Избор на професија во Австрија: како да најдете сигурна професија за иднината

Изборот на професија е една од најважните одлуки, бидејќи долгорочно може да го определи вашиот професионален пат. Во Австрија постојат бесплатни алатки, тестови и советувалишта што помагаат да не одлучувате по случаен избор.

Кого опфаќа обврската за образование?

Во Австрија, задолжителното деветгодишно школување (Schulpflicht) не значи дека образованието завршува по девет години. Од воведувањето на законот за обврска за образование од 2016 година (Ausbildungspflichtgesetz), секое лице помладо од 18 години кое ја исполнило обврската за школување и трајно живее во Австрија мора да продолжи со образование или стручна обука.

Обврската трае до наполнување 18 години или до успешно завршување на понатамошна обука. Ако не се почитува, во краен случај може да следува административна казна (Verwaltungsstrafe), слично како при прекршување на обврската за школување.

По задолжителното школување, многу млади започнуваат стручна обука (Lehre) или продолжуваат во училиште. Можните патишта зависат од целите, интересите и досегашното образование.

Како да започнете со изборот?

Следните четири чекори можат да помогнат:

1. Разјаснете ги целите: Дали сакате Lehre, матура (Matura) или универзитет? Дали сакате побрзо да почнете да заработувате? Дали повеќе сакате тимска или самостојна работа, канцеларија, продавница или работа без фиксно работно место? Размислете и за можноста за работа во странство, платата и работното време.
2. Соберете идеи: Размислете кои професии одговараат на вашите интереси и кои образовни патишта водат до нив, на пример Lehre, Kolleg, висока школа или универзитет.
3. Соберете информации: Истражете ги професиите што ве интересираат, условите за работа и достапната помош.
4. Донесете одлука: Одлучете врз основа на собраните факти, но земете ги предвид и сопствените чувства и интереси.

Најдобро е да изберете нешто што ви носи задоволство, бидејќи мотивацијата често е важна основа за успех.

Што ја прави една професија сигурна за иднината?

Дигитализацијата брзо го менува пазарот на трудот. Влијаат и стареењето на населението, миграцијата и климатските промени. Професија што денес е многу барана може да стане помалку потребна по неколку години, а може да се појават и нови можности.

Новите професии најчесто се создаваат поради технолошкиот развој, особено во информатичката технологија (IT) и сродните области. Нивните називи често се на англиски јазик, на пример „Java Developer“, бидејќи англискиот се користи како работен јазик и во меѓународните компании.

И постарите професии понекогаш добиваат нов назив или пошироко работно поле:

• Einkäufer/in (службеник за набавки) може да се сретне и како Merchandise Planner.
• Hausbesorger/in (домар или куќен управител) може да се сретне и како Facility Manager.

И покрај промените, завршената обука е една од најсигурните основи за професионалната иднина. Познавањето на германскиот јазик исто така е клучно.

Бесплатни онлајн алатки

• Berufslexikon (AMS): опишува приближно 1.800 професии, патишта за образование, услови и можности за кариера.
• BerufsInfoSystem, BIS (AMS): содржи приближно 19.000 називи на професии и околу 23.000 компетенции.
• Berufskompass (AMS): онлајн тест за професионална ориентација со профил на интереси.
• Interessensprofil (BIC): оценување на 66 тврдења и предлози за области на професии.
• Studiversum (BMB): совети за избор на универзитетска област.
• whatchado: инспирација и преглед на различни професии.

И одделни покраински веб-страници нудат тестови. Примери се платформата „Lehre? Respekt!“ на Wirtschaftskammer Niederösterreich и тестот за интереси на Arbeiterkammer во Горна Австрија.

Кој може да помогне лично?

• BerufsInfoZentren (BIZ) на AMS: лични советувања, компјутерски алатки и печатени информации.
• WKO и WIFI: советување, коучинг, психолошки тестови и работилници. Ако сè уште не сте сигурни, може да побарате и анализа на потенцијалот (Potenzialanalyse).
• Schulpsychologische Bildungsberatung: советување за професионална ориентација и учење.
• Schülerberater: советници достапни директно во училиштето.
• ÖH: помош при прашања поврзани со универзитетските студии.
• EURES (AMS): информации ако сакате да работите и во други земји од Европската економска област.

Практично искуство пред конечната одлука

Практичното искуство може многу да помогне. Во текот на летото можете да побарате стручна пракса (Ferialpraktikum). Преку пробни денови во професијата (Schnupperlehre, официјално berufspraktische Tage) можете индивидуално или со одделението да запознаете како изгледа одредена работа.

Што е Jugendcoaching?

Jugendcoaching помага на границата меѓу училиштето, обуката и работата. Поддршката може да опфати професионална ориентација, избор на соодветна Lehre и помош при лични проблеми.

Првенствено е наменет за млади кои се опфатени со обврската за образование, но и за млади со попреченост или со повеќе потешкотии. Во рамките на коучингот се изработува профил на интереси и способности, се анализираат силните и слабите страни и се подготвува индивидуален план за кариера и развој. Користењето е доброволно и бесплатно.

Често поставувани прашања

Дали во Австрија мора да се оди на училиште до 18 години?

Не мора задолжително да се посетува училиште, но по завршувањето на задолжителното школување до 18 години мора да се учествува во некаква форма на образование или обука. И Lehre се смета за таква форма.

Колку чини Jugendcoaching?

Не чини ништо. Услугата е доброволна и бесплатна.

Кога се одржува саемот BeST?

BeST се одржува секоја година во пролет и есен, на различни места. Таму можете да се информирате и за најновите трендови во професиите.

Дали е важно дали сум девојка или момче?

Не. Знаењето и способностите не зависат од полот. Ова го нагласуваат и Girls’ Day и Boys’ Day.

Практични чекори

1. Запишете ги вашите интереси, силни страни и работните услови што ви се важни.
2. Истражете ги соодветните професии во Berufslexikon, BIS и Berufskompass.
3. Разговарајте со AMS BerufsInfoZentrum (BIZ), училиштето, WKO, WIFI или Jugendcoaching.
4. Посетете саем BeST или побарајте Ferialpraktikum и Schnupperlehre.
5. Споредете ги образовните патишта и донесете одлука врз основа на проверени информации.

Овој текст е информативен и не претставува професионално советување. За конкретни прашања обратете се до надлежната институција или до квалификуван советник.

Извор: oesterreich.gv.at