Präteritum и Perfekt на силните глаголи (2. дел)

Особеност на силните глаголи (starke Verben) е тоа што во минатите времиња, Präteritum и Perfekt, им се менува основата. Кај нив нема наставка -te, како кај слабите глаголи, па затоа овие форми треба посебно да се научат.
Во оваа лекција ќе разгледаме уште една важна група глаголи што често се користат во секојдневниот германски јазик.
Силни глаголи – 2. дел
- heißen – Präteritum: hieß – Perfekt: hat geheißen – се вика, именува
- tragen (ä) – Präteritum: trug – Perfekt: hat getragen – носи
- trinken – Präteritum: trank – Perfekt: hat getrunken – пие
- schreiben – Präteritum: schrieb – Perfekt: hat geschrieben – пишува
- kommen – Präteritum: kam – Perfekt: ist gekommen – доаѓа
- bekommen – Präteritum: bekam – Perfekt: hat bekommen – добива
- bitten – Präteritum: bat – Perfekt: hat gebeten – моли, бара
- anfangen (ä) – Präteritum: fing an – Perfekt: hat angefangen – започнува
- beginnen – Präteritum: begann – Perfekt: hat begonnen – започнува
- sein – Präteritum: war – Perfekt: ist gewesen – е, биде
- werden (wird) – Präteritum: wurde – Perfekt: ist geworden – станува
- hängen – Präteritum: hing – Perfekt: hat gehangen – виси
- bleiben – Präteritum: blieb – Perfekt: ist geblieben – останува
- halten (ä) – Präteritum: hielt – Perfekt: hat gehalten – запира, држи
- sterben (i) – Präteritum: starb – Perfekt: ist gestorben – умира
- einladen (ä) – Präteritum: lud ein – Perfekt: hat eingeladen – поканува
- anbieten – Präteritum: bot an – Perfekt: hat angeboten – нуди
- behalten (ä) – Präteritum: behielt – Perfekt: hat behalten – задржува
- erfahren – Präteritum: erfuhr – Perfekt: hat erfahren – дознава, се информира
- gehen – Präteritum: ging – Perfekt: ist gegangen – оди
Важни забелешки
- Глаголите што изразуваат движење или промена на состојба, како kommen, gehen, bleiben и sterben, во Perfekt се употребуваат со помошниот глагол sein.
- Ich bin nach Hause gekommen. – Дојдов дома.
- Mein Opa ist vor zehn Jahren gestorben. – Дедо ми почина пред десет години.
- Останатите силни глаголи во Perfekt го користат помошниот глагол haben.
- Ich habe einen Brief geschrieben. – Напишав писмо.
- Er hat einen Kaffee getrunken. – Тој се напи кафе.
- sein и werden се меѓу најважните помошни глаголи.
- sein → war, ist gewesen
- werden → wurde, ist geworden
- Глаголите како anfangen и einladen се разделни глаголи. Затоа во нивната Perfekt форма префиксот ge се поставува по глаголскиот префикс:
- anfangen → angefangen
- einladen → eingeladen
Примерни реченици
- heißen: Ich hieß früher anders. – Порано се викав поинаку.
- tragen: Sie trug einen roten Mantel. – Таа носеше црвен капут.
- trinken: Wir haben Wein getrunken. – Пиевме вино.
- schreiben: Er schrieb mir gestern einen Brief. – Тој вчера ми напиша писмо.
- kommen: Meine Freunde sind spät gekommen. – Моите пријатели дојдоа доцна.
- bekommen: Ich habe ein Geschenk bekommen. – Добив подарок.
- bitten: Er bat mich um Hilfe. – Тој побара помош од мене.
- anfangen: Wir haben um acht Uhr angefangen. – Почнавме во осум часот.
- beginnen: Der Film begann sehr spät. – Филмот започна многу доцна.
- sein: Früher war ich in Berlin. – Порано бев во Берлин.
- werden: Er wurde Arzt. – Тој стана лекар.
- hängen: Das Bild hing an der Wand. – Сликата висеше на ѕидот.
- bleiben: Ich bin zu Hause geblieben. – Останав дома.
- halten: Der Bus hielt an der Haltestelle. – Автобусот застана на постојката.
- sterben: Er ist im Krankenhaus gestorben. – Тој почина во болница.
- einladen: Ich habe meine Freunde eingeladen. – Ги поканив моите пријатели.
- anbieten: Er bot mir einen Platz an. – Тој ми понуди место.
- behalten: Ich habe das Buch behalten. – Ја задржав книгата.
- erfahren: Ich habe die Wahrheit erfahren. – Ја дознав вистината.
- gehen: Wir gingen nach Hause. – Отидовме дома.
Заклучок
Во оваа група има многу чести силни глаголи, како sein, werden, gehen и bleiben, кои се користат речиси во секоја реченица. Главната тешкотија е тоа што нивните форми во Präteritum и Perfekt треба посебно да се научат, бидејќи основата се менува и нема едно општо правило.
Практични чекори
- Научете ги трите форми на секој глагол: Infinitiv, Präteritum и Perfekt.
- Запомнете кои глаголи во Perfekt се употребуваат со sein, а кои со haben.
- Вежбајте ги глаголите во кратки реченици и обрнете внимание на разделните глаголи, како anfangen и einladen.