Avusturya’da meslek seçimi: Geleceğe dayanıklı bir mesleği nasıl bulabilirsiniz?

Meslek seçimi, hayatınızın yönünü uzun vadede etkileyen önemli bir karardır. Avusturya’da kararınızı rastgele vermek zorunda değilsiniz: Ücretsiz çevrim içi araçlar, testler ve danışmanlık hizmetleri ilgi alanlarınızı ve seçeneklerinizi değerlendirmenize yardımcı olur.

Ausbildungspflicht kimleri kapsar?

Avusturya’da dokuz yıllık zorunlu eğitimden (Schulpflicht) sonra da eğitim süreci devam eder. 2016’da yürürlüğe giren Ausbildungspflichtgesetz uyarınca, zorunlu eğitimini tamamlamış ve Avusturya’da sürekli yaşayan 18 yaşın altındaki gençler eğitim almaya veya bir mesleki eğitime devam etmeye devam etmelidir.

Bu yükümlülük 18 yaşına girene veya bir sonraki eğitim programı başarıyla tamamlanana kadar sürer. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda, son çare olarak zorunlu eğitimin ihlalinde olduğu gibi idari para cezası (Verwaltungsstrafe) uygulanabilir.

Birçok genç, zorunlu eğitimden sonra mesleki eğitime (Lehre) başlar veya okul eğitimine devam eder. Hangi yolun size uygun olduğunu bilmiyorsanız, aşağıdaki danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.

Meslek seçimine nasıl başlanmalı?

Karar sürecinde aşağıdaki dört adım yol gösterici olabilir:

1. Hedeflerinizi netleştirin: Lehre, Matura veya üniversite mi istiyorsunuz? Hızlıca çalışmaya başlamak mı, yoksa daha uzun bir eğitim almak mı sizin için uygun? Takım içinde mi, tek başınıza mı çalışmak istersiniz? Ofis, mağaza veya sabit bir iş yeri dışında çalışma seçeneklerini değerlendiriyor musunuz? Yurt dışında çalışmak ister misiniz? Maaş ve çalışma saatleri ne kadar önemli?
2. Fikir toplayın: İlgi alanlarınıza hangi mesleklerin uyduğunu ve bu mesleklere hangi eğitim yollarının götürdüğünü araştırın. Bunlar Lehre, Kolleg, yüksekokul veya üniversite olabilir.
3. Bilgi edinin: Seçtiğiniz mesleklerin gerekliliklerini, eğitim yollarını ve size kimlerin yardımcı olabileceğini öğrenin.
4. Karar verin: Topladığınız bilgileri karşılaştırarak kararınızı verin.

Yalnızca maaş, eğitim süresi veya iş olanakları gibi nesnel bilgilere değil, kendi hislerinize de dikkat edin. İlginizi çeken ve size keyif veren bir alanda çalışmak, uzun vadede başarıya katkı sağlayabilir.

Bir mesleği geleceğe dayanıklı yapan nedir?

Dijitalleşme iş gücü piyasasını hızla değiştiriyor. Yaşlanan nüfus, göç ve iklim değişikliği de iş bulma olanaklarını etkiliyor. Bugün talep gören bir meslek birkaç yıl sonra farklılaşabilir; daha önce sınırlı ilgi gören başka bir meslek ise önem kazanabilir.

Yeni meslekler çoğunlukla teknolojik değişim nedeniyle ortaya çıkıyor. Özellikle bilgi teknolojileri (IT) ve bağlantılı alanlarda İngilizce meslek adları sık kullanılıyor. Örneğin Java Developer unvanı, çalışma dilinin ve uluslararası şirketlerin ortak iletişim dilinin İngilizce olabilmesi nedeniyle tercih edilebiliyor.

Bazı geleneksel meslekler ise yeni adlar veya farklı görev alanları kazanıyor:

• Einkäufer/in (satın alma görevlisi) → Merchandise Planner
• Hausbesorger/in (bina görevlisi) → Facility Manager

İş piyasasındaki belirsizliklere rağmen tamamlanmış bir eğitim, mesleki gelecek için en sağlam temellerden biridir. Almanca bilgisi de eğitim ve iş hayatında önemli bir avantajdır.

Hangi ücretsiz çevrim içi araçlar var?

• Berufslexikon (AMS): Yaklaşık 1.800 meslek, eğitim yolları, koşullar ve kariyer olanakları hakkında bilgi verir.
• BerufsInfoSystem, BIS (AMS): Yaklaşık 19.000 meslek adı ve yaklaşık 23.000 yetkinlik içerir.
• Berufskompass (AMS): İlgi profili oluşturan çevrim içi meslek yönlendirme testidir.
• Interessensprofil (BIC): 66 ifadeyi değerlendirerek uygun meslek alanları önerir.
• Studiversum (BMB): Üniversitede bölüm seçimi için öneriler sunar.
• whatchado: Meslekler hakkında ilham ve genel bakış sağlar.

Bazı eyaletlerin internet sitelerinde de testler bulunur. Örneğin Wirtschaftskammer Niederösterreich tarafından sunulan Lehre? Respekt! platformu veya Oberösterreich Arbeiterkammer tarafından sunulan ilgi testi bunlar arasındadır.

Yüz yüze kimlerden yardım alabilirsiniz?

• AMS BerufsInfoZentren (BIZ): Yüz yüze danışmanlık, bilgisayar üzerinden bilgi ve basılı kaynaklar sunar.
• WKO ve WIFI: Danışmanlık, koçluk, psikolojik testler ve atölyeler düzenler. Kararsızsanız Potenzialanalyse talep edebilirsiniz.
• Schulpsychologische Bildungsberatung: Okul psikolojisi kapsamında meslek yönlendirmesi ve öğrenme danışmanlığı sağlar.
• Schülerberater: Okul içinde öğrencilere doğrudan danışmanlık verir.
• ÖH: Üniversite eğitimiyle ilgili sorularda yardımcı olur.
• EURES (AMS): Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki diğer ülkelerde çalışmayı düşünüyorsanız bilgi sağlar.

Mesleği deneyerek tanıyın

Uygulama yapmak, karar vermeyi kolaylaştırabilir. Yaz dönemindeki mesleki staj (Ferialpraktikum) veya deneme çıraklığı (Schnupperlehre; resmî adıyla berufspraktische Tage) sırasında bir mesleği sınıfla birlikte ya da bireysel olarak tanıyabilirsiniz.

Jugendcoaching nedir?

Jugendcoaching, okul, eğitim ve çalışma hayatı arasındaki geçişte destek sunar. Meslek yönlendirmesi, uygun bir Lehre seçimi ve kişisel sorunlarla ilgili yardım bu hizmetin kapsamına girebilir.

Hizmet öncelikle Ausbildungspflicht kapsamındaki gençlere yöneliktir. Bunun yanında engelli olan veya birden fazla zorluk yaşayan gençler de Jugendcoaching’den yararlanabilir.

Koçluk sırasında ilgi ve yetenek profili oluşturulur, güçlü ve geliştirilmesi gereken yönler değerlendirilir ve kişiye özel kariyer ve gelişim planı hazırlanır. Hizmet gönüllü ve ücretsizdir.

Sık sorulan sorular

Avusturya’da 18 yaşına kadar okula gitmek zorunlu mu?

Her zaman okula gitmek zorunlu değildir. Ancak zorunlu eğitimden sonra 18 yaşına kadar bir eğitim programına katılmak gerekir. Lehre de bu yükümlülüğü karşılayan seçeneklerden biridir.

Jugendcoaching ücretli mi?

Hayır. Hizmet gönüllü ve ücretsizdir.

BeST fuarı ne zaman düzenlenir?

BeST meslek ve eğitim fuarı her yıl ilkbahar ve sonbahar aylarında, farklı yerlerde düzenlenir. Fuarda güncel meslek trendleri hakkında da bilgi edinebilirsiniz.

Kadın veya erkek olmam meslek seçiminde önemli mi?

Hayır. Bilgi ve yetenek cinsiyete bağlı değildir. Girls’ Day ve Boys’ Day de bu yaklaşımı destekler.

Pratik adımlar

1. İlgi alanlarınızı, güçlü yönlerinizi ve çalışma beklentilerinizi yazın.
2. AMS’nin Berufslexikon, Berufskompass ve BerufsInfoSystem araçlarını kullanın.
3. En az birkaç mesleği eğitim süresi, gereken beceriler ve kariyer olanakları açısından karşılaştırın.
4. Bir AMS BerufsInfoZentrum (BIZ), WKO veya WIFI danışmanlığından randevu alın.
5. İmkânınız varsa Ferialpraktikum veya Schnupperlehre ile seçtiğiniz alanı deneyin.
6. Karar vermeden önce gerekli Almanca seviyesini ve eğitim koşullarını kontrol edin.
7. Son seçiminizi güncel bilgilere ve size uygun çalışma biçimine göre yapın.

Bu bilgiler genel niteliktedir ve danışmanlık yerine geçmez. Kişisel durumunuzla ilgili sorular için ilgili kurumlara veya uzmanlara başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at