Güçlü Fiillerin Präteritum ve Perfekt Çekimleri (2. bölüm)

Almancadaki güçlü fiillerin (starke Verben) özelliği, geçmiş zaman biçimlerinde, yani Präteritum ve Perfekt kullanılırken fiil kökünün değişmesidir. Zayıf fiillerdeki -te geçmiş zaman ekinin aksine, güçlü fiillerin bu biçimleri ayrı ayrı öğrenilmelidir.

Bu derste günlük Almancada sık kullanılan başka güçlü fiil gruplarını ele alıyoruz.

Güçlü fiiller (2. bölüm)

• heißen – hieß – hat geheißen: adı olmak, denmek
• tragen (ä) – trug – hat getragen: taşımak, giymek
• trinken – trank – hat getrunken: içmek
• schreiben – schrieb – hat geschrieben: yazmak
• kommen – kam – ist gekommen: gelmek
• bekommen – bekam – hat bekommen: almak
• bitten – bat – hat gebeten: rica etmek, istemek
• anfangen (ä) – fing an – hat angefangen: başlamak
• beginnen – begann – hat begonnen: başlamak
• sein – war – ist gewesen: olmak
• werden (wird) – wurde – ist geworden: olmak, hâline gelmek
• hängen – hing – hat gehangen: asılı durmak
• bleiben – blieb – ist geblieben: kalmak
• halten (ä) – hielt – hat gehalten: durmak, tutmak
• sterben (i) – starb – ist gestorben: ölmek
• einladen (ä) – lud ein – hat eingeladen: davet etmek
• anbieten – bot an – hat angeboten: ikram etmek, teklif etmek
• behalten (ä) – behielt – hat behalten: saklamak, elinde tutmak
• erfahren – erfuhr – hat erfahren: öğrenmek, haberdar olmak
• gehen – ging – ist gegangen: gitmek

Önemli notlar

1. Hareket veya durum değişikliği ifade eden fiiller, örneğin kommen, gehen, bleiben ve sterben, Perfekt zamanda sein yardımcı fiiliyle kullanılır.
   • Ich bin nach Hause gekommen. – Eve geldim.
   • Mein Opa ist vor zehn Jahren gestorben. – Dedem on yıl önce öldü.
2. Diğer güçlü fiiller Perfekt zamanda haben yardımcı fiilini alır.
   • Ich habe einen Brief geschrieben. – Bir mektup yazdım.
   • Er hat einen Kaffee getrunken. – Bir kahve içti.
3. sein ve werden en önemli yardımcı fiiller arasındadır.
   • sein → war, ist gewesen
   • werden → wurde, ist geworden
4. anfangen ve einladen gibi fiiller ayrılabilen fiillerdir. Bu nedenle Perfekt biçiminde ge ön eki fiil kökünden önce, ayrılan fiil ekinden sonra gelir.
   • anfangen → angefangen
   • einladen → eingeladen

Örnek cümleler

• heißen: Ich hieß früher anders. – Eskiden adım farklıydı.
• tragen: Sie trug einen roten Mantel. – Kırmızı bir palto giyiyordu.
• trinken: Wir haben Wein getrunken. – Şarap içtik.
• schreiben: Er schrieb mir gestern einen Brief. – Dün bana bir mektup yazdı.
• kommen: Meine Freunde sind spät gekommen. – Arkadaşlarım geç geldi.
• bekommen: Ich habe ein Geschenk bekommen. – Bir hediye aldım.
• bitten: Er bat mich um Hilfe. – Benden yardım istedi.
• anfangen: Wir haben um acht Uhr angefangen. – Saat sekizde başladık.
• beginnen: Der Film begann sehr spät. – Film çok geç başladı.
• sein: Früher war ich in Berlin. – Eskiden Berlin'deydim.
• werden: Er wurde Arzt. – Doktor oldu.
• hängen: Das Bild hing an der Wand. – Tablo duvarda asılıydı.
• bleiben: Ich bin zu Hause geblieben. – Evde kaldım.
• halten: Der Bus hielt an der Haltestelle. – Otobüs durakta durdu.
• sterben: Er ist im Krankenhaus gestorben. – Hastanede öldü.
• einladen: Ich habe meine Freunde eingeladen. – Arkadaşlarımı davet ettim.
• anbieten: Er bot mir einen Platz an. – Bana bir yer teklif etti.
• behalten: Ich habe das Buch behalten. – Kitabı sakladım.
• erfahren: Ich habe die Wahrheit erfahren. – Gerçeği öğrendim.
• gehen: Wir gingen nach Hause. – Eve gittik.

Özet

Bu grupta sein, werden, gehen ve bleiben gibi günlük Almancada çok sık kullanılan güçlü fiiller bulunur. En önemli zorluk, fiil kökü değiştiği ve genel bir kural olmadığı için Präteritum ve Perfekt biçimlerinin ayrı ayrı öğrenilmesidir. Perfekt kullanırken hareket veya durum değişikliği ifade eden fiillerin sein, diğer fiillerin ise haben ile kullanıldığına dikkat edin.

Pratik çalışma adımları

1. Her fiilin Infinitiv, Präteritum ve Perfekt biçimini birlikte ezberleyin.
2. Hareket veya durum değişikliği ifade eden fiillerde yardımcı fiilin sein mi, diğer fiillerde haben mi olduğunu kontrol edin.
3. anfangen ve einladen gibi ayrılabilen fiillerde ge ekinin yerini özellikle tekrar edin.
4. Her fiille en az bir örnek cümle kurarak farklı geçmiş zaman biçimlerini kullanın.