Präteritum dhe Perfekt i foljeve të forta në gjermanisht (pjesa 1)
Veçoria kryesore e foljeve të forta gjermane është se tema e foljes ndryshon në Präteritum dhe në Partizip Perfekt. Për këtë arsye, këto forma duhen mësuar veçmas, sepse nuk ekzistojnë rregulla që vlejnë për çdo folje.
Më poshtë gjeni pjesën e parë të foljeve të forta, me format e tyre në Infinitiv, Präteritum dhe Perfekt.
Folje të forta – pjesa 1
| Shqip | Infinitiv | Präteritum | Perfekt |
|---|---|---|---|
| të japësh | geben (i) | gab | hat gegeben |
| të rekomandosh | empfehlen (ie) | empfahl | hat empfohlen |
| të nënshkruash | unterschreiben | unterschrieb | hat unterschrieben |
| të qëndrosh në këmbë | stehen | stand | hat gestanden |
| të flesh | schlafen (ä) | schlief | hat geschlafen |
| të tjerrësh / të endësh | spinnen | spann | hat gesponnen |
| të kthehesh | einbiegen | bog ein | ist eingebogen |
| të hysh | eintreten (tritt ein) | trat ein | ist eingetreten |
| të hipësh | einsteigen | stieg ein | ist eingestiegen |
| të bisedosh | sich unterhalten (ä) | unterhielt sich | hat sich unterhalten |
| të flasësh | sprechen (i) | sprach | hat gesprochen |
| të zotërosh | besitzen | besaß | hat besessen |
| të kesh | haben | hatte | hat gehabt |
| të mbyllësh | schließen | schloss | hat geschlossen |
| të pushosh nga puna / të lirosh | entlassen (ä) | entließ | hat entlassen |
| të harrosh | vergessen (i) | vergaß | hat vergessen |
| të shpërngulesh | umziehen | zog um | ist umgezogen |
| të hash | essen (i) | aß | hat gegessen |
| të të vijë ndër mend | einfallen (ä) | fiel ein | ist eingefallen |
| të shtrihesh | liegen | lag | hat gelegen |
| të kuptosh | begreifen | begriff | hat begriffen |
| të telefonosh | anrufen | rief an | hat angerufen |
| të ngrihesh | aufstehen | stand auf | ist aufgestanden |
| të bërtasësh | aufschreien | schrie auf | hat aufgeschrien |
| të vishesh | sich anziehen | zog sich an | hat sich angezogen |
| të presësh / të mirëpresësh | empfangen (ä) | empfing | hat empfangen |
| të kapësh | fangen (ä) | fing | hat gefangen |
| të vraposh | laufen (äu) | lief | ist gelaufen |
| të lësh | lassen (ä) | ließ | hat gelassen |
| të vjellësh / të thyesh | brechen (i) | brach | hat/ist gebrochen |
Shënime për foljet
- Folja ndihmëse sein: përdoret në Perfekt me foljet që shprehin lëvizje ose ndryshim gjendjeje, për shembull einbiegen, eintreten, einsteigen, umziehen, laufen, aufstehen, einfallen.
- Folja ndihmëse haben: përdoret në të gjitha rastet e tjera, për shembull me geben, sprechen, empfehlen.
- Foljet vetvetore: në Perfekt përdorin gjithmonë haben, për shembull sich unterhalten dhe sich anziehen.
- brechen: mund të përdoret në dy mënyra. Kur është kalimtare, për shembull “të thyesh diçka”, përdoret hat gebrochen. Kur është jokalimtare, për shembull “u thye”, përdoret ist gebrochen.
Hapat praktikë
- Mësoni për çdo folje të tre format: Infinitiv, Präteritum dhe Perfekt.
- Shënoni nëse në Perfekt përdoret haben apo sein.
- Kushtojini vëmendje foljeve që ndryshojnë zanoren ose temën, si geben – gab – gegeben.
- Memorizoni veçanërisht format e foljeve vetvetore dhe të foljes brechen, sepse përdorimi i tyre varet nga ndërtimi i fjalisë.