گرفتن وام در اتریش در سال ۲۰۲۶؛ قرارداد، بهره، وثیقه و فسخ
گرفتن وام در اتریش یک تعهد مالی و حقوقی بلندمدت ایجاد می‌کند. قانون حمایت از مصرف‌کنندگان در زمینه وام، یعنی Verbraucherkreditgesetz (VKrG)، حمایت‌های مهمی فراهم می‌کند و برای وام‌های مسکن نیز مقررات جداگانه‌ای وجود دارد.
نکات مهم درباره وام در اتریش
- قانون وام‌های مصرفی برای وام‌های حداقل ۲۰۰ یورویی، از جمله خرید اقساطی، اعمال می‌شود.
- در وام مصرفی، معمولاً می‌توانید ظرف ۱۴ روز بدون ذکر دلیل و بدون پرداخت هزینه از قرارداد انصراف دهید.
- بهره تأخیر حداکثر می‌تواند سالانه ۵ واحد درصد بیشتر از بهره قراردادی باشد.
- در وام با بهره ثابت، بازپرداخت زودهنگام تا سقف ۱۰٬۰۰۰ یورو در سال، بدون هزینه اضافی امکان‌پذیر است.
- اعطای وام ارزی جدید به اشخاص حقیقی تقریباً بدون استثنا ممنوع است.
قرارداد وام باید شامل چه مواردی باشد؟
وام‌دهنده، یعنی Kreditgeber، باید پیش از امضای قرارداد، اطلاعات لازم را به‌صورت رایگان و در قالب فرم استاندارد اتحادیه اروپا، یعنی Europäische Standardinformationen für Verbraucherkredite، در اختیار شما بگذارد. این اطلاعات در تبلیغات وام نیز باید اعلام شوند:
- مبلغ کامل وام،
- نرخ بهره وام یا Sollzinssatz،
- نرخ بهره سالانه مؤثر یا effektiver Jahreszinssatz،
- مدت قرارداد یا Laufzeit،
- هزینه کلی وام، شامل مبلغ پرداخت‌شده و هزینه‌ها.
قرارداد باید مشخصات طرفین، نوع وام، تعداد و مبلغ اقساط، زمان سررسید و وثیقه‌های لازم را نیز دربرگیرد. در وام مسکن، اگر وام با رهن تضمین شده باشد یا برای خرید ملک گرفته شود، باید برگه جداگانه‌ای با عنوان ESIS-Merkblatt دریافت کنید.
این قانون برای برخی وام‌ها، از جمله وام‌هایی که ظرف سه ماه بازپرداخت می‌شوند و هزینه اندکی دارند، مانند بعضی معاملات کارت اعتباری، اعمال نمی‌شود.
بانک چگونه اعتبار شما را بررسی می‌کند؟
بانک پیش از انعقاد قرارداد باید اعتبار مالی شما یا Bonitätsprüfung را بررسی کند. درآمد، وضعیت دارایی و وثیقه‌ها در این بررسی اهمیت دارند. اگر بانک متوجه ریسک قابل‌توجهی شود، باید به شما هشدار دهد؛ این وظیفه Warnpflicht نام دارد.
اشخاص حقیقی معمولاً از ۱۸سالگی کاملاً دارای اهلیت قانونی هستند. افراد نابالغی که از نظر قانونی دارای اهلیت محدود هستند، یعنی mündige Minderjährige، در صورتی که درآمد شخصی مانند دستمزد یا کمک‌هزینه آموزشی داشته باشند، ممکن است بدون رضایت والدین نیز وام بگیرند؛ مشروط بر اینکه بازپرداخت وام زندگی آن‌ها را به خطر نیندازد. بانک در این شرایط باید درآمد آن‌ها را با دقت ویژه بررسی کند.
بهره اسمی، بهره مؤثر و تغییر نرخ بهره
بهره اسمی یا Nominalzinssatz، هزینه سالانه استفاده از مبلغ وام است. بهره سالانه مؤثر، علاوه بر بهره اسمی، هزینه‌هایی مانند کارمزدها، هزینه مدیریت، کمیسیون پرداخت و هزینه‌های بیمه شناخته‌شده را نیز دربرمی‌گیرد. بنابراین، برای مقایسه پیشنهادهای مختلف، بهره مؤثر معیار مناسب‌تری است.
نرخ بهره وام‌ها معمولاً متغیر است. شرایط تغییر نرخ باید در بند تغییر بهره یا Zinsgleitklausel مشخص شود و تغییرات فقط می‌توانند به یک شاخص عینی و مستقل از بانک، مانند EURIBOR، مرتبط باشند. تعدیل نرخ ممکن است هر سه ماه، هر شش ماه یا سالانه انجام شود. بانک باید پیش از تغییر، شما را به‌صورت کتبی از نرخ اسمی و مؤثر جدید مطلع کند.
در وام با بهره ثابت، مبلغ قسط تغییر نمی‌کند؛ اما بانک معمولاً برای این نوع وام بهره بیشتری دریافت می‌کند و در صورت کاهش عمومی نرخ بهره، قسط شما کاهش نخواهد یافت.
تعیین سقف بهره بدون محدودیت در قرارداد، در تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷ نیز غیرقانونی بوده است. اگر به همین دلیل بیش از حد بهره پرداخت کرده باشید، امکان مطالبه بازپرداخت آن وجود دارد.
بانک چه وثیقه‌ای می‌تواند درخواست کند؟
تمام توافق‌های مربوط به وثیقه‌های وام یا Kreditsicherheiten باید در قرارداد ثبت شوند. بانک می‌تواند هم‌زمان چند نوع وثیقه درخواست کند.
انواع رایج وثیقه
- توقیف یا وثیقه‌گذاری حقوق و دستمزد (Gehaltsverpfändung): این مورد تقریباً در همه وام‌های شخصی وجود دارد. در صورت تأخیر، بانک می‌تواند مانند اجرای حکم، از حقوق شما طلب خود را وصول کند؛ البته حداقل هزینه زندگی باید باقی بماند. در نوع «محرمانه»، کارفرما فقط در صورت تأخیر در پرداخت مطلع می‌شود.
- ضمانت (Bürgschaft): ضامن متعهد می‌شود اگر وام‌گیرنده پرداخت نکند، بدهی را بپردازد. بانک‌ها معمولاً ضمانت تضامنی یا Bürge und Zahler را درخواست می‌کنند؛ در این حالت می‌توانند کل بدهی را از هر یک از افراد مسئول مطالبه کنند.
- رهن (Hypothek): ملک با یک حق رهن در دفتر ثبت املاک یا Grundbuch ثبت می‌شود. مدت معمول این نوع وام ۱۵ تا ۳۰ سال است.
- بیمه عمر: در صورت فوت، ابتدا بدهی وام پرداخت می‌شود و ذی‌نفعان فقط مبلغ باقی‌مانده را دریافت می‌کنند.
بهره وام‌های دارای رهن معمولاً بسیار مناسب‌تر است؛ با این حال، در آغاز کار هزینه‌های تأیید رسمی و ثبت رهن وجود دارد.
انصراف و فسخ قرارداد وام
در وام مصرفی، می‌توانید ظرف ۱۴ روز بدون ذکر دلیل و بدون پرداخت هزینه از قرارداد انصراف دهید؛ این حق Rücktrittsrecht نام دارد. این مهلت از زمانی آغاز می‌شود که همه اسناد قرارداد و اطلاعات مربوط به حق انصراف را دریافت کرده باشید. مبلغ پرداخت‌شده و بهره متناسب با مدت استفاده باید حداکثر ظرف ۳۰ روز تقویمی بازگردانده شود.
برای وام مسکن، حق انصراف ۱۴روزه وجود ندارد. اگر برگه ESIS-Merkblatt را حداقل دو روز کاری پیش از امضای قرارداد دریافت نکرده باشید، می‌توانید ظرف دو روز کاری از قرارداد خارج شوید. این امکان حداکثر یک ماه پس از امضای قرارداد از بین می‌رود.
وام با مدت نامحدود را می‌توانید هر زمان و بدون هزینه فسخ کنید؛ این اقدام Kündigung نام دارد. مهلت فسخ فقط زمانی وجود دارد که در قرارداد ذکر شده باشد و حداکثر می‌تواند یک ماه باشد. بانک نیز فقط در صورتی می‌تواند قرارداد را فسخ کند که چنین حقی در قرارداد پیش‌بینی شده باشد و باید حداقل دو ماه مهلت بدهد. فسخ بانک باید روی کاغذ یا یک حامل دائمی اطلاعات انجام شود.
بازپرداخت زودهنگام و تأخیر در پرداخت
- وام با بهره متغیر: معمولاً هر زمان و بدون هزینه اضافی قابل بازپرداخت زودهنگام است.
- وام با بهره ثابت تا سقف ۱۰٬۰۰۰ یورو در سال: بدون هزینه است.
- وام با بهره ثابت بیش از ۱۰٬۰۰۰ یورو: هزینه بازپرداخت زودهنگام حداکثر ۱ درصد مبلغ بازپرداخت‌شده است.
- اگر کمتر از یک سال تا سررسید باقی مانده باشد: این هزینه حداکثر ۰٫۵ درصد است.
- وام مسکن: ممکن است حداکثر شش ماه مهلت فسخ یا تا پایان دوره بهره ثابت لازم باشد؛ در غیر این صورت، خسارت حداکثر ۱ درصد خواهد بود.
اگر نمی‌توانید قسط را به‌موقع بپردازید، فوراً با بانک تماس بگیرید. مطالبه فوری کل بدهی یا Terminsverlust فقط زمانی قانونی است که پرداخت دست‌کم شش هفته عقب افتاده باشد و بانک نیز با یک مهلت اضافی قابل اثبات حداقل دو هفته‌ای، شما را اخطار کرده باشد و این مهلت بدون نتیجه سپری شده باشد.
پرسش‌های متداول
بهره تأخیر چقدر می‌تواند باشد؟
بهره تأخیر حداکثر می‌تواند سالانه ۵ واحد درصد بیشتر از نرخ بهره اسمی قرارداد باشد.
آیا می‌توانم برنامه بازپرداخت دریافت کنم؟
بله. در وام با مدت مشخص، بانک موظف است در صورت درخواست، هر زمان و به‌صورت رایگان برنامه بازپرداخت یا Tilgungsplan ارائه کند. در این برنامه، هر قسط باید به بخش اصل بدهی، بهره و هزینه‌ها تفکیک شود.
آیا هنوز می‌توانم وام ارزی بگیرم؟
اعطای وام ارزی جدید به اشخاص حقیقی تقریباً بدون استثنا ممنوع است.
آیا تبدیل وام به وام جدید مقرون‌به‌صرفه است؟
تبدیل یا جایگزینی وام، یعنی Umschuldung، فقط زمانی ارزش دارد که صرفه‌جویی حاصل از کاهش بهره و هزینه‌ها بیشتر از هزینه‌های وام جدید باشد.
مراحل عملی پیش از گرفتن وام
- پیشنهادهای مختلف را با توجه به effektiver Jahreszinssatz، نه فقط بهره اسمی، مقایسه کنید.
- فرم Europäische Standardinformationen für Verbraucherkredite و در وام مسکن، ESIS-Merkblatt را پیش از امضا دریافت و بررسی کنید.
- مبلغ اقساط، مدت وام، نوع بهره و همه وثیقه‌ها را در قرارداد کنترل کنید.
- شرایط انصراف، فسخ و بازپرداخت زودهنگام را به‌دقت بخوانید.
- اگر احتمال تأخیر در پرداخت وجود دارد، پیش از ایجاد بدهی معوق با بانک مذاکره کنید.
- این مطلب مشاوره حقوقی یا مالی نیست. برای بررسی قراردادهای پیچیده، از وکیل یا مشاور متخصص کمک بگیرید.
منبع: oesterreich.gv.at