انتخاب شغل در اتریش؛ چگونه حرفه‌ای آینده‌دار پیدا کنیم؟
انتخاب حرفه یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های زندگی است و می‌تواند مسیر آینده شما را برای مدت طولانی تعیین کند. در اتریش ابزارهای رایگان، آزمون‌های آنلاین و خدمات مشاوره‌ای مختلفی وجود دارد تا بدون تصمیم‌گیری تصادفی، مسیر مناسب تحصیل و کار را پیدا کنید.
چه کسانی مشمول الزام آموزش هستند؟
در اتریش، پس از پایان نه سال آموزش اجباری مدرسه (Schulpflicht)، تحصیل برای نوجوانان لزوماً تمام نمی‌شود. از زمان اجرای قانون الزام آموزش در سال ۲۰۱۶ (Ausbildungspflichtgesetz)، هر فرد زیر ۱۸ سال که دوره آموزش اجباری را به پایان رسانده و به‌طور دائم در اتریش زندگی می‌کند، باید به تحصیل ادامه دهد یا در یک دوره آموزشی شرکت کند.
این الزام تا رسیدن به ۱۸ سالگی یا تکمیل موفقیت‌آمیز یک دوره آموزشی ادامه دارد. رعایت نکردن آن در نهایت می‌تواند به جریمه اداری (Verwaltungsstrafe) منجر شود؛ مشابه نقض الزام آموزش اجباری مدرسه.
بسیاری از نوجوانان پس از پایان مدرسه اجباری وارد دوره کارآموزی حرفه‌ای (Lehre) می‌شوند یا تحصیل خود را در مدرسه ادامه می‌دهند.
چگونه برای انتخاب مسیر شغلی شروع کنیم؟
چهار گام زیر می‌تواند به تصمیم‌گیری کمک کند:
- هدف‌های خود را مشخص کنید: آیا به Lehre، دیپلم دبیرستان (Matura) یا دانشگاه علاقه دارید؟ می‌خواهید سریع وارد بازار کار شوید یا برای تحصیل زمان بیشتری دارید؟ کار گروهی را ترجیح می‌دهید یا کار انفرادی را؟ محیط اداری، فروشگاه یا کاری بدون محل ثابت را می‌پسندید؟ آیا کار در خارج از کشور برایتان مطرح است؟ میزان درآمد و ساعات کاری چقدر اهمیت دارد؟
- ایده جمع کنید: بررسی کنید چه حرفه‌هایی با علاقه‌های شما سازگارند و چه مسیرهای آموزشی مانند Lehre، Kolleg، دانشگاه علوم کاربردی یا دانشگاه به آن‌ها منتهی می‌شوند.
- اطلاعات جمع‌آوری کنید: درباره حرفه‌های انتخاب‌شده، شرایط ورود، فرصت‌های شغلی و مراکز راهنمایی تحقیق کنید.
- تصمیم بگیرید: تصمیم نهایی را بر اساس اطلاعات و واقعیت‌های جمع‌آوری‌شده بگیرید.
فقط به اطلاعات و ارقام توجه نکنید؛ احساس خود را نیز در نظر بگیرید. معمولاً کاری که بیشترین رضایت را ایجاد می‌کند، احتمال موفقیت بیشتری هم دارد.
چه چیزی یک حرفه را آینده‌دار می‌کند؟
دیجیتالی‌شدن با سرعت زیادی بازار کار را تغییر می‌دهد. سالمندشدن جمعیت، مهاجرت و تغییرات اقلیمی نیز بر فرصت‌های شغلی تأثیر می‌گذارند. حرفه‌ای که امروز تقاضای زیادی دارد، ممکن است چند سال بعد کم‌رونق شود و برعکس.
بسیاری از حرفه‌های جدید به دلیل تغییرات فناوری، به‌ویژه در حوزه فناوری اطلاعات (IT) و زمینه‌های مرتبط، ایجاد می‌شوند. نام این مشاغل اغلب انگلیسی است؛ برای نمونه Java Developer. دلیل آن این است که زبان کاری در بسیاری از شرکت‌ها انگلیسی است و شرکت‌های بین‌المللی می‌خواهند آگهی‌های استخدامی در کشورهای مختلف قابل فهم باشند.
برخی مشاغل قدیمی نیز نام یا حوزه وظایف جدیدی پیدا کرده‌اند:
- Einkäufer/in، یعنی مسئول خرید یا تدارکات، ممکن است با عنوان Merchandise Planner معرفی شود.
- Hausbesorger/in، یعنی سرایدار یا مسئول ساختمان، ممکن است با عنوان Facility Manager شناخته شود.
با وجود تغییرات و عدم اطمینان، تکمیل یک دوره آموزشی همچنان مطمئن‌ترین پایه برای آینده شغلی است. تسلط به زبان آلمانی نیز اهمیت زیادی دارد.
ابزارهای آنلاین رایگان برای شناخت حرفه‌ها
- Berufslexikon (AMS): معرفی حدود ۱٬۸۰۰ حرفه، مسیرهای آموزشی، شرایط لازم و فرصت‌های شغلی.
- BerufsInfoSystem یا BIS (AMS): شامل حدود ۱۹٬۰۰۰ عنوان شغلی و حدود ۲۳٬۰۰۰ مهارت و شایستگی.
- Berufskompass (AMS): آزمون آنلاین هدایت شغلی که یک پروفایل علاقه‌مندی ارائه می‌دهد.
- Interessensprofil (BIC): ارزیابی ۶۶ عبارت و پیشنهاد زمینه‌های شغلی مناسب.
- Studiversum (BMB): راهنمایی و پیشنهادهایی برای انتخاب رشته دانشگاهی.
- whatchado: منبعی برای آشنایی، الهام گرفتن و داشتن دید کلی نسبت به حرفه‌ها.
برخی وب‌سایت‌های ایالتی نیز آزمون‌هایی ارائه می‌کنند؛ برای مثال پلتفرم Lehre? Respekt! از Wirtschaftskammer Niederösterreich یا آزمون علاقه‌مندی Arbeiterkammer در اوبراسترایش.
چه مراکزی مشاوره حضوری ارائه می‌کنند؟
- مراکز اطلاعات شغلی AMS، یعنی BerufsInfoZentren (BIZ): مشاوره حضوری و دسترسی به اطلاعات رایانه‌ای و چاپی در محل.
- اتاق‌های اقتصادی، WKO و WIFI: مشاوره، کوچینگ، آزمون‌های روان‌شناختی و کارگاه‌های آموزشی. در صورت تردید، امکان انجام تحلیل توانمندی (Potenzialanalyse) نیز وجود دارد.
- Schulpsychologische Bildungsberatung: مشاوره روان‌شناختی مدرسه در زمینه انتخاب مسیر تحصیلی و یادگیری.
- Schülerberater: مشاوران دانش‌آموزی که مستقیماً در مدرسه فعالیت می‌کنند.
- ÖH: برای پرسش‌های مربوط به تحصیل دانشگاهی.
- EURES (AMS): برای افرادی که قصد دارند در کشورهای دیگر منطقه اقتصادی اروپا کار کنند.
آشنایی عملی با حرفه‌ها
تجربه عملی می‌تواند تصمیم‌گیری را آسان‌تر کند. در دوره کارآموزی تابستانی (Ferialpraktikum) می‌توانید با محیط کار آشنا شوید. همچنین در روزهای آشنایی با حرفه (Schnupperlehre، با عنوان رسمی berufspraktische Tage) امکان شناخت یک حرفه به‌صورت گروهی یا انفرادی وجود دارد.
Jugendcoaching چیست؟
Jugendcoaching در مرز میان مدرسه، آموزش حرفه‌ای و بازار کار به نوجوانان کمک می‌کند. این خدمات شامل راهنمایی شغلی، انتخاب Lehre مناسب و پشتیبانی در مشکلات شخصی است.
مخاطبان اصلی آن نوجوانانی هستند که مشمول الزام آموزش‌اند؛ بااین‌حال نوجوانان دارای معلولیت یا کسانی که با مشکلات متعدد روبه‌رو هستند نیز می‌توانند از آن استفاده کنند.
در روند کوچینگ، پروفایل علاقه‌مندی و توانمندی تهیه می‌شود، نقاط قوت و ضعف بررسی می‌شوند و یک برنامه فردی برای مسیر شغلی و پیشرفت تنظیم می‌شود. استفاده از این خدمت داوطلبانه و رایگان است.
پرسش‌های متداول
آیا در اتریش تا ۱۸ سالگی حتماً باید به مدرسه رفت؟
الزاماً مدرسه رفتن مطرح نیست؛ اما پس از پایان آموزش اجباری، فرد باید تا ۱۸ سالگی در نوعی آموزش یا دوره تحصیلی شرکت کند. Lehre نیز در این چارچوب قرار می‌گیرد.
هزینه Jugendcoaching چقدر است؟
هیچ هزینه‌ای ندارد؛ این خدمت داوطلبانه و رایگان است.
نمایشگاه BeST چه زمانی برگزار می‌شود؟
این نمایشگاه هر سال در بهار و پاییز و در مکان‌های مختلف برگزار می‌شود و اطلاعاتی درباره جدیدترین روندهای آموزشی و شغلی ارائه می‌کند.
آیا دختر یا پسر بودن در انتخاب حرفه اهمیت دارد؟
خیر. دانش و توانایی به جنسیت وابسته نیست. برنامه‌های Girls’ Day و Boys’ Day نیز بر همین موضوع تأکید دارند.
گام‌های عملی برای شروع
- علایق، توانایی‌ها و شرایط مورد انتظار خود از شغل آینده را یادداشت کنید.
- در Berufslexikon و Berufskompass چند حرفه مناسب را بررسی کنید.
- برای مقایسه، مسیرهای Lehre، Kolleg، دانشگاه علوم کاربردی و دانشگاه را بررسی کنید.
- با نزدیک‌ترین BerufsInfoZentrum (BIZ) یا یکی از مراکز مشاوره تماس بگیرید.
- در صورت امکان در Ferialpraktikum یا Schnupperlehre شرکت کنید تا حرفه را از نزدیک بشناسید.
- پس از مقایسه اطلاعات و تجربه‌ها، تصمیم خود را بگیرید و برای تکمیل آموزش و تقویت زبان آلمانی برنامه‌ریزی کنید.