Mënyra kushtore në gjermanisht: Konjunktiv II

Mënyra kushtore përdoret kur flasim për diçka joreale, të kushtëzuar, të imagjinuar, të dëshiruar ose të shprehur në mënyrë të sjellshme. Në gjermanisht ajo quhet Konjunktiv II.
Si formohet Konjunktiv II?
Teorikisht, forma e Konjunktiv II formohet nga Präteritum, pra nga koha e shkuar e thjeshtë.
- Foljet e forta: zakonisht marrin Umlaut (a → ä, o → ö, u → ü) dhe mbaresën përkatëse.
- Foljet e përziera: mund të pësojnë ndryshime të ngjashme, ndonjëherë edhe me Umlaut.
- Foljet e dobëta: forma e Konjunktiv II është e njëjtë me formën e Präteritum.
Shembuj
- gehen → ging (Präteritum) → ginge (Konjunktiv II)
- kommen → kam → käme
- fliegen → flog → flöge
- wissen → wusste → wüsste
- machen → machte → machte (e njëjtë si në kohën e shkuar)
Problemi me foljet e dobëta
Foljet e dobëta, si machen, kaufen, lernen dhe arbeiten, kanë të njëjtën formë në Präteritum dhe në Konjunktiv II. Kjo mund të krijojë paqartësi.
- Er machte die Hausaufgaben. – Ai i bëri detyrat e shtëpisë. (e shkuar)
- Er machte die Hausaufgaben. – Ai do t’i bënte detyrat e shtëpisë. (kushtore)
Për këtë arsye, me foljet e dobëta përdoret pothuajse gjithmonë struktura würde + Infinitiv:
- Er würde die Hausaufgaben machen. – Ai do t’i bënte detyrat e shtëpisë.
Foljet e përziera
Te foljet e përziera, si bringen, wissen dhe denken, ekziston teorikisht një formë e veçantë e Konjunktiv II:
- wissen → wusste → wüsste
- bringen → brachte → brächte
Këto forma mund të kuptohen dhe të përdoren. Megjithatë, në gjuhën e folur shpesh përdoret edhe würde + Infinitiv:
- Ich wüsste die Antwort. – Do ta dija përgjigjen. (e saktë)
- Ich würde die Antwort wissen. – Do ta dija përgjigjen. (e zakonshme në të folur)
Veçoria e foljeve të forta
Te foljet e forta, forma e Konjunktiv II dallohet qartë nga Präteritum dhe për këtë arsye është e lehtë të njihet.
- gehen → ginge
- kommen → käme
- fliegen → flöge
Shembuj:
- Ich ginge ins Kino. – Do të shkoja në kinema.
- Er käme gern mit. – Ai do të vinte me dëshirë.
- Wir flögen nach Wien. – Ne do të fluturonim për në Vjenë.
Këto forma janë plotësisht të sakta nga ana gramatikore. Megjithatë, në bisedat e përditshme shpesh përdoret forma würde + Infinitiv:
- Ich würde ins Kino gehen.
- Er würde gern mitkommen.
Teoria dhe përdorimi praktik
- Sipas teorisë: çdo folje ka një formë të vetën të Konjunktiv II, të ndërtuar nga Präteritum.
- Në praktikë:
- me foljet e dobëta përdoret pothuajse gjithmonë würde + Infinitiv;
- me foljet e përziera mund të përdoret forma e veçantë, por shpesh përdoret edhe würde + Infinitiv;
- me foljet e forta ekzistojnë forma të qarta si ginge, käme, flöge, por në gjuhën e folur forma me würde është gjithashtu shumë e zakonshme.
Nëse dini të përdorni würde + Infinitiv, në bisedë do të kuptoheni gjithmonë. Megjithatë, për provime gjuhësore dhe tekste të shkruara ia vlen të njihni edhe format e veçanta të foljeve të forta dhe të përziera.
Shembuj krahasues
gehen – folje e fortë
- Ich ginge nach Hause. – Do të shkoja në shtëpi.
- Ich würde nach Hause gehen. – Do të shkoja në shtëpi. (më e zakonshme në të folur)
wissen – folje e përzier
- Ich wüsste die Antwort. – Do ta dija përgjigjen.
- Ich würde die Antwort wissen. – Do ta dija përgjigjen. (e pranuar dhe e zakonshme në të folur)
machen – folje e dobët
- Ich machte die Hausaufgaben. – Mund të kuptohet si kohë e shkuar ose si formë kushtore, prandaj është e paqartë.
- Ich würde die Hausaufgaben machen. – Do t’i bëja detyrat e shtëpisë.
Përmbledhje
Konjunktiv II në gjermanisht përdoret për situata të kushtëzuara, joreale, të imagjinuara, për dëshira dhe për formulime të sjellshme. Në teori ai ndërtohet nga Präteritum.
- Foljet e forta japin forma të dallueshme, si ginge, käme dhe flöge.
- Foljet e përziera kanë forma si wüsste dhe brächte, por shpesh përdoret edhe forma me würde.
- Te foljet e dobëta Konjunktiv II dhe Präteritum janë identike, ndaj zakonisht përdoret würde + Infinitiv.
Në përdorimin e përditshëm, würde + Infinitiv është një zgjidhje universale. Megjithatë, format e veçanta të foljeve të forta dhe të përziera janë të rëndësishme në gjuhën e shkruar dhe në provimet e gjuhës.
Çfarë të praktikoni?
- Mësoni strukturën würde + Infinitiv dhe përdoreni fillimisht me foljet e dobëta.
- Memorizoni format e shpeshta si ginge, käme, flöge, wüsste dhe brächte.
- Ushtroni çdo formë në fjali të plota, për shembull: Ich würde gern nach Wien fahren.
- Në tekste të shkruara dhe në provime, kushtojini vëmendje formave të veçanta të foljeve të forta dhe të përziera.