Mutterschutz در اتریش: حمایت از کارکنان باردار و شیرده در سال ۲۰۲۶

اگر در اتریش کار می‌کنید و باردار هستید، قانون حمایت از مادران یا Mutterschutzgesetz (MSchG) در بخش‌های مختلف از شما حمایت می‌کند. این قانون دوره‌هایی را تعیین می‌کند که در آن کار کردن ممنوع است و همچنین انجام برخی کارها را برای کارکنان باردار و شیرده ممنوع می‌داند. این مقاله مروری کلی بر مقررات قابل اجرا در سال ۲۰۲۶ است.

خلاصه مهم‌ترین مقررات

• از ۸ هفته پیش از زایمان و معمولاً تا دست‌کم ۸ هفته پس از آن، کار کردن ممنوع است؛ حتی اگر خودتان بخواهید کار کنید.
• پس از زایمان زودرس، زایمان چندقلویی یا سزارین، دوره حفاظتی پس از زایمان دست‌کم ۱۲ هفته است.
• در دوران بارداری، کار شبانه بین ساعت ۲۰ تا ۶، کار در یکشنبه و تعطیلات رسمی و اضافه‌کاری اصولاً ممنوع است.
• ساعات کار نباید از ۹ ساعت در روز و ۴۰ ساعت در هفته بیشتر شود.
• در دوران شیردهی، در صورت درخواست، زمان شیردهیِ باحقوق تعلق می‌گیرد.

Mutterschutz چیست و شامل چه کسانی می‌شود؟

Mutterschutz به حمایت‌های شغلی از کارکنان باردار، تازه‌زایمان‌کرده و شیرده گفته می‌شود. این مقررات در درجه نخست کارفرما را موظف می‌کند ممنوعیت‌های اشتغال یا Beschäftigungsverbote را رعایت کند.

کارفرما باید در هر محل کاری که زنان در آن مشغول هستند، خطرهای احتمالی برای کارکنان باردار و شیرده را از قبل بررسی کند. این ارزیابی خطر محل کار، یعنی Arbeitsplatzevaluierung، فقط پس از اعلام بارداری الزامی نیست. اگر خطری شناسایی شود، کارفرما باید اقدام کند: ابزار یا روش کاری دیگری به کار گیرد، فرد را به محل یا وظیفه دیگری منتقل کند و در نهایت، با هزینه خود، او را از کار معاف کند.

دوره حفاظتی چه زمانی آغاز می‌شود و چقدر طول می‌کشد؟

ممنوعیت مطلق کار در اطراف زمان زایمان، Schutzfrist نام دارد. در این دوره حتی با رضایت یا درخواست خودتان نیز اجازه کار ندارید.

• پیش از زایمان: ۸ هفته، از تاریخی که در گواهی پزشکی به‌عنوان زمان مورد انتظار زایمان درج شده است.
• پس از زایمان در حالت معمول: ۸ هفته.
• پس از زایمان زودرس، زایمان چندقلویی یا سزارین: دست‌کم ۱۲ هفته.
• اگر دوره پیش از زایمان کوتاه‌تر شود: دوره پس از زایمان به اندازه زمان ازدست‌رفته تمدید می‌شود، اما حداکثر تا ۱۶ هفته.

هشت هفته پیش از زایمان بر اساس تاریخ مورد انتظار درج‌شده در گواهی پزشکی محاسبه می‌شود. اگر نوزاد زودتر یا دیرتر متولد شود، این دوره به همان میزان کوتاه‌تر یا طولانی‌تر خواهد شد.

در صورت تولد مرده، یعنی نبود علائم حیات و وزن تولد دست‌کم ۵۰۰ گرم، دوره حفاظتی مانند تولد زنده است و بین ۸ تا ۱۶ هفته خواهد بود.

در طول دوره حفاظتی، اصولاً Wochengeld، یعنی کمک‌هزینه زایمان، پرداخت می‌شود. اگر پس از پایان دوره حفاظتی همچنان قادر به کار نباشید، باید موضوع را فوراً اطلاع دهید؛ در این حالت کارفرما پرداخت دستمزد را طبق Entgeltfortzahlung ادامه می‌دهد.

«Mutterschutz زودهنگام» چیست؟

اگر پزشک متخصص تأیید کند که ادامه کار به دلایل پزشکی سلامت یا زندگی شما یا نوزاد را به خطر می‌اندازد، ممنوعیت کار می‌تواند پیش از آغاز دوره ۸ هفته‌ای شروع شود. این وضعیت individuelles Beschäftigungsverbot نام دارد و در زبان روزمره با عنوان vorzeitiger Mutterschutz یا frühzeitiger Mutterschutz شناخته می‌شود. گواهی پزشکی باید به کارفرما ارائه شود.

انجام چه کارهایی ممنوع است؟

از آغاز بارداری، انجام کارهای زیر، از جمله، ممنوع است:

• بلند کردن و حمل بارهای سنگین؛
• کارهایی که عمدتاً در حالت ایستاده انجام می‌شوند؛
• کار در معرض مواد زیان‌آور، پرتوها، گرما، سرما یا رطوبت؛
• کارهای قطعه‌کاری، کار روی نوار نقاله یا کار با سرعت از پیش تعیین‌شده؛
• کار روی وسایل نقلیه یا تجهیزات حمل‌ونقل؛
• کار مداوم در حالت نشسته، بدون امکان استراحت‌های کوتاه؛
• کارهایی که خطر ویژه تصادف یا حادثه دارند.

اگر سیگار نمی‌کشید، کارفرما نباید شما را در محلی به کار بگمارد که در معرض دود دخانیات قرار بگیرید.

تا ۱۲ هفته پس از زایمان و در دوران شیردهی نیز کارهایی مانند بلند کردن بار سنگین، کار با مواد زیان‌آور و کار وابسته به میزان عملکرد یا بازده ممنوع است. در صورت تردید درباره ممنوع بودن یک کار، Arbeitsinspektorat، یعنی بازرسی کار، تصمیم می‌گیرد.

کار شبانه، آخر هفته و اضافه‌کاری

• کار شبانه: اصولاً بین ساعت ۲۰ تا ۶ ممنوع است.
• استثنا در برخی بخش‌ها: برای مثال حمل‌ونقل و مراقبت و پرستاری، کار تا ساعت ۲۲ ممکن است مجاز باشد؛ پس از آن باید دست‌کم ۱۱ ساعت استراحت وجود داشته باشد.
• هنرمندان تئاتر: ممکن است تا ساعت ۲۴ کار کنند.
• حداکثر کار روزانه: ۹ ساعت.
• حداکثر کار هفتگی: ۴۰ ساعت.

کار در یکشنبه و تعطیلات رسمی اصولاً ممنوع است، اما در برخی بخش‌ها، مانند پذیرایی و بعضی حوزه‌های فرهنگی، استثنا وجود دارد. پس از کار در یکشنبه، در هفته تقویمی بعد باید دست‌کم ۳۶ ساعت استراحت پیوسته داشته باشید.

چه موضوعاتی را باید اعلام کنید و کارفرما چه وظایفی دارد؟

پس از آنکه از بارداری خود مطلع شدید، باید بارداری و تاریخ مورد انتظار زایمان را فوراً به کارفرما اعلام کنید. کارفرما می‌تواند از شما گواهی پزشکی بخواهد. چهار هفته پیش از آغاز دوره حفاظتی نیز باید کارفرما را درباره این موضوع یادآوری و مطلع کنید. اگر تاریخ مورد انتظار زایمان در معاینه پزشکی تغییر کرد، باید این تغییر را نیز اطلاع دهید.

کارفرما بارداری را به‌صورت کتبی به Arbeitsinspektorat اعلام می‌کند و یک نسخه از این اعلامیه را به شما می‌دهد. همچنین باید گواهی‌های مربوط به رابطه کاری و دستمزد را که برای دریافت Wochengeld لازم است صادر کند.

شیردهی در کنار کار

هنگام بازگشت به کار، اگر به نوزاد شیر می‌دهید باید این موضوع را به کارفرما اطلاع دهید. در صورت درخواست، زمان شیردهی به شکل زیر تعلق می‌گیرد:

• بیش از ۴٫۵ ساعت کار روزانه: ۴۵ دقیقه زمان شیردهی.
• ۸ ساعت کار روزانه یا بیشتر: دو نوبت ۴۵ دقیقه‌ای یا، اگر امکان شیردهی در محل نزدیک وجود نداشته باشد، یک نوبت ۹۰ دقیقه‌ای.

این زمان باعث کاهش دستمزد نمی‌شود، لازم نیست جبران یا دوباره کار شود و جزو زمان‌های استراحت قانونی محسوب نمی‌شود.

پرسش‌های متداول

اگر حالم خوب باشد، می‌توانم در دوره حفاظتی کار کنم؟

خیر. دوره حفاظتی پیش و پس از زایمان ممنوعیت مطلق کار است و درخواست خود شما نیز این ممنوعیت را تغییر نمی‌دهد.

اگر نوزاد زودتر متولد شود چه اتفاقی می‌افتد؟

دوره پیش از زایمان کوتاه‌تر می‌شود و زمان ازدست‌رفته به دوره پس از زایمان اضافه خواهد شد؛ این دوره حداکثر تا ۱۶ هفته ادامه پیدا می‌کند. در زایمان زودرس، دوره پس از زایمان از ابتدا دست‌کم ۱۲ هفته است.

اگر درباره ممنوع بودن یک کار اختلاف نظر وجود داشته باشد، چه کسی تصمیم می‌گیرد؟

در صورت تردید، Arbeitsinspektorat تصمیم می‌گیرد.

گام‌های عملی

1. پس از اطلاع از بارداری، تاریخ مورد انتظار زایمان را از پزشک دریافت کنید.
2. بارداری را به کارفرما اطلاع دهید و در صورت درخواست، گواهی پزشکی ارائه کنید.
3. از کارفرما درباره نتیجه Arbeitsplatzevaluierung و اقدامات حفاظتی انجام‌شده سؤال کنید.
4. اگر شغل شما خطرناک است یا ادامه کار سلامت شما یا نوزاد را تهدید می‌کند، با پزشک متخصص درباره individuelles Beschäftigungsverbot مشورت کنید.
5. چهار هفته پیش از آغاز Schutzfrist، تاریخ شروع دوره حفاظتی را به کارفرما یادآوری کنید.
6. برای دریافت Wochengeld، مطمئن شوید کارفرما گواهی‌های رابطه کاری و دستمزد را صادر کرده است.
7. پس از بازگشت به کار، در صورت شیردهی، درخواست زمان شیردهی را به‌صراحت مطرح کنید.
8. در صورت اختلاف یا ابهام درباره شرایط کار، با Arbeitsinspektorat یا متخصص حقوق کار مشورت کنید.

توجه: این مطلب بر اساس منابع موجود در اینترنت تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا پزشکی نیست. مسئولیت استفاده از اطلاعات بر عهده خواننده است. برای دریافت راهنمایی تخصصی، به وکیل، متخصص حقوق کار، پزشک یا کارشناس امور اشتغال مراجعه کنید.

منبع: oesterreich.gv.at