekzistojnë, si drejtësia dhe teologjia katolike. Në programet e mjekësisë, stomatologjisë, mjekësisë veterinare dhe psikologjisë, STEOP mund të hiqet me rregullore.

• Koha: semestri i parë.
• Shtrirja: të paktën 8 dhe më së shumti 20 ECTS.
• Numri i provimeve: të paktën dy.
• Afatet e provimeve: të paktën dy për semestër; njëri mund të zhvillohet jashtë periudhës së mësimit.
• Përsëritja: në parim tri herë.
• Lëndët që mund të ndiqen paraprakisht: sipas planit mësimor, deri në 22 ECTS.

Si rregull, lëndët dhe provimet e tjera mund t’i përfundoni vetëm pasi të keni kaluar të gjitha provimet e STEOP. Megjithatë, Curriculum mund të lejojë deri në 22 ECTS lëndë të mëtejshme para përfundimit të STEOP. Afatet e provimeve duhet të caktohen në mënyrë që, pas përfundimit me sukses të STEOP, të mund të vazhdoni në semestrin pasues.

E rëndësishme: nëse edhe përpjekja e fundit për një nga provimet e detyrueshme të STEOP dështon, përfundon Zulassung, pra pranimi juaj në atë program studimi.

Kush mund të fillojë studimet universitare në Austri?

Parakushti bazë zakonisht është maturiteti (Reifeprüfung, Matura). Matura e një gjimnazi të arsimit të përgjithshëm (AHS) ju jep të drejtë të studioni në universitet, Fachhochschule dhe institucion pedagogjik të arsimit të lartë. Edhe provimi i maturës dhe i diplomës në një shkollë të mesme profesionale (BHS) mundëson këto studime.

Për disa programe kërkohet provim plotësues (Zusatzprüfung) në latinisht, greqisht, gjeometri përshkruese ose biologji, nëse këto lëndë nuk janë ndjekur në shkollë për numrin e kërkuar të orëve. Për latinishten, provimi nuk kërkohet nëse e keni përfunduar me sukses lëndën për të paktën 10 orë javore.

Edhe pa maturë ekziston një mundësi: provimi i kualifikimit për studime (Studienberechtigungsprüfung). Kushtet janë mosha të paktën 20 vjeç, shtetësia e një vendi të BE-së ose EGT-së, ose përkatësia në një kategori të përcaktuar personash, si dhe përgatitja e përshtatshme paraprake. Provimi përbëhet nga pesë pjesë dhe ju jep të drejtë të aplikoni vetëm në grupin e zgjedhur të programeve.

Pyetje të shpeshta

Sa ECTS ka STEOP?

Në varësi të programit, STEOP përfshin të paktën 8 dhe më së shumti 20 ECTS.

Sa herë mund ta përsëris provimin e STEOP?

Në parim tri herë, njësoj si provimet e tjera.

A njihen lëndët e kryera në HTL ose HAK?

Po, me kërkesë, deri në 60 ECTS. Së bashku me kualifikime të tjera mund të njihen gjithsej deri në 90 ECTS.

A ka STEOP në çdo program?

Jo. Universitetet e artit nuk kanë STEOP. Në mjekësi, stomatologji, mjekësi veterinare dhe psikologji, STEOP mund të hiqet.

Hapat praktikë

1. Kontrolloni në faqen e programit kushtet e pranimit dhe planin mësimor (Curriculum).
2. Shikoni nëse programi përfshin STEOP, sa ECTS ka dhe sa herë mund të përsëriten provimet.
3. Përgatitni dëshmitë e maturës, studimeve të mëparshme dhe kualifikimeve profesionale.
4. Paraqitni kërkesë për Anerkennung von Lernleistungen në organin përgjegjës të institucionit.
5. Para një semestri jashtë vendit, kërkoni konfirmim paraprak për njohjen e lëndëve.
6. Mbani shënim afatet e aplikimit dhe të provimeve, sepse dështimi në përpjekjen e fundit të një provimi STEOP mund të ndërpresë pranimin në program.

Ky përmbledhje bazohet në informacionet e publikuara në oesterreich.gv.at dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për raste individuale, kontaktoni sekretarinë ose zyrën përgjegjëse të institucionit tuaj arsimor.