Zgjedhja e profesionit në Austri: si të gjesh një karrierë të qëndrueshme

Zgjedhja e profesionit është një nga vendimet më të rëndësishme, sepse mund të ndikojë për një kohë të gjatë në jetën tuaj. Në Austri ekzistojnë shumë mjete falas, teste dhe shërbime këshillimi që ju ndihmojnë të mos vendosni pa informacion.

Ku zbatohet detyrimi për arsimim dhe trajnim?

Në Austri, pas përfundimit të nëntë viteve të detyrimit shkollor (Schulpflicht), të mësuarit nuk përfundon domosdoshmërisht. Që nga ligji i vitit 2016 për detyrimin e arsimimit dhe trajnimit (Ausbildungspflichtgesetz), çdo i ri nën 18 vjeç që ka përmbushur detyrimin shkollor dhe jeton në mënyrë të qëndrueshme në Austri duhet të vazhdojë shkollimin ose të marrë pjesë në një trajnim.

Detyrimi zgjat deri në mbushjen e moshës 18 vjeç ose deri në përfundimin me sukses të një trajnimi të mëtejshëm. Nëse nuk përmbushet, në raste përfundimtare mund të vendoset gjobë administrative (Verwaltungsstrafe), njësoj si në rastin e shkeljes së detyrimit shkollor.

Pas përfundimit të detyrimit shkollor, shumë të rinj fillojnë një trajnim profesional (Lehre) ose vazhdojnë shkollën.

Si të filloni zgjedhjen e profesionit?

Katër hapa mund t’ju ndihmojnë:

1. Sqaroni synimet: A dëshironi të bëni Lehre, të merrni maturën (Matura) apo të studioni në universitet? Dëshironi të filloni të fitoni shpejt apo mund të prisni? Preferoni të punoni në ekip apo vetëm? Në zyrë, në një dyqan apo në një vend pune që ndryshon? A e konsideroni punën jashtë vendit? Sa rëndësi kanë paga dhe orari i punës?
2. Mblidhni ide: Mendoni se cilat profesione përputhen me interesat tuaja dhe cilat rrugë arsimore çojnë drejt tyre, si Lehre, Kolleg, Fachhochschule ose universiteti.
3. Mblidhni informacion: Kërkoni të dhëna për profesionet e përzgjedhura dhe për institucionet që mund t’ju ndihmojnë.
4. Merrni vendimin: Mbështetuni te faktet dhe informacionet që keni mbledhur.

Megjithatë, mos shikoni vetëm faktet. Edhe interesat dhe ndjenjat tuaja kanë rëndësi. Zakonisht është më e lehtë të keni sukses në një fushë që ju sjell kënaqësi.

Çfarë e bën një profesion të qëndrueshëm për të ardhmen?

Digitalizimi po ndryshon me shpejtësi tregun e punës. Edhe plakja e shoqërisë, migrimi dhe ndryshimet klimatike ndikojnë në mundësitë e punësimit. Një profesion që kërkohet sot mund të zhduket pas disa vitesh, ndërsa mund të shfaqen profesione të reja.

Profesionet e reja krijohen veçanërisht për shkak të ndryshimeve teknologjike, për shembull në teknologjinë e informacionit (IT) dhe në fushat e lidhura me të. Emërtimet shpesh janë në anglisht, si “Java Developer”, sepse anglishtja përdoret edhe si gjuhë pune dhe kompanitë ndërkombëtare duan që shpalljet e vendeve të punës të kuptohen në vende të ndryshme.

Disa profesione ekzistuese kanë marrë emërtime ose detyra të reja:

• Einkäufer/in (blerës ose përgjegjës prokurimi) – Merchandise Planner
• Hausbesorger/in (kujdestar i ndërtesës) – Facility Manager

Pavarësisht pasigurisë, përfundimi i një trajnimi është baza më e sigurt për të ardhmen profesionale. Njohja e gjuhës gjermane është gjithashtu shumë e rëndësishme.

Mjete online falas

• Berufslexikon (AMS): përshkrime të rreth 1.800 profesioneve, rrugët e trajnimit, kushtet dhe mundësitë e karrierës.
• BerufsInfoSystem, BIS (AMS): rreth 19.000 emërtime profesionesh dhe rreth 23.000 kompetenca.
• Berufskompass (AMS): test online për orientimin profesional dhe krijimin e një profili interesash.
• Interessensprofil (BIC): vlerësimi i 66 pohimeve dhe sugjerime për fusha profesionale.
• Studiversum (BMB): këshilla për zgjedhjen e një dege universitare.
• whatchado: frymëzim dhe pasqyrë e profesioneve.

Disa faqe të landeve ofrojnë gjithashtu teste. Shembuj janë platforma “Lehre? Respekt!” e Wirtschaftskammer Niederösterreich dhe testi i interesave i Arbeiterkammer në Oberösterreich.

Kush mund t’ju ndihmojë personalisht?

• BerufsInfoZentren (BIZ) të AMS: këshillim personal, si dhe informacion në kompjuter dhe në materiale të printuara.
• Wirtschaftskammer dhe WIFI: këshillim, coaching, teste psikologjike dhe workshope. Nëse jeni ende të pasigurt, mund të kërkoni edhe analizë të potencialit (Potenzialanalyse).
• Schulpsychologische Bildungsberatung: këshillim për orientimin profesional dhe të nxënit.
• Schülerberater: këshilltarë të nxënësve në shkollë.
• ÖH: ndihmë për pyetjet që lidhen me studimet universitare.
• EURES (AMS): këshillim nëse dëshironi të punoni edhe në shtete të tjera të EEA-së.

Edhe përvoja praktike mund të jetë shumë e dobishme. Gjatë një praktike verore (Ferialpraktikum) ose ditëve të provës në një profesion (Schnupperlehre, zyrtarisht berufspraktische Tage), mund ta njihni një profesion individualisht ose së bashku me klasën.

Çfarë është Jugendcoaching?

Jugendcoaching ndihmon në kalimin nga shkolla drejt trajnimit dhe punës. Ai mund të ofrojë orientim profesional, ndihmë për zgjedhjen e Lehre-së së përshtatshme dhe mbështetje për probleme personale.

Shërbimi u drejtohet kryesisht të rinjve që i nënshtrohen Ausbildungspflicht, por edhe të rinjve me aftësi të kufizuara ose me vështirësi të shumta. Gjatë coaching-ut mund të krijohet një profil interesash dhe aftësish, të analizohen pikat e forta dhe të dobëta dhe të hartohet një plan individual për karrierën dhe zhvillimin.

Përdorimi i Jugendcoaching është vullnetar dhe falas.

Pyetje të shpeshta

A duhet të shkosh patjetër në shkollë deri në moshën 18 vjeç?

Jo domosdoshmërisht në shkollë. Pas detyrimit shkollor, deri në moshën 18 vjeç duhet të marrësh pjesë në një formë trajnimi. Edhe Lehre llogaritet si e tillë.

Sa kushton Jugendcoaching?

Asgjë. Shërbimi është vullnetar dhe falas.

Kur zhvillohet panairi BeST?

BeST zhvillohet çdo vit në pranverë dhe në vjeshtë, në vende të ndryshme. Aty mund të informoheni edhe për tendencat më të reja profesionale.

A ka rëndësi nëse jam vajzë apo djalë?

Jo. Njohuritë dhe aftësitë nuk varen nga gjinia. Këtë e theksojnë edhe Girls’ Day dhe Boys’ Day.

Hapat praktikë

1. Shkruani interesat, aftësitë dhe kushtet e punës që dëshironi.
2. Plotësoni Berufskompass ose Interessensprofil dhe shikoni profesionet e sugjeruara.
3. Krahasoni të paktën disa profesione në Berufslexikon dhe BerufsInfoSystem (BIS).
4. Rezervoni një takim me një BerufsInfoZentrum (BIZ), WIFI ose shërbimin Jugendcoaching.
5. Kërkoni një Schnupperlehre ose një Ferialpraktikum për të provuar profesionin në praktikë.
6. Përfundoni një trajnim dhe zhvilloni vazhdimisht njohuritë e gjuhës gjermane.

Shënim: Ky informacion bazohet në burime të disponueshme online dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për këshillim të specializuar, drejtohuni te institucioni përkatës.

Burimi: oesterreich.gv.at