Prawa osób małoletnich w Austrii: wychodzenie, alkohol, tytoń i podróże bez rodziców

Jeśli wychowujesz nastolatka w Austrii, prędzej czy później pojawiają się pytania: jak długo może przebywać wieczorem poza domem, od kiedy może pić piwo oraz czy może samodzielnie podróżować lub nocować w hotelu. Odpowiedź często zależy od kraju związkowego, w którym młoda osoba aktualnie przebywa.

Najważniejsze informacje:

• Ochrona młodzieży (Jugendschutz) należy do kompetencji krajów związkowych. Obowiązują przepisy miejsca, w którym młoda osoba właśnie przebywa.
• Na początku 2019 roku kraje związkowe ujednoliciły w dużej mierze zasady dotyczące wychodzenia, alkoholu i tytoniu.
• Przed ukończeniem 16 lat alkohol jest całkowicie zakazany. Między 16. a 18. rokiem życia zakazane są napoje zawierające alkohol wysokoprocentowy (gebrannter Alkohol) oraz alkopopy.
• Tytoń, e-papierosy, szisza i saszetki nikotynowe są zakazane osobom poniżej 18 lat.
• Od 16. roku życia godziny wychodzenia są w większości krajów związkowych nieograniczone, ale zgoda rodziców nadal jest konieczna.

Dlaczego przepisy różnią się między krajami związkowymi?

Austria nie ma jednolitej federalnej ustawy o ochronie młodzieży. Każdy kraj związkowy posiada własną ustawę, określaną jako Jugendgesetz lub Jugendschutzgesetz. Decydujące znaczenie ma nie miejsce zamieszkania, lecz miejsce, w którym dziecko znajduje się w danym momencie. Nastolatek mieszkający w Wiedniu, który przebywa w Tyrolu, podlega więc przepisom tyrolskim.

Godziny wychodzenia: jak długo dziecko może być poza domem?

Godziny wskazane w przepisach (Ausgehzeiten) są limitami orientacyjnymi, a nie prawem do przebywania poza domem przez cały ten czas. Rodzice mogą ustalić wcześniejszy powrót, a ich zgoda jest zawsze wymagana.

• Wiedeń, Dolna Austria, Burgenland, Karyntia, Styria i Vorarlberg: osoby poniżej 14 lat mogą przebywać poza domem od 5:00 do 23:00; osoby w wieku od 14 do 16 lat od 5:00 do 1:00; od 16 lat brak ustawowego ograniczenia.
• Górna Austria: osoby poniżej 14 lat od 5:00 do 22:00; osoby w wieku od 14 do 16 lat od 5:00 do 24:00; od 16 lat brak ustawowego ograniczenia.
• Tyrol, w miejscach publicznych: osoby poniżej 14 lat od 5:00 do 23:00; osoby w wieku od 14 do 16 lat od 5:00 do 1:00; od 16 lat brak ustawowego ograniczenia.
• Salzburg: osoby poniżej 12 lat od 5:00 do 21:00; osoby w wieku od 12 do 14 lat od 5:00 do 23:00; osoby w wieku od 14 do 16 lat od 5:00 do 1:00; od 16 lat brak ustawowego ograniczenia.

Ważne wyjątki

• W Wiedniu, Dolnej Austrii i Burgenlandzie limit można przekroczyć w obecności osoby towarzyszącej albo z uzasadnionego powodu, na przykład podczas powrotu do domu.
• W Salzburgu osoby poniżej 16 lat mogą przebywać w lokalu gastronomicznym (Lokal) tylko pod nadzorem osoby dorosłej.
• W Górnej Austrii osoba pozostająca pod opieką dorosłego wyznaczonego przez rodziców powinna co do zasady posiadać pisemną zgodę rodziców.
• W Styrii ograniczenie godzinowe nie obowiązuje na obszarze, który można nadzorować z mieszkania rodziców. Nie dotyczy również osoby, która musi rozpocząć pracę lub szkolenie przed 5:00, na przykład ucznia piekarstwa.

Warto, aby młoda osoba zawsze miała przy sobie dokument ze zdjęciem (Lichtbildausweis), aby móc potwierdzić swój wiek.

Alkohol: od kiedy i jaki jest dozwolony?

Podstawowa zasada jest jednolita: przed ukończeniem 16 lat zabronione są zakup, posiadanie i spożywanie alkoholu. Między 16. a 18. rokiem życia dozwolone są piwo i wino, natomiast zakazane pozostają napoje wysokoprocentowe, napoje mieszane oraz alkopopy.

• Wiedeń, Dolna Austria i Burgenland: zakaz dotyczy miejsc publicznych, a w Wiedniu również imprez publicznych.
• Karyntia: po ukończeniu 16 lat można pić tylko tak długo, jak długo poziom alkoholu we krwi pozostaje poniżej 0,5 promila.
• Salzburg: nie wolno doprowadzić do widocznego upojenia alkoholowego.
• Styria: zakazane jest spożywanie alkoholu w ilości prowadzącej do istotnego upośledzenia fizycznego lub psychicznego.
• W kilku krajach związkowych zakaz obejmuje również alkohol w proszku (Trockenalkohol).

Zakaz dotyczy także dorosłych: nie wolno sprzedawać, przekazywać ani oferować młodzieży napojów, których nie może ona legalnie posiadać lub spożywać.

Tytoń, e-papierosy, szisza i saszetki nikotynowe

Osoby poniżej 18 lat nie mogą posiadać ani używać wyrobów tytoniowych, e-papierosów, sziszy (Shisha), e-sziszy ani ich wkładów we wszystkich krajach związkowych. Zakaz obejmuje również beztytoniowe saszetki nikotynowe (Nikotinbeutel). W Wiedniu spożywanie alkoholu i używanie wyrobów tytoniowych jest dodatkowo zabronione w szkołach.

Do jakich miejsc nastolatek nie może wejść?

Osoby małoletnie zasadniczo nie mogą przebywać w nocnych klubach, barach ani pomieszczeniach wykorzystywanych do prostytucji.

• W większości krajów związkowych osoby poniżej 18 lat nie mogą wchodzić do punktów bukmacherskich (Wettbüro), salonów gier ani lokali sprzedających wyłącznie wysokoprocentowy alkohol (Branntweinschenke).
• W niektórych krajach związkowych dla salonów gier obowiązuje granica 14 lat, między innymi w Dolnej Austrii i Wiedniu.
• W Styrii ograniczenie dotyczące automatów rozrywkowych wynosi 15 lat.

Podróżowanie i nocleg bez rodziców

Jeśli młoda osoba podróżuje sama, powinna mieć przy sobie pisemną zgodę rodziców (Einverständniserklärung). Dokument powinien zawierać imię i nazwisko rodzica, adres, numer telefonu, podpis oraz informację, że rodzic wie o podróży, w tym o miejscu i okresie wyjazdu. Dla bezpieczeństwa warto dołączyć kopię paszportu rodzica.

Samodzielny nocleg w hotelu lub na kempingu

• Burgenland: od 16. roku życia.
• Salzburg i Tyrol: przed ukończeniem 16 lat tylko pod opieką osoby nadzorującej; między 14. a 16. rokiem życia możliwe są wyjątki pod określonymi warunkami.
• Styria: od 16. roku życia, za zgodą rodziców.
• Dolna Austria: niezależnie od wieku, za zgodą rodziców.
• Karyntia i Górna Austria: brak szczególnej regulacji, ale wymagana jest zgoda rodziców.
• Wiedeń i Vorarlberg: brak wyraźnego przepisu w tej kwestii.

Co grozi za naruszenie przepisów?

Policja lub osoby kontrolujące przestrzeganie ochrony młodzieży mogą nałożyć mandat na miejscu (Organstrafverfügung).

W Styrii spożywanie alkoholu przez osobę poniżej 16 lat może skutkować mandatem w wysokości 30 euro, przekroczenie godziny wychodzenia o najwyżej godzinę mandatem 20 euro, a brak dokumentu potwierdzającego wiek mandatem 20 euro. W tym kraju związkowym maksymalna kara może wynieść 300 euro. Zamiast niej można zarządzić poradnictwo albo maksymalnie 36 godzin pracy społecznej.

Odpowiedzialność karna rozpoczyna się od 14. roku życia. Osoby poniżej 14 lat nie podlegają odpowiedzialności karnej ze względu na wiek.

Najczęściej zadawane pytania

Czy nastolatek może zawsze wykorzystać cały ustawowy czas wychodzenia?

Nie. Ustawowe godziny są limitami orientacyjnymi. Rodzice mogą ustalić wcześniejszy powrót, a ich zgoda jest zawsze potrzebna.

Czy osoba, która ma 16 lat, może pić piwo w Austrii?

Tak, od 16. roku życia dozwolone są piwo i wino. Wysokoprocentowy alkohol i alkopopy są zakazane do ukończenia 18 lat. W niektórych krajach związkowych ograniczony jest również stopień upojenia.

Przepisy którego kraju związkowego obowiązują podczas wakacji?

Zawsze przepisy kraju związkowego, w którym młoda osoba aktualnie przebywa, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Czy saszetki nikotynowe są zakazane przed ukończeniem 18 lat?

Tak. Beztytoniowe saszetki nikotynowe są we wszystkich krajach związkowych zaliczane do produktów zakazanych osobom poniżej 18 lat.

Praktyczne kroki przed wyjściem lub wyjazdem

1. Sprawdź przepisy kraju związkowego, w którym młoda osoba będzie przebywać.
2. Ustal z rodzicami rzeczywistą godzinę powrotu, pamiętając, że ustawowy limit nie jest automatycznym prawem do pozostania poza domem.
3. Przygotuj dokument ze zdjęciem (Lichtbildausweis).
4. W przypadku samodzielnej podróży sporządź zgodę rodziców (Einverständniserklärung) i dołącz dane kontaktowe oraz informacje o wyjeździe.
5. Przed rezerwacją noclegu sprawdź wymagania hotelu, kempingu i właściwego kraju związkowego.
6. Jeśli potrzebujesz wiążącej porady, skonsultuj się z prawnikiem lub innym właściwym specjalistą. Informacje o przepisach są dostępne również na stronie oesterreich.gv.at.