Format e strehimit për të moshuarit në Austri: cilat janë mundësitë në vitin 2026?

Në Austri, vitet e pensionit nuk nënkuptojnë vetëm zgjedhjen mes qëndrimit në shtëpi dhe një institucioni për të moshuar. Ekzistojnë edhe forma të ndërmjetme, nga ndihma në banesën tuaj deri te jetesa e përbashkët me të rinj. Më poshtë shpjegojmë çfarë përfshin secila mundësi dhe ku mund të kërkoni më shumë informacion.

Format kryesore të strehimit për të moshuarit

Mundësitë ndryshojnë kryesisht sipas nivelit të pavarësisë që ruhet dhe sasisë së ndihmës së ofruar.

• Wohnen zu Hause: jetesë në shtëpinë tuaj me shërbime shtesë.
• Betreutes Wohnen: banesë ose apartament i përshtatshëm, me kujdes sipas nevojës.
• Betreute Seniorenwohngemeinschaft: dhomë private dhe hapësira të përbashkëta në një banesë të përbashkët.
• Mehr-Generationen-Wohnen: të rinj dhe të moshuar që jetojnë në të njëjtin projekt banimi.
• Wohnen-für-Hilfe: një person i moshuar ofron hapësirë banimi, ndërsa studenti ndihmon në jetën e përditshme.

Një kategori më vete janë shtëpitë për të moshuar dhe institucionet e kujdesit, të quajtura Alten- und Pflegeheim.

Qëndrimi në shtëpi: çfarë ndihme mund të merret?

Kur nevojat për kujdes ose një aftësi e kufizuar e vështirësojnë jetën e përditshme, disa shërbime mund ta bëjnë të mundur vazhdimin e jetesës në shtëpi:

• shërbime sociale (Soziale Dienste);
• kujdes në shtëpi, përfshirë kujdesin 24-orësh (24-Stunden-Betreuung);
• mbështetje për familjarët që kujdesen për të afërmin (Pflegende Angehörige);
• kujdes gjatë ditës (Tagesbetreuung).

Qendrat ditore për të moshuarit

Qendrat ditore për të moshuarit (Tageszentren für Seniorinnen/Senioren) janë institucione gjysmërezidenciale (teilstationär). Shërbimet mund të përfshijnë transportin nga shtëpia dhe kthimin, ushqimin, kujdesin sipas nevojës, këshillimin dhe programe individuale ose në grup.

Programet mund të përfshijnë terapi okupacionale dhe fizioterapi, grupe muzikore dhe bisedash, ekskursione dhe aktivitete të tjera. Kujdesi ofrohet nga punonjës socialë, terapistë okupacionalë dhe fizioterapistë, ndihmës shtëpie (Heimhilfe), asistentë të kujdesit, psikologë dhe infermierë të diplomuar.

Në Vjenë, personat e interesuar mund të marrin informacion dhe këshillim nga FSW (Fonds Soziales Wien).

Çfarë është betreutes Wohnen?

Betreutes Wohnen bashkon një banesë ose apartament të përshtatshëm për moshën, zakonisht pa pengesa, me shërbime konkrete kujdesi. Banori jeton në banesën e vet dhe mund të përdorë shërbime si ushqimi dhe kujdesi.

Në disa komplekse banimi, shërbime të caktuara përfshihen në paketën bazë (Grundservice). Sipas nevojës, këto mund të plotësohen me shërbime sociale dhe shëndetësore mobile. Qëllimi është që banori të mund të jetojë në banesën e vet për aq kohë sa kjo është e mundur nga pikëpamja sociale dhe shëndetësore.

E rëndësishme: betreutes Wohnen nuk ka një kuadër ligjor të unifikuar. Çdo ofrues mund ta përcaktojë vetë ofertën e tij, ndaj ka dallime të mëdha në formën e organizimit, llojin e ndihmës dhe nivelin e shërbimeve. Nëse një ndërtesë është vërtet pa pengesa, si dhe niveli i përshtatshmërisë së saj, mund të vlerësohet në bazë të standardit ÖNORM B1610.

Kush ofron betreutes Wohnen?

• Kuratorium Wiener Pensionisten-Wohnhäuser (KWP), Vjenë: apartamente për një ose dy persona, hapësira të përbashkëta, ambiente për kohën e lirë, shërbime si pastrimi javor dhe riparime të vogla, si dhe pesë vakte në ditë. Shërbime të tjera mund të kërkohen kundrejt pagesës shtesë.
• Organizata ndihme: për shembull Diakonie, Volkshilfe, Caritas, Hilfswerk dhe Sozial Global.
• Ofrues privatë.

Betreute Seniorenwohngemeinschaft: banesë e përbashkët, dhomë private

Betreute Seniorenwohngemeinschaft i ngjan betreutes Wohnen, por banorët jetojnë në një banesë të përbashkët. Në varësi të ofertës, një komunitet përbëhet nga katër deri në tetë persona.

Secili ka dhomën e vet, ndërsa banjoja, tualeti, kuzhina dhe dhoma e ndenjjes janë të përbashkëta. Shërbimet sociale mund të përdoren nga i gjithë komuniteti së bashku ose, kur është e nevojshme, veçmas nga një banor. Këto komunitete drejtohen nga organizata ndihme dhe ofrues privatë. Në Vjenë, shembuj janë Wiener Sozialdienste, Arbeiter-Samariter-Bund Wien dhe Wiener Hilfswerk.

Mehr-Generationen-Wohnen dhe Wohnen-für-Hilfe

Mehr-Generationen-Wohnen është një term i përgjithshëm për projekte ku të rinj dhe të moshuar jetojnë së bashku, për shembull në një kompleks më të madh banimi. Ideja është të nxitet bashkëjetesa dhe ndihma e ndërsjellë mes grupmoshave të ndryshme. Shembuj në Vjenë janë projekti i Kolping, Gemeinsam Leben, WGE! dhe projekti Leuchtturm në Seestadt.

Në modelin Wohnen-für-Hilfe, personi i moshuar i ofron një studenti hapësirë banimi. Në këmbim, studenti ndihmon në jetën e përditshme, për shembull me blerjet, çështjet administrative ose punët e shtëpisë. Programe të tilla ofrohen, ndër të tjera, nga ÖH në Graz, Diakonischer Verein Tirol dhe WGE!.

Çfarë duhet të kontrolloni para zgjedhjes?

Meqë betreutes Wohnen nuk është i rregulluar me ligj, përmbajtja e ofertës mund të ndryshojë ndjeshëm nga një ofrues te tjetri. Kontrolloni me kujdes:

• cilat shërbime përfshihen në paketën bazë;
• cilat shërbime kushtojnë ekstra;
• çfarë niveli përshtatshmërie dhe aksesi ka banesa sipas ÖNORM B1610;
• çfarë lloj kujdesi mund të merret dhe në çfarë orari;
• si lidhen kostot me pensionin dhe të ardhurat tuaja.

Pyetje të shpeshta

A ka rregullim ligjor betreutes Wohnen?

Jo. Çdo ofrues e përcakton vetë ofertën, ndaj dallimet mund të jenë të mëdha.

Sa persona jetojnë në një betreute Seniorenwohngemeinschaft?

Në varësi të ofertës, komuniteti përbëhet nga katër deri në tetë persona. Secili ka dhomën e vet.

Çfarë është një Tageszentrum?

Është një qendër ditore për të moshuarit dhe një institucion gjysmërezidencial ku gjatë ditës mund të ofrohen ushqim, kujdes, terapi dhe aktivitete sociale, përfshirë transportin.

Si kontrollohet përshtatshmëria për persona me lëvizshmëri të kufizuar?

Niveli i aksesueshmërisë së ndërtesës mund të vlerësohet në bazë të standardit ÖNORM B1610.

Hapat praktikë

1. Vlerësoni sa pavarësi mund të ruhet dhe çfarë ndihme nevojitet çdo ditë.
2. Krahasoni Wohnen zu Hause, betreutes Wohnen, një betreute Seniorenwohngemeinschaft dhe alternativat e tjera.
3. Kërkoni oferta nga ofruesit socialë, organizatat e ndihmës dhe ofruesit privatë në landin tuaj.
4. Kërkoni me shkrim listën e shërbimeve bazë, çmimet dhe tarifat shtesë.
5. Vizitoni banesën ose institucionin dhe kontrolloni aksesueshmërinë, hapësirat e përbashkëta dhe mundësitë e kujdesit.
6. Në Vjenë, drejtohuni te FSW (Fonds Soziales Wien) për informacion dhe këshillim.

Ky artikull bazohet në burime të disponueshme në internet dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për këshillim të specializuar, kontaktoni një profesionist përkatës. Burimi: oesterreich.gv.at.