Права на малолетниците во Австрија: излегување, алкохол, пушење и патување без родители

Ако одгледувате тинејџер во Австрија, често се поставуваат прашања: до кога смее да биде надвор, од која возраст смее да пие пиво и дали може сам да престојува во хотел. Одговорот во голема мера зависи од покраината во која младото лице моментално се наоѓа.

Зошто правилата се разликуваат по покраини?

Во Австрија нема единствен федерален закон за заштита на младите. Секоја покраина има свој закон – Jugendgesetz или Jugendschutzgesetz. Одлучувачко е местото каде што детето моментално престојува, а не местото на живеење. На пример, тинејџер од Виена во Тирол мора да ги почитува правилата на Тирол.

Покраините на почетокот на 2019 година во голема мера ги усогласиле правилата за излегување, алкохол и пушење.

До кога смее малолетникот да биде надвор?

Времињата наведени во законите (Ausgehzeiten) се законски рамки, а не автоматско право да се остане надвор до наведениот час. Родителите можат да одредат пократко време, а родителската согласност е секогаш потребна.

• Виена, Долна Австрија, Бургенланд, Корушка, Штаерска и Форарлберг: под 14 години од 5 до 23 часот; од 14 до под 16 години од 5 до 1 часот; од 16 години без временско ограничување.
• Горна Австрија: под 14 години од 5 до 22 часот; од 14 до под 16 години од 5 до 24 часот; од 16 години без временско ограничување.
• Тирол, на јавни места: под 14 години од 5 до 23 часот; од 14 до под 16 години од 5 до 1 часот; од 16 години без временско ограничување.
• Салцбург: под 12 години од 5 до 21 часот; од 12 до под 14 години од 5 до 23 часот; од 14 до под 16 години од 5 до 1 часот; од 16 години без временско ограничување.

Важни исклучоци

• Во Виена, Долна Австрија и Бургенланд временското ограничување може да се надмине со придружба или поради оправдана причина, на пример враќање дома.
• Во Салцбург, лица под 16 години смеат да престојуваат во угостителски објект (Lokal) само со лице кое ги надгледува.
• Во Горна Австрија, кога детето е доверено на друг возрасен, по правило треба да има писмена согласност од родителите.
• Во Штаерска ограничувањето не важи за подрачје што може да се надгледува од домот на родителите, ниту за лице кое мора да оди на работа или обука пред 5 часот, на пример чирак-пекар.

Препорачливо е младото лице секогаш да носи документ со фотографија (Lichtbildausweis) за да може да ја докаже возраста.

Алкохол: од која возраст и што е дозволено?

Основното правило е исто: под 16 години се забранети купувањето, поседувањето и консумирањето алкохол. Од 16 до 18 години се дозволени пиво и вино, но не и жестоки пијалаци, мешани пијалаци што содржат жесток алкохол или Alkopops.

• Виена, Долна Австрија и Бургенланд: забраната се однесува на јавноста; во Виена важи и за јавни настани.
• Корушка: и по наполнети 16 години алкохол е дозволен само додека нивото на алкохол во крвта е под 0,5 промили.
• Салцбург: не смее да се пие до очигледна опиеност.
• Штаерска: не смее да се пие до степен што предизвикува значително телесно или психичко влијание.
• Во повеќе покраини забраната се однесува и на алкохол во прав (Trockenalkohol).

Правилата важат и за возрасните: на младите не смеат да им продаваат, да им даваат или да им нудат пијалаци што се забранети за нивната возраст.

Тутун, е-цигари и никотински кесички

Под 18 години во сите покраини се забранети тутунските производи, е-цигарите, наргилетo (Shisha), е-шиша и нивните течности или полнења. Истото важи и за никотинските кесички без тутун (Nikotinbeutel). Во училиштата во Виена се забранети и консумирањето алкохол и тутунски производи.

На кои места не смее да влегува тинејџер?

На малолетници генерално не им е дозволен престој во ноќни локали, барови и простории што се користат за проституција. Во повеќето покраини, лица под 18 години не смеат да влегуваат во обложувалници (Wettbüro), играчници и локали што продаваат исклучиво жестоки пијалаци (Branntweinschenke).

Некои покраини имаат пониска граница за играчници: на пример, Долна Австрија и Виена применуваат граница од 14 години, а Штаерска има граница од 15 години за забавни автомати.

Патување и сместување без родители

Кога младото лице патува само, треба да носи родителска изјава за согласност (Einverständniserklärung). Во неа треба да стојат името, адресата, телефонскиот број и потписот на родителот, како и потврда дека родителот знае за патувањето, местото и периодот. За поголема сигурност може да се понесе и копија од пасошот на родителот.

Самостоен престој во хотел или камп

• Бургенланд: самостоен престој од 16 години.
• Салцбург и Тирол: под 16 години само со лице што врши надзор; од 14 до 16 години може да има исклучоци под одредени услови.
• Штаерска: од 16 години со родителска дозвола.
• Долна Австрија: без оглед на возраста, со родителска согласност.
• Корушка и Горна Австрија: нема посебно правило, но е потребна родителска согласност.
• Виена и Форарлберг: нема изречна одредба.

Што се случува при прекршување?

Полицијата или службениците за заштита на младите можат да издадат казна на лице место (Organstrafverfügung).

Во Штаерска, консумирањето алкохол под 16 години се казнува со 30 евра, надминувањето на времето за излегување до еден час со 20 евра, а немањето доказ за возраста со 20 евра. Таму вкупната казна може да достигне најмногу 300 евра. Наместо казна може да се одреди советување или најмногу 36 часа општокорисна работа.

Кривично-правната одговорност започнува од 14 години. Под 14 години детето е на возраст на која кривичната одговорност е исклучена.

Често поставувани прашања

Може ли тинејџерот да го искористи целото законско време за излегување?

Не автоматски. Законските часови се рамки, родителите можат да одредат пократко време, а нивната согласност е секогаш потребна.

Може ли 16-годишник да пие пиво во Австрија?

Да. Од 16 години се дозволени пиво и вино, но жесток алкохол и Alkopops се забранети до 18 години. Во некои покраини е ограничен и степенот на опиеност.

Чии правила важат за време на одмор?

Секогаш важат правилата на покраината во која младото лице моментално престојува, без оглед на местото на живеење.

Дали никотинските кесички се забранети под 18 години?

Да. Во сите покраини никотинските кесички без тутун се меѓу производите забранети за лица под 18 години.

Практични чекори пред излегување или патување

1. Проверете во која покраина ќе престојува младото лице и применете ги нејзините правила.
2. Договорете пократко време за враќање, доколку тоа го бараат родителите.
3. Обезбедете Lichtbildausweis за докажување на возраста.
4. За самостојно патување подгответе потпишана Einverständniserklärung со контактите на родителот, местото и периодот на патувањето.
5. Пред резервација проверете ги условите на хотелот или кампот и понесете ја родителската согласност.
6. Не давајте на малолетник забранет алкохол или никотински производи и информирајте го за местата на кои не смее да влегува.

Овој текст е информативен и не претставува правен совет. За конкретен случај проверете ги актуелните правила кај надлежната покраина или побарајте совет од правен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at