Czas Präteritum i Perfekt czasowników mocnych – część 3

Trzecia grupa czasowników mocnych obejmuje wiele słów często używanych w codziennym niemieckim. W ich odmianie można zauważyć zmianę samogłoski w temacie, dlatego formy Präteritum i Perfekt różnią się od bezokolicznika.

Czasowniki mocne – część 3

• messen – maß – hat gemessen – mierzyć
• waschen – wusch – hat gewaschen – myć
• sehen – sah – hat gesehen – oglądać, widzieć
• lesen – las – hat gelesen – czytać
• gießen – goss – hat gegossen – podlewać
• fliegen – flog – ist geflogen – latać
• helfen – half – hat geholfen – pomagać
• gelingen – gelang – ist gelungen – udać się
• backen – backte – hat gebacken – piec
• (sich) treffen – traf (sich) – hat sich getroffen – spotykać się
• finden – fand – hat gefunden – znajdować
• tun – tat – hat getan – robić, czynić
• gefallen – gefiel – hat gefallen – podobać się
• geschehen – geschah – ist geschehen – wydarzyć się
• schwimmen – schwamm – ist geschwommen – pływać
• fahren – fuhr – ist/hat gefahren – podróżować, prowadzić
• sitzen – saß – hat gesessen – siedzieć
• nehmen – nahm – hat genommen – brać

Ważne uwagi

1. Czasowniki wyrażające ruch lub zmianę stanu otrzymują w Perfekt czasownik posiłkowy sein.
   • fliegen → ist geflogen
   • gelingen → ist gelungen
   • schwimmen → ist geschwommen
   • fahren → ist gefahren w znaczeniu „podróżować”, ale hat gefahren w znaczeniu „prowadzić”
2. W przypadku pozostałych czasowników w Perfekt używamy haben.
   • lesen → hat gelesen
   • helfen → hat geholfen
3. Szczególnie często w codziennej komunikacji pojawiają się czasowniki sehen, lesen, finden, nehmen i tun.
4. tun i machen mają podobne znaczenie, ale tun jest często używany w bardziej formalnych wyrażeniach lub w stałych zwrotach.
   • Ich habe alles getan. – Zrobiłem/Zrobiłam wszystko.

Przykładowe zdania

• messen: Der Arzt maß meinen Blutdruck. – Lekarz zmierzył moje ciśnienie.
• waschen: Ich habe gestern das Auto gewaschen. – Wczoraj umyłem/umyłam samochód.
• sehen: Wir haben einen schönen Film gesehen. – Obejrzeliśmy piękny film.
• lesen: Sie las ein interessantes Buch. – Ona czytała interesującą książkę.
• gießen: Ich habe die Blumen gegossen. – Podlałem/Podlałam kwiaty.
• fliegen: Wir sind nach Wien geflogen. – Polecieliśmy do Wiednia.
• helfen: Er hat mir bei den Hausaufgaben geholfen. – Pomógł mi przy zadaniu domowym.
• gelingen: Es ist mir gelungen, das Problem zu lösen. – Udało mi się rozwiązać problem.
• backen: Meine Mutter hat einen Kuchen gebacken. – Moja mama upiekła ciasto.
• sich treffen: Wir haben uns im Café getroffen. – Spotkaliśmy się w kawiarni.
• finden: Ich fand den Schlüssel im Garten. – Znalazłem/Znalazłam klucz w ogrodzie.
• tun: Er tat so, als ob er nichts wüsste. – Udawał, jakby nic nie wiedział.
• gefallen: Das Buch hat mir sehr gefallen. – Ta książka bardzo mi się podobała.
• geschehen: Es geschah vor drei Jahren. – To wydarzyło się trzy lata temu.
• schwimmen: Wir sind im See geschwommen. – Pływaliśmy w jeziorze.
• fahren: Ich bin nach Berlin gefahren. – Pojechałem/Pojechałam do Berlina.
• sitzen: Er saß den ganzen Tag im Büro. – Siedział cały dzień w biurze.
• nehmen: Ich habe die Medikamente genommen. – Wziąłem/Wzięłam lekarstwa.

Podsumowanie

Trzecia grupa czasowników mocnych zawiera wiele ważnych słów używanych na co dzień. Niektóre wyrażają ruch, na przykład fahren, fliegen i schwimmen, a inne opisują podstawowe czynności, takie jak sehen, lesen, nehmen, finden i tun. Ich formy w Präteritum i Perfekt są nieregularne, dlatego warto uczyć się ich razem z bezokolicznikiem.

Praktyczne kroki

1. Zapisz każdy czasownik w trzech formach: Infinitiv, Präteritum i Perfekt.
2. Zaznacz czasowniki, które w Perfekt łączą się z sein, zwłaszcza te wyrażające ruch lub zmianę stanu.
3. Ułóż własne zdania z czasownikami sehen, lesen, finden, nehmen i tun.
4. Powtarzaj formy na głos i ćwicz je w krótkich zdaniach dotyczących codziennych sytuacji.