Niemiecki tryb przypuszczający (Konjunktiv II)
Trybu przypuszczającego używamy, gdy mówimy o czymś nierealnym, warunkowym, wyobrażonym, pożądanym albo wyrażonym w uprzejmy sposób. W języku niemieckim nazywa się on Konjunktiv II.
Jak tworzy się Konjunktiv II?
Teoretycznie formę Konjunktiv II tworzy się na podstawie czasu Präteritum, czyli prostego czasu przeszłego.
- Czasowniki mocne: często otrzymują Umlaut (a → ä, o → ö, u → ü) oraz odpowiednią końcówkę.
- Czasowniki mieszane: mają podobne zmiany, czasami również Umlaut.
- Czasowniki słabe: mają formę Konjunktiv II identyczną z formą Präteritum.
Przykłady
gehen → ging (Präteritum) → ginge (Konjunktiv II)
kommen → kam → käme
fliegen → flog → flöge
wissen → wusste → wüsste
machen → machte → machte
Problem z czasownikami słabymi
Czasowniki słabe, takie jak machen, kaufen, lernen czy arbeiten, mają w Konjunktiv II dokładnie taką samą formę jak w Präteritum.
- machen → machte
- Er machte die Hausaufgaben. – Odrobił pracę domową. (czas przeszły)
- Er machte die Hausaufgaben. – Odrobiłby pracę domową. (tryb przypuszczający)
Taka forma może być niejednoznaczna. Dlatego w przypadku czasowników słabych prawie zawsze używa się konstrukcji würde + Infinitiv:
- Er würde die Hausaufgaben machen. – Odrobiłby pracę domową.
Czasowniki mieszane
W przypadku czasowników mieszanych, takich jak bringen, wissen i denken, istnieją odrębne formy Konjunktiv II:
- wissen → wusste → wüsste
- bringen → brachte → brächte
Formy te są poprawne i można ich używać. W mowie często spotyka się jednak również konstrukcję würde + Infinitiv:
- Ich wüsste die Antwort. – Znałbym odpowiedź.
- Ich würde die Antwort wissen. – Znałbym odpowiedź. (częste w mowie)
Specyfika czasowników mocnych
W przypadku czasowników mocnych forma Konjunktiv II wyraźnie różni się od Präteritum, dlatego jest łatwiejsza do rozpoznania.
- gehen → ginge
- kommen → käme
- fliegen → flöge
Przykłady:
- Ich ginge ins Kino. – Poszedłbym do kina.
- Er käme gern mit. – Chętnie poszedłby z nami.
- Wir flögen nach Wien. – Polecielibyśmy do Wiednia.
Wszystkie te formy są poprawne gramatycznie, ale w codziennej mowie często używa się także konstrukcji würde + Infinitiv:
- Ich würde ins Kino gehen.
- Er würde gern mitkommen.
Teoria a praktyka
- Według zasad gramatyki: każdy czasownik ma własną formę Konjunktiv II utworzoną od Präteritum.
- W praktyce:
- przy czasownikach słabych używa się prawie zawsze würde + Infinitiv,
- przy czasownikach mieszanych można użyć własnej formy, ale często spotyka się również würde + Infinitiv,
- przy czasownikach mocnych istnieją wyraźne formy, takie jak ginge, käme i flöge, jednak w mowie również często stosuje się formę z würde.
Jeśli znasz konstrukcję würde + Infinitiv, w rozmowie zostaniesz zrozumiany w przypadku każdego czasownika. Na egzaminie językowym oraz w tekstach pisanych warto jednak znać także własne formy czasowników mocnych i mieszanych.
Porównanie przykładów
gehen – czasownik mocny
- Ich ginge nach Hause. – Poszedłbym do domu.
- Ich würde nach Hause gehen. – Poszedłbym do domu. (częstsze w mowie)
wissen – czasownik mieszany
- Ich wüsste die Antwort. – Znałbym odpowiedź.
- Ich würde die Antwort wissen. – Znałbym odpowiedź. (częste w mowie)
machen – czasownik słaby
- Ich machte die Hausaufgaben. – Ta forma jest niejednoznaczna: może oznaczać zarówno przeszłość, jak i tryb przypuszczający.
- Ich würde die Hausaufgaben machen. – Odrobiłbym pracę domową.
Podsumowanie
- Konjunktiv II teoretycznie tworzy się na podstawie Präteritum.
- Czasowniki mocne tworzą wyraźne formy, takie jak ginge, käme i flöge.
- Czasowniki mieszane mają formy takie jak wüsste i brächte, ale często zastępuje się je konstrukcją z würde.
- W przypadku czasowników słabych Konjunktiv II i Präteritum wyglądają tak samo, dlatego najczęściej stosuje się würde + Infinitiv.
W praktyce würde + Infinitiv jest uniwersalną i często używaną konstrukcją. Warto ją znać, a jednocześnie pamiętać o własnych formach czasowników mocnych i mieszanych, które często pojawiają się w piśmie i na egzaminach.
Praktyczne kroki
- Zapamiętaj konstrukcję würde + bezokolicznik, na przykład: Ich würde arbeiten.
- Naucz się najczęstszych form czasowników mocnych: ginge, käme i flöge.
- Ćwicz rozróżnianie Präteritum i Konjunktiv II w zdaniach z czasownikami słabymi.
- W rozmowie używaj würde + Infinitiv, a w tekstach pisanych i na egzaminach zwracaj uwagę także na własne formy Konjunktiv II.