Wybór zawodu w Austrii: jak znaleźć przyszłościową ścieżkę kariery

Wybór zawodu to jedna z najważniejszych decyzji, ponieważ na długi czas wpływa na życie zawodowe. W Austrii dostępnych jest wiele bezpłatnych narzędzi, testów i usług doradczych, które pomagają podjąć świadomą decyzję.

Kogo dotyczy Ausbildungspflicht?

W Austrii nauka nie kończy się wraz z ukończeniem dziewięcioletniego obowiązku szkolnego (Schulpflicht). Od czasu wejścia w życie ustawy Ausbildungspflichtgesetz w 2016 roku każda osoba poniżej 18. roku życia, która zakończyła obowiązek szkolny i stale mieszka w Austrii, musi kontynuować naukę lub uczestniczyć w kształceniu.

Obowiązek trwa do ukończenia 18 lat albo do pomyślnego zakończenia dalszego kształcenia. W ostateczności za jego nieprzestrzeganie może grozić kara administracyjna (Verwaltungsstrafe), podobnie jak w przypadku naruszenia obowiązku szkolnego.

Po zakończeniu Schulpflicht wiele osób rozpoczyna naukę zawodu (Lehre) albo kontynuuje naukę w szkole. Możliwe są także inne ścieżki, takie jak Kolleg, szkoła wyższa lub uniwersytet.

Jak podejść do wyboru zawodu?

Pomocne są cztery kolejne kroki:

1. Określ swoje cele: zastanów się, czy interesuje Cię Lehre, matura (Matura) czy studia. Pomyśl, czy chcesz szybko rozpocząć pracę, czy możesz dłużej się kształcić, a także czy wolisz pracę zespołową, samodzielną, biurową, w sklepie czy poza stałym miejscem pracy.
2. Zbierz pomysły: sprawdź, jakie zawody odpowiadają Twoim zainteresowaniom oraz jakie drogi kształcenia do nich prowadzą.
3. Zdobądź informacje: poznaj wymagania, możliwości rozwoju i warunki pracy w wybranych zawodach. Sprawdź również, gdzie możesz uzyskać pomoc.
4. Podjęcie decyzji: porównaj zebrane fakty i wybierz rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twoich celów.

Warto uwzględnić nie tylko informacje i zarobki, lecz także własne odczucia. Praca zgodna z zainteresowaniami i dająca satysfakcję może ułatwić osiągnięcie dobrych wyników.

Co sprawia, że zawód jest przyszłościowy?

Cyfryzacja szybko zmienia rynek pracy. Na możliwości zatrudnienia wpływają również starzenie się społeczeństwa, migracja i zmiany klimatu. Zawód poszukiwany dzisiaj za kilka lat może stracić na znaczeniu, a inne profesje mogą zyskać popularność.

Nowe zawody powstają przede wszystkim w wyniku zmian technologicznych, między innymi w informatyce (IT) i dziedzinach pokrewnych. Ich nazwy często są angielskie, na przykład Java Developer, ponieważ językiem pracy bywa angielski, a międzynarodowe firmy używają nazw zrozumiałych w różnych krajach.

Także tradycyjne zawody mogą otrzymać nowe nazwy albo szerszy zakres zadań:

• Einkäufer/in (pracownik ds. zakupów) – Merchandise Planner
• Hausbesorger/in (dozorca budynku) – Facility Manager

Mimo niepewności związanej ze zmianami na rynku pracy ukończone kształcenie pozostaje najpewniejszą podstawą przyszłości zawodowej. Ważna jest także znajomość języka niemieckiego.

Bezpłatne narzędzia online

• Berufslexikon (AMS): około 1 800 zawodów, informacje o drogach kształcenia, wymaganiach i możliwościach kariery.
• BerufsInfoSystem, BIS (AMS): około 19 000 nazw zawodów i około 23 000 kompetencji.
• Berufskompass (AMS): internetowy test orientacji zawodowej z profilem zainteresowań.
• Interessensprofil (BIC): ocena 66 stwierdzeń i propozycje obszarów zawodowych.
• Studiversum (BMB): wskazówki dotyczące wyboru kierunku studiów.
• whatchado: inspiracje i przegląd różnych ścieżek zawodowych.

Testy i informacje oferują również strony poszczególnych krajów związkowych. Przykładami są platforma Lehre? Respekt! prowadzona przez Wirtschaftskammer Niederösterreich oraz test zainteresowań przygotowany przez górnoaustriacką Arbeiterkammer.

Kto udziela osobistego wsparcia?

• BerufsInfoZentren (BIZ) przy AMS: osobiste doradztwo oraz dostęp do informacji komputerowych i drukowanych.
• WKO i WIFI: doradztwo, coaching, testy psychologiczne i warsztaty. W razie niepewności można skorzystać także z analizy potencjału (Potenzialanalyse).
• Schulpsychologische Bildungsberatung: doradztwo dotyczące wyboru zawodu i nauki.
• Schülerberater: doradcy dostępni bezpośrednio w szkole.
• ÖH: pomoc w kwestiach związanych ze studiami.
• EURES (AMS): informacje dla osób rozważających pracę w innych państwach EOG.

Sprawdź zawód w praktyce

Praktyczne doświadczenie może ułatwić decyzję. Podczas wakacyjnego stażu zawodowego (Ferialpraktikum) albo dni próbnych w zawodzie (Schnupperlehre, oficjalnie berufspraktische Tage) można poznać wybraną profesję indywidualnie lub w ramach grupy szkolnej.

Czym jest Jugendcoaching?

Jugendcoaching pomaga na styku szkoły, kształcenia i pracy. Wsparcie obejmuje orientację zawodową, wybór odpowiedniej Lehre oraz pomoc w osobistych trudnościach.

Usługa jest skierowana przede wszystkim do młodych osób objętych Ausbildungspflicht, ale mogą z niej korzystać także osoby z niepełnosprawnością lub zmagające się z większą liczbą problemów.

W ramach coachingu tworzony jest profil zainteresowań i predyspozycji, analizowane są mocne i słabe strony, a następnie opracowywany jest indywidualny plan kariery i rozwoju. Udział w Jugendcoaching jest dobrowolny i bezpłatny.

Najczęstsze pytania

Czy w Austrii trzeba chodzić do szkoły do 18. roku życia?

Nie zawsze chodzi o naukę w szkole. Po zakończeniu Schulpflicht do 18. roku życia trzeba jednak uczestniczyć w jakiejś formie kształcenia. Lehre również spełnia ten warunek.

Ile kosztuje Jugendcoaching?

Nic. Usługa jest dobrowolna i bezpłatna.

Kiedy odbywają się targi BeST?

Targi BeST odbywają się co roku wiosną i jesienią, w różnych lokalizacjach. Można tam poznać najnowsze trendy dotyczące kształcenia i zawodów.

Czy płeć ma znaczenie przy wyborze zawodu?

Nie. Wiedza i umiejętności nie zależą od płci. Podkreślają to również wydarzenia Girls’ Day i Boys’ Day.

Praktyczne kroki

1. Spisz swoje zainteresowania, mocne strony i preferowany sposób pracy.
2. Wybierz kilka zawodów i sprawdź je w Berufslexikon oraz Berufskompass.
3. Porównaj dostępne ścieżki: Lehre, szkołę, Kolleg, szkołę wyższą lub uniwersytet.
4. Umów się na rozmowę w najbliższym BerufsInfoZentrum (BIZ) albo skorzystaj z Jugendcoaching.
5. Jeśli to możliwe, weź udział w Schnupperlehre, berufspraktische Tage lub Ferialpraktikum.
6. Na podstawie zebranych informacji wybierz kierunek i zaplanuj kolejne etapy kształcenia.

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej porady. W sprawach wymagających specjalistycznej oceny skontaktuj się z właściwą instytucją doradczą.