Ombudsmanët dhe forumet e ankesave në Austri: kujt t’i drejtoheni?

Nëse mendoni se një institucion, kompani sigurimi, bankë ose punëdhënës ka shkelur të drejtat tuaja, në Austri mund t’u drejtoheni disa institucioneve të pavarura ose shtetërore. Këto njihen përgjithësisht si Ombudsstellen und Anwaltschaften. Ato pranojnë ankesa, japin informacion dhe, në shumë raste, ndërmjetësojnë mes personit dhe institucionit përkatës.

Shkurtimisht:

• Volksanwaltschaft kontrollon administratën publike në nivel federal, të landit dhe të komunës.
• Gleichbehandlungsanwaltschaft (GAW) ofron këshillim falas për diskriminimin dhe ngacmimin seksual në të gjithë Austrinë.
• Çdo land ka përfaqësi për fëmijët dhe të rinjtë, përfaqësi për mbrojtjen e mjedisit dhe ombudsman për mbrojtjen e kafshëve.
• Disa institucione kanë numra falas, për shembull Volksanwaltschaft në +43 800 223 223 dhe GAW në 0800 206 119.

Çfarë është një ombudsman dhe për çfarë shërben?

Ombudsmanët pranojnë ankesa, japin udhëzime dhe shpesh përpiqen të gjejnë një zgjidhje përmes komunikimit me institucionin. Shumica e tyre nuk marrin vendime detyruese. Ata hetojnë, ndërmjetësojnë dhe kërkojnë një zgjidhje.

Kompetencat e tyre kanë kufizime. Për shembull, Ombudsstelle des BMLUK nuk mund të ndikojë në procedura që janë ende në vazhdim, në vendime të formës së prerë (rechtsgültige Bescheide) ose në ndryshimin e ligjeve në fuqi.

Ankesat ndaj autoriteteve: Volksanwaltschaft

Volksanwaltschaft kontrollon administratën publike dhe mbron zbatimin e të drejtave të njeriut. Ajo mund të shqyrtojë veprimet e autoriteteve, zyrave dhe administratave federale, të landeve dhe të komunave. Nëse mendoni se një autoritet nuk ka vepruar në përputhje me ligjin, mund t’i drejtoheni këtij institucioni.

• Adresa: Singerstraße 17, 1015 Wien
• Numri falas: +43 800 223 223, gjatë ditëve të punës nga ora 8:00 deri në 16:00
• E-mail: mund të gjendet në faqen zyrtare të Volksanwaltschaft

Në Tirol dhe Vorarlberg funksionon gjithashtu një Landesvolksanwalt i veçantë për landin.

Problemet praktike me gjykatat

Për çështje praktike që lidhen me gjykatat, mund t’ju ndihmojë Justiz-Ombudsstelle. Këto zyra përbëhen nga gjyqtarë me përvojë dhe të pavarur dhe japin informacion rreth procedurave gjyqësore. Ekzistojnë katër të tilla, në Wien, Graz, Linz dhe Innsbruck.

Diskriminimi dhe trajtimi i barabartë

Gleichbehandlungsanwaltschaft (GAW) është institucion shtetëror që ofron këshillim falas në rast diskriminimi ose ngacmimi seksual. Kjo përfshin, ndër të tjera, ngacmimin në vendin e punës, sjelljen raciste dhe trajtimin e pafavorshëm për shkak të gjinisë, moshës, fesë, prindërimit, detyrimeve të kujdesit ose identitetit LGBTQIA+.

GAW merret me çështje që lidhen me ligjet federale. Për çështje që bazohen në ligjin e landit, duhet t’u drejtoheni zyrave të landit për antidiskriminim.

• GAW: për personat që kanë përjetuar diskriminim; 0800 206 119, të hënën dhe të enjten 9:00–15:00, të premten 9:00–12:00.
• Behindertenanwältin: për personat me aftësi të kufizuara; 0800 80 80 16, të hënën dhe të premten 9:00–12:00.

Zyrat rajonale të GAW ndodhen në Wien, Klagenfurt, Linz, Graz dhe Innsbruck.

Shëndetësia, puna dhe sigurimet

• Patienten- und Pflegeanwaltschaft: këto janë institucione të pavarura të landeve që ndihmojnë për çështje në të gjitha fushat e shëndetësisë dhe kujdesit. Në Wien ekziston edhe një linjë falas për kujdesin: +43 800 20 31 31.
• AMS.help ombudsmani: zyrat e Arbeitsmarktservice (AMS) në çdo land pranojnë pyetje dhe reagime lidhur me shërbimet e AMS.
• Ombudsmanët e sigurimeve shoqërore: ÖGK, PV, SVS, BVAEB dhe AUVA kanë forumet e tyre për ankesat e personave të siguruar.

Financat, bankat dhe blerjet

• Bankenschlichtung: forum i përbashkët për zgjidhjen e ankesave ndaj bankave, shoqërive të investimeve dhe institucioneve të pagesave.
• Ombudsstelle für Zahlungsprobleme bei Krediten: ndihmon kur nuk mund të paguani këstin e kredisë dhe banka nuk pranon të arrijë marrëveshje.
• Schlichtung für Verbrauchergeschäfte: për mosmarrëveshje me konsumatorët; procedura është falas dhe vullnetare.
• Internet Ombudsstelle: për ankesa lidhur me blerjet online; shërbimi është falas.
• Steuerombudsmann (BMF): për çështje tatimore; e-maili është i publikuar në faqen zyrtare të BMF.

Në procedurën e pajtimit për çështjet e konsumatorëve, të dyja palët duhet të japin pëlqimin që rezultati të ketë efekt juridik.

Fëmijët, arsimi dhe fusha të tjera

Kinder- und Jugendanwaltschaft funksionon në çdo land dhe është e pavarur nga udhëzimet e institucioneve të tjera. Shërbimi është falas dhe mund të përdoret nga fëmijët, të rinjtë dhe të rriturit. Me kërkesë, këshillimi mund të jetë anonim.

Për problemet në shkollë mund t’i drejtoheni Ombudsstelle für Schulen në numrin falas +43 800 311 305. Për çështjet e arsimit të lartë ekziston Ombudsstelle für Studierende, në numrin falas +43 800 311 650, të hënën dhe të premten 9:00–16:00. Kjo zyrë ndihmon edhe studentët e huaj.

Shkeljet e së drejtës së Bashkimit Evropian në vendin e punës mund të raportohen te Externe Meldestellen. Personat që raportojnë (Hinweisgeber) kanë mbrojtje të veçantë për identitetin dhe kundër pasojave negative. Për një raportim personal duhet të caktoni patjetër një takim.

Pyetje të shpeshta

A kushton para kontaktimi me një ombudsman?

Disa shërbime janë shprehimisht falas, për shembull këshillimi i GAW, Kinder- und Jugendanwaltschaft, Internet Ombudsstelle dhe procedura e pajtimit për çështjet e konsumatorëve.

A mund ta ndryshojë ombudsmani një vendim të formës së prerë?

Ombudsstelle des BMLUK nuk mund të ndikojë në vendimet e formës së prerë dhe në procedurat që janë ende në vazhdim.

Kujt t’i drejtohem për ankesat ndaj një institucioni të BE-së?

Mund t’i drejtoheni Europäische Ombudsstelle, e cila merret me keqadministrimin nga organet dhe institucionet e Bashkimit Evropian.

A mund të kërkoj ndihmë në mënyrë anonime?

Te Kinder- und Jugendanwaltschaft këshillimi mund të jetë anonim me kërkesë. Personat që raportojnë nëpërmjet Externe Meldestellen kanë mbrojtje të identitetit.

Hapat praktikë

1. Përcaktoni nëse ankesa lidhet me një autoritet, punëdhënës, bankë, sigurim, institucion shëndetësor, shkollë apo kompani.
2. Mblidhni dokumentet, vendimet, faturat, e-mailet dhe të dhënat e kontaktit që lidhen me rastin.
3. Kontrolloni nëse çështja është federale apo i përket landit, pasi kompetenca e institucionit mund të ndryshojë.
4. Kontaktoni institucionin përkatës me telefon, e-mail ose përmes formularit të tij dhe përshkruani faktet në mënyrë të qartë.
5. Mbani kopje të ankesës dhe respektoni afatet ligjore. Një ombudsman nuk zëvendëson gjithmonë mjetet formale juridike ose këshillën e një avokati.

Shënim: Ky informacion bazohet në burime publike dhe nuk përbën këshillë juridike. Nëse keni nevojë për këshillim profesional, drejtojuni një avokati ose specialisti përkatës.